Analecta hymnica medii aevi

& ' rf &-.

3 *"

t •

Y

»t^^.-A^

ANALECTA HYMNICA

MEDII AEVI.

XXI.

CANTIONES ET MüTETI.

Lieder und Motetten

des

Mittelalters.

Herausgegeben

Guido Maria Dreves,

S. J.

Leipzig.

0. R. R e i s 1 a n d.
1895.

CANT10NE8 ET MUTETE

Lieder und Motetten

des

Mittelalters.

Zweite Folge:
Cantioiies Festivae, Morales, Variae.

Hcrauwgegebon

Guido Maria Dreves,

S. J.

Leipzig.

o. R. I! eis 1 ao <I.

1895.

JUN ^ 8 1958
löfioi

VORWORT.

In der Einleitung zum XX. Teile dieser Analecta ist be.
reits alles Nötige auch betreffs der Lieder dieses Bandes be-
merkt worden , welche, aus denselben Quellen geschöpft wie die
des vorhergehenden, nur deshalb ein besonderes Heft bilden,
damit der gleichmäßige Umfang der ein/einen Teile thunlichst
gewahrt bliebe.

Es ist der vorliegenden Sammlung ein doppelter Anhang
beigegeben worden, von denen der zweite eine Anzahl von Sing-
weisen, der erste eine Auswahl von Texten enthält, deren Form
und Bestimmung manches Rätsel hafte zu bieten scheint. Was
erstere betrifft, so ist keinerlei strophische Gliederung auch bei
den ausgedehnteren Beispielen dieser Art zu entdecken, ol »schon
es natürlich nicht unschwer wäre, namentlich an der Hand des
Heimes, diese Lieder in Strophen oder doch Zeilengruppen zu
zerlegen. Als ein Hindernis hierbei würde man nur die Un-
gewifsheit empfinden, welche Reime vorkommenden Falles als
Binnenreime betrachtet werden könnten, welche nicht.

Was die Bestimmung und den Gebrauch dieser eigen-
tümlichen Poesieen betrifft, so ist das einzige Licht, das ich zu
entdecken vermochte, in dem Umstand zu suchen, dafs am
Schlüsse derselben meist ein oder zwei Wolle mit langen neumen-
reichen Melodieen stehen, wie z. B. in odorem, et florebunt, et
exaltavi u. a. m. Diese Worte scheinen liturgischen Texten
anzugehören und unsere Lieder wären alsdann Tropen. So
lautet ein kurzes Lied dieser Gattung, das ich dem Codex
Laurentianus entlehne:

6 —

Locus hie terribilis,

Sacratus,

Mundo venerabilis,

Ornatus

Jubilis,

Fundo petrae stabilis,

Firmatus,

Per longitudinem

Tenditur fidei,

Per altitudinem

Erigitur spei,

Habens latitudinem,

Qua diffunditur

Amore proximi et Dei,

Agitur,

Ut in hac ecclesia

Beneplaceam ei,

Deleani vitia et confitebor.

Hierauf folgt reich neumiert die Silbe Te, zu ergänzen jeden-
falls zu Terribilis. Mit diesem Worte beginnt aber der Introitus des
Kirch weih festes, auf welches auch der Inhalt obiger Verse deutet.
Diese scheinen also ein Tropus zum Introitus „Terribilis"
zu sein.

Fassen wir unsere Lieder als Tropen auf, so wird es aber
für uns beinahe rätselhaft , wie manche von diesen Texten
in der feierlichen Liturgie zur Verwendung kommen konnten,
weniger weil die meisten infolge einer uns unverständlichen
Heimsucht ebenso arm an Inhalt als überladen in der Form sind,
als vielmehr deshalb, weil der Gegenstand so mancher sich mit
dem Zwecke und der Würde des Gottesdienstes schlechterdings
nicht zu vertragen scheint. So lautet ein kurzes Lied der vor-
beschriebenen Art, ebenfalls im Cod. Laurentianus, wie folgt:

Crescens incredulitas
Fidem domuit,
Jacens vilis Caritas
Procul latuit,
Rerumque eupiditas
Os aperuit,
Gentes sibi creditas
Haec absorbuit,
Nil valet prudentia,
Nil probitatis gratia,

Sed nummoruin copia

Prodest super haec oinnia.

Hodie peeuniae

Gustos diligitur,

0, e, o,

Pauper homo spernitur,

0, e, o,

Regis curia

Nil sine peeunia

Prodest morum copia.

Wenn wirklich die Beamten, die im Namen des Königs von
Frankreich Recht sprachen, derart der Bestechung zugänglich
waren, so würden wir eine Philippika gegen sie in einer Kanzel-
rede oder in einem Rügeliede, wie dieser Band deren manche
enthält, am Platze, jedenfalls begreiflich finden. Was dieselben
aber in einem liturgischen oder doch innerhalb der Liturgie ver-
wandten Stücke wollen und sollen, dafür haben wir heute kein
Verständnis mehr. Wurden dieselben wirklich — und daran
ist wohl nicht gut zu zweifeln — in der Kirche gesungen, so

— 7 —

rechtfertigen dieselben vollkommen die Anschauung des Durandus
(De Modo Gener. Concil. celeb. 19.): Videtur valde honestum
esse, quod cantus indevoti et inordinati Motetorum et similium
non fierent in ecclesia.

Peines dieser strophenlosen Lieder , No. VIII des Anhanges,
wird in der Engelberger Handschrift 314 als „De sancta Maria
Mute tu s" bezeichnet. Est ist damit nicht gesagt, dafs dieser
Name gerade dieser uns beschäftigenden Art von Gesängen eigen
sei. Es scheint im Gegenteile zweifelhaft, ob der Name Mutetus
im frühen Mittelalter überhaupt eine Dichtungsart oder aber
eine Kompositionsweise bedeutete. Ersteres scheinen die Verse
nahezulegen, die Du Cange s. v. Motetum ans einem alt-
französischen Romane de la Rose anführt:

Qu'il feist rimcs jolivottes,
Motes, flabiax ! et chansonettes,
Qu'il vueille ä sa mie envoier,

in denen das Motett augenscheinlich als eine Art von Gedicht
(rimes) bezeichnet und mit chansonettes und fabliaux auf eine
Linie gestellt wird. Letzteres scheint aus einer Stelle Pseudo-
Bedas bei Gerbert de Cantu et Musica Sacra II, 129 hervor-
zugehen, woselbst die Musik als die Wissenschaft de gravi,
medio et acuto sono definiert wird „et quoinodo ex Ins com-
ponuntur motelli (lies motetti) seu conducti vel Organa", wobei
der mutetus mit dem Organum, also einer Konipositionsart auf
gleiche Linie« gestellt wird. Letzterer Anschauung ist Gerbert
gefolgt, der ä. a. 0. S. 129 11'. mehrere Beispiele von Motetten
aus einer San-lilasianer Handschrift anführt, welche seine eigene
S. 129 versuchte Definition Lügen strafen und darthun, dafs ein
Motett verschiedenartige pqetische, ja sogar prosaische Form
haben kann. Krsterer Ansicht ist Leon Gautier, der in seiner
Ilistoire de la, Poesie liturgique au nioyen ftge 1, 183 das
Motett definiert: Le mutetus est une piece ä une ou plusieurs
voi\ qui se chante, d'une fac,on independente, ä tel ou tel
moment de l'office. II laut ici se montier large et coniprendre

sous cette denomination toutes lea pieces lyriques de langue
latine qui onl im earactere pieux Bans avoir de place d£termiuee

dans la jouinee liturgique. Dieser Definition zufolge winde sich
Mutetus und Cantio nur insofern nicht decken, als letzter Be-
griff auch jene selbständigen Lieder einschlösse, denen ihr

Inhalt einen bestimmten Flatz im Officium anweist, wie die
Conductus, als auch jene, die nicht beim offiziellen Gottesdienste,
sondern bei anderen Gelegenheiten gesungen werden sollten.
Letztere Lieder hätten dann mit den Leseliedern das gemein,
dafs sie wie diese für die Privatandacht eingerichtet, mit den
Cantiones, dafs sie zum Gesänge, nicht zur Lektüre bestimmt
waren.

Auffallend ist wie bei den Tropen so bei den Cantionen
eine Vorliebe für die Dreizahl der Strophen, sei es für drei
gleichen, sei es für drei verschiedenen Aufbaues. Diese Vorliebe
ist nicht genügend erklärt. Sollte sie sich darauf zurückführen
lassen, dafs der Tropus (so gut wie der Introitus), wie Durandus in
seinem Rationale mehrmals, so IV, 5 u. 6, hervorhebt, drei Teile
hatte: Unde tria continet, videlicet antiphonam, versum et
gloriamV Es wäre dann das häufige Vorkommen dreistrophiger
Cantionen ein neuer Beweis für die Entwickelung dieser Gattung
aus den Tropen.

Wien, den 14. November 1894.

Guido Maria Dreves.

I.
FESTIVAE DE TEMPORE.

De ss. Trinitatc

1.

1. 0 amor, Deus, deitas,

Majestatis essentia,

Trinitatis societas,
Nexus et amicitia,
Sunimi boni laetitia.

Tu sitiens societas,

Vitae plena felicitas,
Ex cujus intiuentia
Sunt, vivunt, vigent oninia,

0 amor universitas.

2. Tu sapor ineffabilis,

Föns debrians, quos reficis,
üulcor intolerabilis

Stringis, quos unis, pcrticis,

Incorporas nee sufficis;
Vita interminabilis,
Tu sola delectabilis,

Impatiens paeificis,

Dolor, qui nunquam deticis,
Ignis inexstinguibilis,

0 amor inscrutabilis.

3. Personalis proprietas,

Nee te virtus exsuperat,
Per te vivit aeternitas,

Quae nunquam te prae-
venerat,

Sed osculum habuerat,
Te lege, Bancta trinitas,
Familiaris anitas,

Quae caros vincit, carceral

El aniversia imperat,
1 äbertatis securitas,
0 amor, Dens, deitas.

I. < v> i n ■ 1 1 1 iiulla dimenaio
Termino metitur,

Nee sensus intentio

Fine deftinitur,

Quae nunquam finitur,
Per te rex in solio

Sedens invenitur,
Si curras in stadio,

Nullo praevenitur,

0 amor, quo itur.

5. Cellarium, vinarium,

Dives in omni gratia.
Tu veritas et vita.
Tu finis et prineipium
Cunctorum Providentia
Qua quaeque sunt praes< ■ ita,
Per liberum arbitrium
Currens et necessarium
Disponis baec et alia

Certus sum, quod sit ita.

6. Ergo in prineipio

Verbuni apud Deum,
Quem idem cum filio

Credo sed non euin

Ell amorem meam.
Patria Bapieutia,

Splendor et figura,
Per quem fecil omnia,

Mira geoitora

Mein in natura,

Candor Imis. Bpecalum

l'atris et speclanilnni

Omnis creatara,

\ ita ]"»st tuiiii.i.
<» amor, me iura.

7. <) amor vincens omnia,
Vincis invincibilem,

12 -

Nostra victus miseria
Deum facis hominera,
Qui non permutatur,
0 miranda gratia,

Quae nescit consimilem
Placans inimicitias
Per Mariam virginem
Salatis originem
Culpa superatur,
Amor buraanatur,
0 amor, qui datur.

8. Tu virtutum meritum,

Decus et dulcedo morum,
Vivum fers interitum,
Introitum et exitum,

Profectus es justorum.
Tu sanetorum praeinium,
Tu gaudiorum gaudium,

Tu qui euneta contines

Et prineipatum obtines
Itegni coelorum,
Tu es Deus deorum.

9. Tu qui es hiemalis

Et vernalis amoenitas,

Tu fervor aestivalis
Et es ignita Caritas,
Autumnalis feeunditas,

Tu jubilus mentalis,
Spiritalis festivitas,

Amplexus nuptialis,
Suavitas, vivacitas,
Literalis faeunditas,

Finis initialis,

Post moerorem serenitas,

Virtus imperialis,
Plena familiaritas
Scrutantium profunditas,
0 amor, o jueunditas.

10. lladix immortalitatis,
Flos deliciositatis,

Sanitatis fruetus,

Lignum vitae paradisi,
Per te mea, me dimisi,

Quem amisi;
0 lux inaccessibilis,
In abyssum claritatis
Me immersum merge satis,

Eja da gratis,
Quo lumini sim similis,
0 amor veni nobilis.

11. Tu es circumferentia,

Centrum, tui positio

Loci negat obsequia,
Alpha et. 0 et unetio,
Virtus in omni medio.

Tu gratia pro gratia,

Quo languent desideria,
Tuique sine socio
Fecunda haec possessio,

0 amor am ans omnia.

12. Tu genus es in genesi,

Moralibus si pateat,
Lux, arca, fons diluvii,
Se mare rubrum praebeat
Profundum, me absorbeat.
Du et progressus Exodi,
Columna, virga Moysi,
Me terra mellis habcat,
Currus Eliae provehat,
Sacrae jungens synderesi
0 amor Hely, Heloi.

13. 0 amor, o sublimitas

Me transfer ad sublimia,

Cui vita, liberalitas
Nee non omnipotentia,
Tu vera sapientia,

Rex et regalis pietas,

Tu semper vigens novitas,
Nova me reple gratia,
Tibi sit laus et gloria,

0 amor, Deus, deitas.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. A. — Clm. Mo-
nacen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. B. — Cod. Graecen. (ol. Lambrechten.)
258. add. saec. 13. C. — 3, 6 De lege C. — 5, 6 quaeque sunt perfecta
C. — Bis Str. 7 stimmen alle Quellen überein; Vor Str. 7 schaltet C ein:

- 13

Per to cuncta condidit,
Quibus legem indidit,
l't vita. qua viverent,
Se inyicem amarent;
En Thau signaculum,
Luce decorans aemulum,
lTt to plus diligerent,
Qoi firmandi starent.

Dejicis belligerum
Portis ut mors Luciferun
Cujus adversarius
De limo creatur,
Amor Operator,
Regnum et Imperium
Per verbum participium
Sed bene adverbium.

Nudius vix tertius
Reclinans damnatur,

O amor, quo salvatur.

7, 2 in vincibilia C. — 7, 7 nescit. C. — 7, 8 inimicitiam A.
8 U. ff. fehlen C, welches dafür die folgenden Str. einstellt:

— Str.

Per te virgo salutatur,
Flore, fructu fecundatur,

Fit parens maiiens rilia.
Per quem mater honestatur,
Inimicus amieatur,

Datus omni gratia,
Coelum mundo figuratur.
Buper choros sublimatur

Angelorum in gloria,

O amor, vincens orniiia.
Quo majestas inelinatur,
Dei virtus infirmatur
Cum jumentis deputatur,
Deponitur, ligatur

Omnipotens in stabulo.

Rex David infatuatur,
Elisaeus ineui'vatur,
Splendor patris obumbratur,
Non noscitur, negatur

A propriis in saeeulo.
Fortitudo fatigatur,
Panis verus fami datur,
Föns siccatur, vis lassatur,
Configitur, lanceatur

In crucis rex patibulo.
Per te vita infirmatur,
Tottis mundus innovatur,
Paradisua irrigatur,
Vis moritur, mutatur

Decorus, fit spectaculo.

<> amor dulcis osculo.

In der Ils. 1! steht nocl ein anderer verwandter Conductus, der bei
Mone I, 237 gedruckt ist, und aus Mone bei Daniel V, 208 und Kein
ein 113.

2.

Salve, pater nominam
Omnium,

salus fidelium,
Tu suinma spes hominum,
Miseris

dana solamen pium.
Jesu, decor virginum,
Scrvonun

tuonim praemium,
Monda sordes criminum,
Tribnene

reiö remedium.

Salve, lili virginis,

Mariac
tu primogenitns,

Ave, vietor daeinonis.

Dei pa-
tris uiiigcnitus,

A eunetis nos mini

Eripe,
ie\ regum, penitu .

Cumqae nobi e il ftnis,

Trahe dos

ad te diviuitnj,

— 14 —

3. Salve, donum coelicum,
Spiritus

Dei qui diceris,
Juvamen mirificum,
Dulcoris

fons, cibus pauperis,
Remedium unicum,
Donans au-

xilium miseris.
Ave, carmen mysticuni
Quod nunquam

humiles deseris,
Fac, trinitas

nos frui superis.

Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. — Vgl. Morel 79.

3.

1. Una triam deitas,

Non deorum colitur,
Nam conformis unitas

Deitati noscitur,

Non in esse trinitas,

Sed extra discernitur.

R° Fides est in opcre,

Munus est in focdere,

Usus est in inunere.

B

Pater idem filio,

Non idem, qui tilius,
Alter idem filio,

Non alter qui filius,
Unusquisque filio,

Non ut quisque filius.
Fides est in operc,
Munus est in foederc,
Usus est in munerc.

3. Alter idem alteri,

Quod adsistat alterat,
Alterum sie alteri

Mens et lingua conferat,
Ut sit idem alteri,

Sed in hoc non differat.

Cod. Parisin. (ol. Martialeu.) 3719. saec. 12.

4.

Salve, pater luniinum,
Omnium salus fideliuin,
Tu summa spes omnium
Diceris daus solamen pinm.
Jesu, decor virginum,
Servorum tuorum praeminm
Munda sordes criminum
Tribuens reis remedium.

Salve, tili virginis,
Mariae tu primogenitus,
Ave, victor daemonis,
Dei patris unigenitus,
A eunetis nos ruinis
Eripe, rex virginum, penitus,
Dumque nobis est finis,
Trabe nos ad te divinitus.

— 15 —

3. Salve, donum coelicum,
Spiritus Dei qui diceris,
Juvamen da nririticum
Donana auxilium miseris ;
Ave, Carmen mysticum,
Quod nunquam bumiles deseris,
Fac, trinitas, nos frui superis
In aeternum.

Cgm. Monaten, (ol. Teguriu.) 715. saec. lP.

5.

1. Föns, origo trinitatis
Et totius deitatis

Pater est principiurn,
Attributa potestatc
Et conclusa veritate

Gignit ex se filium.

2. Datur natus mundo gratus,
Incarnatus, illustratus,

Plenus sapientia.
Hi sunt pares potestate,
Uniformes unitate,
Gubcrnantcs omnia.

5. Hos distinctos in personis
Scd in esse et in donis
Idcm esse crcdimus,
Tu nos, Deus, cocli bonis
Bcatorum et coronis
Frui fac, cxposcimus.

Clm. Monacen. (ol. Emmeramen.) 14343 anni 1351

3. Pari gaudent bonitate,
Pari pollent dignitate,

Pares sunt in gloria;
Patrem nullus procreavit,
Natum pater generavit

Et spirat aequaliter.

4. Sed ab bis amor spiravit,
Amor natum bumanavit

Per quem pater reparavit
Hominem, quem sauciavit
Ligni morbus graviter.

Rubens rosa, .Icsu pie,
Fili patris et Afariae,
Sacratissimae
Semper virginis,

Qui pro nobis fundis

Rivöa sanguinis.

Nos a culpa serva puros,

An us fac Bcrvare duroa

Poenitentiae

Condigiiissiinnr,

Nc nos turpct nacvus

Inconstautiae.

(Jaiilii)iit*s (tiiailra^csiniales.
6.

3. Consolalionis rorem
Dona nobis et ainorrni

Atquo saporem

Tni nominis,
Jabar fac aentire

Tai luminis.

llostis noslcr vn:-i|ic||i

Non nos vincat suis belli

Seil nri|iiiliis

Am versatiifl,

Per quaa suis tradat

Nos supplicÜB.

16

5. 0 Maria, rubens rosa,
Dulcis nimis et formosa,
Peccatoribus
Tuis famulis
Precibus succurre
Nobis sedulis.

6. Carnem mundum zabulumquc
Subde, ne vincant quousque
Tibi suppliccs
Tuos famulos,
Qui tres patiuntur
Istos aemulos.

Cbori simul angelorum
Nee non tota beatorum
Coeli curia
Atque patria
Adjuvent nos secum
Frui gloria.

Cod. Beroliuen. Germ. 8° 190.
gegen den Keim. — 6, 3 Tibi et.

saec. 15. ex. — 5, 3 und 4 umgestellt

7.

1. Christicola, recordare
Mortis trucis et amarae,

Que li douz rois de paradis
Gliscens suam reparare
Plebem ab inferni lare

Volt soufrir en la croiz jadis.

2. Lingua non posset pandere,
Neque manus describere,

Ne euer pourpenser ne savoir,
Nee oculus inspicere,
Quantum pro nostro scelere

Jesu crist volt de peine avoir.

3. Ob dolorem vitae ducis
Morientis ligno crucis-

Les pierres et li mors
fendirent,
Sol radios suae lucis
Texit hora mortis trucis,

Et li monuments aouvrirent.

4. Agnus misericors Dei,
Quem nequissimi Judaei

Crucifierent sanz raison,
Vires hostis tartarci
Frcgit et subtraxit ei

Ceus, qui tenoit en sa maison.

5. Postquam nobis, quos dilexit,
Cornu salutis erexit

En la chartre d'enfer vilaine
Atque praedam hinc evexit,
Cum gloria resurrexit,

Tesmoig Marie Magdelaine.

6. In bac resurrectione
Omncs tenentur personae,

Qui en dieu croient esioir
Ac magna devotione
Sic dicere: Jesu bone,

Vueilles noz prierez oir.

7. 0 quam felix et amoena
Et quam dulei laude plena

Est ceste resurrection,
In qua mundus carens poena
Deo eanit tensa vena

En signe de redamption.

Ergo tali modo praesto
Actu sacro et tempesto

Soion entre nos pecheeur,
Ut possimus Pascbae festo
Corde puro et honesto

Reccvoir nostre sauveeur,

— 17 —

9. Rex, qui cum plnsma superna
Resurrexit die terna

Et nous restora aniitie,
Ab hujus mundi cisterna
Ad gaudia sempiterna

Nous moint per sa sainte pitie.

Cod. Parisin. (ol. Sandiouysian.) 15131. saec. 13.

8.

1. Forma poenitentium
In cruee monstratur,
Crucis sufferentia

Dum mors relegatur,
Morte crucis aspcra

Vita reparat ur,
Dum in cruce moritur
vita, mors fugatur.

2. Crux, salus, spes uuica,

Lignum prctiosum,
Lignum salutiferum,

lignum gloriosum,
Lignum fugans daemoncs,

lignum virtuosum,
Mira Dei gratia,

lignum gloriosum.

3. Per te vitam ingredi

Det nobis mereri,
Qui te nostra voluit

peccata deleri,
In te, nostra gloria,

sit nostrum mederi,
In te, crux, vehicula

vectrix Dei veri.

Cod. Oxonien. Uodl. 832. saec. 15.

9.

Latex silice,

Mel petra profluit,
Mcdulla cortice,

Manna terram compluit,
In ardenti frutice

Flamma nihil destuit,
Ejicit veterna
Kegulum caverna
Dextera superna,

Spiritus emanat,

Literam complanat.

Sputo caecum Banal
Lux de luminc,
Suo sanguino,
Qui librniD gratiae

Scripsit immolatus.

Drove», C'autioni's et Mulcti. II.

2. In suppliciis

Haec suplex hostia
Dum stat in ostiis

Petit haec stipendia,
Ut de beneficiis

Recens sit memoria,
Quia pro te natus,
Pro te perforatus
Manus, pedes, latus,
Pro te se despexit,
Pro te resurroxit,
Ilumeris rcvcxit

Ovem perditam,

St'(|iii sciiiitam

Per baec conviDcei I .
Nc sis tot ingratos,
8

— 18 —

3. Quid, cor asperum,

Cor saxo durius,
Tot fructus opernm

Quid reddis melius?
Ne dolore vulnerum

Frangar Dei filius,
Vicem quam repeudisV
Quare non attendis,
Quis est, quem offen dis?

Ergo prudens ire,

Diem praevenire,

Judicem lenire
Cures, opere
Huuc amplectere,
Qui tibi brachia

Tendit immolatus.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Trnp. ms. saec. 13.
Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. C. — Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien.
628 saec. 13. D. — 1, 6 nil destruit D, nil destituit A. — 1, 7 Eruit aeterna
A. — 2, 9 Manus fehlt B. — 2, 15 Per hoc D. — .Str. 3 fehlt B. — 3, 1
O cor asperum A. — 3, 5 Nee dolore A. — Cfr. Milchsack 166. — Die Auf-
schrift giebt A.

10.

Planctus Christi morientis.

1. Homo, vidc, 2. Eja, liomo, quarc

quac pro tc patior, teipsum negligis?

Si est dolor Vultus adspectum

sicut, quo crucior, quarc non corrigis

Ad tc clamo, Et cur affectum

qui pro tc morior, ad nie non dirigis?

Vidc poenas, Erras, dum quempiam

quibus afticior, plus quam nie diligis.

Vide clavos, Nam creaturam

quibus confodior, te feci nobilcm,

Cum sit tantus Adspectu pulchrum,

dolor exterior, rationabilem,

Interior Natura mitem

planctus est gravior, et amicabilem

Tarn ingratum Summique boni

dum te experior. communicabilem.

3. Et tu serpentis
seduetus flatibus
Illaqueasti

te mortis nexibus,

— 19 —

Ilinc paradisi es

depulsus foribus,
Mox oecurristi

saevis latronibus,
• Qui te nudatum

sacris virtutibus
Vulneraverunt

in naturalibus.
Cumque non esset,

qui salvum faceret,
De manu mortis

nee qui redimeret.
Ad te descendi

de patris solio,
Vile velatus

carnis cilicio,
Te redempturus,

non autem pretio,
Sed, sicut cernis,

sanguine proprio.

Cant. ms. Fetri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Londinen. Egerton '274. saec. 13. B. — Cod. Carnoten, 341. saec. 14.
C. — Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.) 8433. saec. 13. D. — Cod.
Carolsruhan. Augien. 36. saec. ,4/ir>. E. — Aufsei- B nennt auch C Philipp
de Greves als Verfasser: „Prosa Philippi, Cancellarii Parisiensis" ; dagegen
achreibt C das Lied dem hl. Bernhard zu. Mit Ausnahme von C haben alle
andern Handschriften nur eine Strophe, die erste, die auch allein echt erscheint,
weil die folgenden wederden Stil des Kanzlers verraten, noch dasselbe Viers-
mafs bewahren, da die erste Hälfte jeder Zeile daktylisch statt trochäisch ist
Ungewifs bleibt, ob das echte Lied nur einstrophig war, oder ob die folgenden
Strophen verloren sind. — 1, 2 quid pro te CD. — 1, 4 tarnen planctus est C.

11.

Alias Planctus.

1. 0 quotiens vos volui 2. Nunujuid inter vos vilui,

Blanda sub ala cogere, Quod crucem meam perdere

Q.uos jam natos regenui, Gentem pravam sustinui?

Eleperditia aperui Nonne scitis, qaod potni
Viain salutis terere, Mihi solus raföcere

Sed crucis fracto foedere,- El angelia praeeipere,

Me relicto contemptui Ne morerentur Gatni V
Causas vultis exquirere, Snl hoc crucis charactero

Ne sanetorum senatui Plus gloriaii volui,
Vos possitis adjungere, Qnoa ine scitis compollcre.

Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 62 1 3. 1, 1 vosfehlt 1. I i

Deperditis. — 2, 8 Sed homlni crucis charactere. Cfr, Milchsack 11

2«

- 20 —

1».

Alius Planctus.

Homo, quam sit puia
Mihi de te cura,
Prout probant plura,
Dolor et pressura,
Verberuni tritura,
Lanceae fixura.
Vinctus in catena
Nulla victus poena,
Potos in lagena

Myrrha, feile plena,
Caesa gena, omnis vcua
Sanguine cruenta.
Stupens haec tormenta
Condolet natura,
Veli fit scissura,
Solis lux obscura,
Patent monumenta,
Dum sum immolatus.

Cant. ms. Fetri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentiaa. PI. 29. 1. —
Vers 3 lies: Probe probant plura? — Nach dem Zeugnisse Salimbenes ist
dies Lied von Philippus de. Grevia. Wahrscheinlich bietet die Hb, nur die

erste Strophe des Liedes, das mir aber anderweitig nicht vorgekommen

13.

Alias Planctus.

0 levis aurula,
Cur credula

Videbaris primitus,
Quis vel qualis

et cur erit exitus,
Imprimi sedula,
Cur vineula

Yelox fert interitus,
Mors extrema

quia mortis anhelitus.

Gens niinis aspera,
Considera,

Quod adnector nexibus,
Sic in vestris

cogor mori manibus,
Per te florigera,
Sint prospera

Pro malorum mentibus
Et omine

malum malo fruentibus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

14.

Dialogus Virginia cum cruce.

1. Crux, de te volo conqueri,
Quid est, quod in te reperi,

Fructum tibi non debitumV
Fructus, quem virgo peperi
Nil debet Adae veteri

Fructum gustanti vetitum,
Intactus fruetus uteri
Tuus non debet fieri

Culpae non habens meritum.

Cur pendet, qui non meruit,
Quid, quod te non abhorruit,

Cum sis reis patibulum?
Cur solvit, quod non rapuit.
Cur ei, qui non noeuit,

Es poenale piaculumV
Ei, qui vitam tribuit
Mortique nihil debuit,

Mortis propinas poculum?

- 21 -

3. Te reorüm suppliciis
To colparum fiagitiis

Ordinavit justitia ;
Cur ergo justum impiis,
Cur virtutem cum vitiis

Sociavit nequitia?
Redditur poena praemiis,
Offonsa beneficiis,

Honuri contumelia ?

4. Reis in te pendentibus,
Homicidis, latronibus

Inflicta maledictio,
Justo pleno virtutibus,
Omato cbarismatibus

Debetur benedictio;
Ergo quid ad te pertinet?
Cur vita mortem sustinet,

Habitus fit privatio?

5. Virgo, tibi respoudeo,
Tibi, cui totum debeo

Meorum decus palmitum ;
De tuo flore fulgeo,
De tuo fructu gaudeo

Redditura depositum,
Dulce pondus sustineo,
Dulcem fructum possideo,

Mundo, non tibi genitum.

6. Quodsi mortem non meruit,
Quid, si mori disposuit,

Ut morte mortem tollerei ?
LigDum ligno opposuit,
öolvit, quod nuuquam rapuit,

Ut dcbitorcs liberct;
In Adam vita corruit,
Quam secundus restituit,

Ut vita mortem superct.

7. Ulmus uvam non peperit,
Quid tarnen viti deperit,

Quod ulmus uvam sustinet?
Fructum tuum non genui,
Sed oblatum non respui,

Ne poena culpam terminet ;
A te mortalem habui,
Immortalem restitui,

Ut mors in vitam germinet.

8. Tu vitis, uva filius ;
Quid uvae competentius

Quam torcular, quo premitur .J
Cur pressura fit durius,
Nisi quia jucundius

Vinum sincerum bibiturV
Quid uva pressa dulciusV
Quid Christo passo gratius,

In cujus morte vivitur?

9. Multi se justos reputant,
Filium a te postulant

Et ad me non respiciunt,
Seil postquam tibi creditus,
Est apud me depositus,

Extra me non inveniunt ;
Quaerant in meo stipite,
Sugant de meo palmite

Fructum tuum. quem sitiunt.
10. Respondeas hypocritis:
Filium mcum quaeritis,

Quem cruci duduni tradidi,
Jam non peudet ad ubcra,
rendct in crucc vcrbera

Corporis monstrans lividi ;
Eum in cruce quaerite,
Gruttas craentas bibite,

Aemulatores perfidi.

Cant. ms. Petri de Medicia saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
("Im. Monacen. <>7.r>. saec. 15. B. Cod. Palat. Vindobonen. (ol. Campen.)
883. saec. u/ib. C. 1, 2 Quia -nunc in te C. — 1, •'> non tibi C. - 2, 2

Quid est quod te i bruit (1.: horruit) C. — 2, 4—6 Fehlen ('. - 2, 7

Quare qui vitam ('. - 2, 8 Mortisque B. — 3, 1 — 3 fehlen I 8 I cum

ini|»iis C. — :'-, •'> Sociante ('. — 3, 7— tf fehlen B. - 5, 2 Me tibi totam
debeo C. 6, 1 Christus mortem non B. 6, 2 Quodsi C 6, 3 Liguo
lignum 15. — fi, 5 Bxsolvil c|iiuil non C. -- (3, 1—9 fehlen I! — 7. '.? in
vitam transeat C. 8, 7 uva passa B. - '.», 2 Filium tuum n te. \
fasser bezeichnet Salimbene den Pariser Kauzler ; ebenso C [fei 7'H.i: ob
memoriam crucifixi scribo hanc disputationem, quam oomposuil cancellarius
Philippus, inter matrera ipsius crucifixi et crücem." i. fragt ilcb nur.

— 22 —

wieweit der Text als autentisch anzusehen ist. A hat nämlich nur Str. 1,
3 und 5, C hat Str. 1 — 7, B den ausführlichsten Text. Für die Echtheit des.
Ganzen, mindestens der ersten acht Strophen, spricht im allgemeinen der
Stil, der sehr wohl zu den echten Liedern des Dichters stimmt; dagegen,
dafs die zweifellos echten Strophen nur zwei Keime kennen, eine Kegel, von
der einmal Ahstand genommen in 4, 7 und 8, in 7, 1 und 2, vollständig in
Str. 9 und 10; diese letzten beiden dürfen wohl sicher als spätere Be-
reicherung anzusehen sein. Die Melodie des Liedes, richtiger eine Melodie
des Liedes, hat nach Salimbene der Franciskaner Heinrich von Pisa gemacht.

1. 0 crux, ave, spes unica,
Signum mitibus mite,

In paradisi chronica
Te signat arbor vitae,
Ligna Abrahamitae,

Jacob manus cancellans,
Tau in liminari,
Serpens in palo pari,

Moyses orando bellans.

15.

2. Ecce, crucem Domini,
Daemon cedat numini,
Fuge, pars adversa,
Perversa, eversa
Hoc signo.
Gigas fati gemini
Militavit homini,
Collegit dispersa,
Diversa, conversa
In ligno.
3. Ergo per Signum crucis,
Per Signum summi ducis,
Per ducem summae lucis

Libera nos, Deus.
Sit nobis crux tutamen,
Lorica, pax, solamen,
Sit scutum sine tarnen,
Annus jubilaeus.

Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23). A. —
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod.
Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. — 2, 6 fatis geminis C. —
2, 7 hominis C. — 3, 7 lesen alle drei Quellen wie oben; dennoch dürfte
ein Verschreiben vorliegen; lies: scutum, linitamen (statt linitamentum)? —
Cfr. Milchsack 177.

1. Clavus pungens acumine,
Dum carnem Christi perforat,
Ex vulnerum foramine
Passionem commemorat,
Cujus dum madet sanguine,
Nos perfundens dulcedine,
Christo crucis imagine
Couforinatos incorporat.

16.

De clavo Christi
2

0 manuum confixio,
0 pedum perforatio,
Quibus Christus confoditur,
Cujus dum caro scinditur,
Et clavorum mysterio
Regnum coelorum panditur,
Coelestis fabri studio
Clavus in clavem vertitur.

- 23 -

3. Vobis loquor pastoribus,
Vobis, qui claves geritis,
Vobis, qui vitae luxibus
Claves Christi rejicitis,
Vos lupi facti gregibus,
Membra Christi configitis
Et abutentes clavibus
Claves in clavos vertitis.

Caut. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PL 29. 1.

1Y.

Laus in Festo Palmarum.

1. Ecce, rex desiderabilis, 4. 0 qualis haec mutatio,
Gloria patris altissimi, Dum crucis in patibulo
Factus homo visibilis Missus a regni solio

In asino venit humilis. Mundi fit abjectio.

2. 0 tu Sion filia, 5. 0 quam stupenda pietas,

Pia pande desideria, 0. quam fervens haec Caritas,

Exsulta satis et jubila. Per quam tibi, o trinitas,

Te vere decent gaudia. Tanta placet humilitas.

3. Ab Hebraeorum populo 6. 0 qualis es, tu asine,
Jucunda fit processio, Qui regem portas gloriae
Clamatur: in altissimo Carnis tectum velamine,
Hosanna David filio. Quem coeli colunt curiae.

7. 0 angelorum gloria,

Tibi grata sit haec familia,
A qua tibi pro raca
Datur laus et. gloria.

Grad, ms. Porcetense saec. 12/i8. Cod. Darmstadien. 931. add, saec 14. —

1, 1 rex tuus desiderabilis. — 7, I5 pro r.uh.i.

18.
In Parasceve.

Fas legis priscac, typici tu victima Paschae,
Qui non solvisti, sed Adam novus onine novasti,
Teque quaternorom qui symbolo disdpnlorom

Ablueraa mentes Borde simulqae pedes.
Vere tu potus byperousion ipso cibattaa
Emnuuiucl vite oobis Bitientiboa vitae,
Mite salutare mundi, mora mortis amarac,
Non homo sed vermis, eremi Buspentfulus angois,
Qui in cruce BoWebaa moriens, quae non rapiebas,
Trop. ms. saec. L3. Cod. Stuttgartien. im [ iac. 05,

- 24

Cantiones Paschales.

19.

1. Lauriet laetus noster coetus

Viventem cum mortuis,
Qui nos emit et rederait
Sanguinem per proprium.

2. De figura nulla cura,

Quia veuit Dominus,
Venit Jesus sponte laesus,
Ut deleret facinus.

3. Mortem passus, nunquam lassus

Quievit per triduum,
Jam surrexit et erexit,
Tempus habens cougruum.

4. Orcum fregit et elegit

Sanctorum consortia,
Hos amavit, quos ornavit
Immortali gloria.

5. Ita gessit, et recessit

[Ululans] daemonium,
Videns, quia miseria
Versa est in gaudium.

6. Ergo plaude, ergo gaude

Laudans Dei filium,
Plebs, quam lavit et sanavit
Gratia non merito,

Ore vero, corde mero
Benedicat Domino.

Grad. ins. Porceteuse saec. 12/i3. Cod. Darmstadien. 931. add. saec. 14. —
1, 1 Gandet. — Als Kundreim wiederholt sich 1, 3 sq. Diese Verse ge-
hören aber von rechtswegen zu 6, 1 und 2, mit denen sie eine Strophe bilden.
Dann wäre entweder 1, 1 und 2 der Rundreim oder es sind hinter 1, 2 zwei
Zeilen ausgefallen. — Die Aufschrift lautet in der Hs. Laus de resur-
rectione DN.

30.

1. Aeterni patris filius
Nostrum videns interitum

Condoluit,
Quod nos tenuit

Satan atque videri
Non renuit,
Quod sie voluit

Nos ab hoste tuerj.

2. Natus est nobis Dominus,
Nostrum diluens facinus

llluditur,
Alapis caeditur,

Nudus expoliatur,
Couspuitur,
Ciucifigitur,

Saeva inorte damnatur.

Ante tempora genitus,
Totius mundi Dominus,
Dum uascitur,
Salus exoritur,

Via vitae donatur;
Dum patitur,
Satan affligitur,
Vita recuperatur.

Inferni portas spolia
Die resurgens tertia,
Qui voluit,
Vivus apparuit,

Vitae dans documenta.
Apparuit,
Diu quod latuit,

Dragma vetus inventa.

- 25 -

5. Nos igitur ex debito
Benedicamus Domino,
Qui aethera
Nobis indebita

Nos amore reduxit,
Gaudia

Donans eximia
Dies nobis illuxit.

Cod. Cantabrigen. Ff I IT add. saec« 13. — 1, 2 lies: Nostros videns
Lntcritas? — 5, 6 fehlt eine Silbe.

31.

Alma dies, dulcis qui es,

Cum triumphi cumulo
Leo fortis, victor mortis,

Qua surgit de tumulo.
Felix dies, felix hora,
Qua ad superiora
Victor redit sine mora.
Dies laeta sine meta,

0 dies victoriae,
In qua mortem vicit fortem

Rcx aeternae gloriae.
Mira peregit,
Tartara confregit
Et hostem subegit.
Lux laudanda et ornanda

Omni reverentia,
Quam sacravit, quam beavit

Divina potentia.
0 dies amabilis,
Quae nunquam labilis,
Sed semper stabilis.

4. Haec peccatum veteratum

Fugat et interitum,
Beatarum animarum

Pium servans meritum.
0 dies beata,
Nulli comparata,
Qua mors est fugata.

5. Resurrexit et revexit,

Quos sorbuit interitus,
Conlaetatur, comitatur

Chorus hunc angelicus.
0 dies magna Dei,
Dies nostrae spei,
Dies requiei.
(3. Nobis vitam infinitam

Dat vera resurrectio,
Ista lux nostra dux,

Sit salus et protectio.
Christo sociemur,
Cliristum contemplcmur,
Christo conlactcinur.

Orat ms. saee. 15. Cod. Mus. Ilildesbrimeii. 883: mit Xoumeu.

1. Christus vicit resurgendo,
Sacvum hostem reprimendo,

Alleluja, Alleluja,
Ey, surrexil rcx gloriae.

2. Quasi lco in triduo
Vivus redit de tumulo.

Alleluja, Alleluja,
Ey, surrexit rex gloriae.

22.

3

A tartaris nos redemit,
Culpam Adam qui peremit,

Allcluja, Allcluja,
Ey, surrexit rex gloriae.
1. A pccoatis nos abluit,
Qui sc pro nobis olitulit.

Allcluja. Alleluja,
Ey, surrexil rex gloriae,

— 26 —

Laudes dignas jubilantes,
Voce laeta resonantes,

Alleluja, Alleluja,
Ey, surrexit rex gloriae.

In hoc paschali gaudio
Benedicamus Domino.
Alleluja, Alleluja,
Ey, surrexit rex gloriae.

Grad. ms. Moshurgense armi 1360. Cod. Univ. Monacen. 157.

23.

1. Corde vero
Ac sincero

Nos condecet psallere
Et psallentes
Nostras mentes

Ad Christum erigere.

2. Ecce certum
Et apertum,

Qualiter hoc tempore
Actor lucis
Sanctae crucis

Yicerit in arbore.

3. Laude dignum
Est hoc lignum,

Quo nos suo sanguine
Christus lavit
Et purgavit

A noxae caligine.

4. Agnus Dei,
Quem Judaei

Occidere perfidi,
Sua morte
Claustra forte

Hostis fregit callidi.

5. Vita mundo
Moribundo

Christi morte redditur,
Mors devicta
Ut afflicta

Gemit et conqueritur.

6. Hinc descendit,
Qui pependit

Pro redimendis suis,
Ad inferna,
Die terna

Resurgens a mortuis.

7. 0 quam grata
Et heata

Est haec resurrectio,
Per quam vitae
Victo Dite

Datur reparatic.

8. Fractis portis
Domus mortis

Rex triumphat aetheris,
Cum dilectis
Hinc ejectis

Rediit ab inferis.

9. Ergo toto
Cordis voto

Oremus, ut gaudium
Nobis caeli
Praeslet Heli

Per crucis mysterium.

Cod. Parisiu. (ol. Sandioirysian.) 15131. saec. 13.
lcddidit.

— 5, 1 Vitam.

— 27 —

21.

1. Orthodoxe plaudite,

Spiritus immündi
Expurgato fonüte,

Atque laetabundi
'/r/< Deopsallite,

Quia moribundi
Vera fides geniti

purgavit criraina mundi.

2. Adam per consilium

Propi'iae consortis
Transgressus imperium

Regis summi fortis,
Ad nostrum exitium

Fructum dirae sortis
Hausit, eo cunctis

miseendo pocula mortis.

3. Cbristus optans vincere

Acherontis ducem
111 ius et frangere

Pressionem trucem
Atque suis reddere

Paradisi lucem,
Probra pati voluit,

sputa, flagella, crucem.

Quisquis per exsilia

Mundi hujus viat,
Omni concidentia

Posttergata sciat,
Quod Cbristi dementia

Noxae caedes piat,
Ut poena careat

homo, purus crimine fiat.
0 quam frugi passio

Nostri salvatoris
Ac sui effusio

Beati cruoris,
Dulci cujus pretio

Humani languoris
Vulnera dum sanat,

dolor est medela doloris.
Rex terrae et aetheris

Et qui cuDCta regit,
Qui pro nobis miseris

Occasum elegit
Atque regem sceleris

Moriens subegit,
Nobis surrexit,

qui nobis tartara fregit.

7. 0 Christe propitie,

Qui tuae gravamen
Visitans familiac

Per mortis examen
Reddidisti gloriac

Aeternae solamen,
Unicus in trino

sis bencdictus, amen.

Cod. Pariain. (oL Sandionysian.) 1"'".1">. saec. L3.
Bcientia? — 4, 6 scaedes.

1. :> lies: con-

Corosca Sion inclitis
Oroatibus com gloria,

Post Christi, tni capitis,
Completa bene proelia
Rednxil mira gratis

Per protoplastom perditis
Bea t ;i n o h i s ii.i ii <i i ;i.

Fractis tyranni viribus
Bostiles portae pereant,

IX mortis tractoa fanoibna
Teneri snis aeqaeant,
Erepli laades evehunt,

V,\ com trophaei cantibni
\ exilla regi i prodennt,

28 -

En remeans ab inferis
Truso triumphat funere,

Tollens de domo carceris,
Quos facit fauste vivere,
Laetos optatum cernere

Tamquam post noctem oneris
Jam lucis ortosidere.

Refloruit ut lilium
Caro pastoris fulgidi,

Grex plaudat ejus ovium
Et convertuntur perfidi,
Revixit junctus lapidi,

Sit vox melorura dulcium
Ad coenam agni pro-
vidi.

5. Declarat se discipulis

Pulso dolorum turbinc,
Cor lenit in sub epulis

Et corporis indagine,

Quod sumpserat de virgine,
Princeps occasus" insulis

A solis ortus cardine.

6. Surgente mundi domino

Fit recens rerum series,
Deinpto sopore pristino

Pubescit terrae facies,

Arridet una species
Tibi carenti termino,

C briste, qui lux es et
dies.

7. Lota peccati macula

Conetur quisque penitus
Hac renovari formula,
Nee differatur aditus,
Ut des bic manna, coelitus
Ad nostrae mentis vascula
Veni, creator Spiritus.

Cod. Trecen. (ol. Claraevallen.) 990. saec 12. add. saec. 12/i3.

36.

1. Cum rex Cbristus gloriac
Gebennae claustra penetiat,
Sanctos suos redimens,
Victor inde remeans,
Diem istam consecrans.

2. Angelorum exercitus
Exsultando progreditur,
Victoris boni gloriam
Proclamando nuntiat,

Per quam mundo datur pax.

3. Portas vestras, prineipes,
Rex adest, dieunt, tollite,
lntroibit potens rex,
Regum Dominus et rex,
Desperatis factus spes.

4. Salve, nox optabilis,
Paschalis nox nobilis,
Quae beata diceris
Meritis praeeipuis,
Christus in qua surrexit.

5. Gaudet solum hac die,
Qua surgit victor gratiae
Coelum replens gaudio,
Hominem solatio.

Christus, salus humilium,
Devicit hostem saevissimum,
Regnum ejus destruens
Hominemque liberans,
Paradisum reserans.

— 29 —

7. Coelum, terra jubilat
Et quod in eis habitat,
Et nos nunc cum gaudio
Benedicamus Domino
Alleluja psallendo.

Orat. ms. Baec. 15. Cod. Mus. Hildeshcinien. 380; mit Neumei

27.

1. Gratulemur,

dies est laetitiae,
Resurrexit

verus pastor hodie,
Qui nos dono

reformavit gratiae.
R° Resurrexit et revexit

Hominem ad patriam,
Quem seduxit et perduxit

Hostis ad miscriam.

2. Resurrexit,

quique mori vencrat,
Ut deleret,

quod hostis intulerat,
Ne periret,

quod prius ceciderat.

3. Resurrexit

agnus factus hoslia,
Morte sua

nostra mundans vitia,
Nos ad vitae

revoeavit praemia.
R° Resurrexit et evexit

Hominem ad patriam,
Quem seduxit et perduxit

Hostis ad miseriam.

4. Ergo pura

nostra sit devotio,
Ut redempti

a mortis supplicio,
Benedicat

tanto Dei filio.

Cod. Cantabrigen. Ff. I 17. add. saec. 13.

28.

Exsultemus

et laetemur hodie,
Dies ista

dies est laetitiae,
Alleluja,

resurrexit Dominus.

Exsultandi

et laetandi tempus est,
Pascha nostrum

Christus immolatus est,
Alleluja,

resurrexit Dominus.

3. Ex Aegypto

captivati fugiunt,
Et ad vitam

peccatores redeunt,
Alleluja,

resurrexit Dominus,

4. Christus portas

aeternales diruil
Et «aptivis
liberfatem tribnit,

All.'lllj;..

resurrexit Dominus,

30

5. In hoc ergo

jubüaei termino
Servus über

benedicat Domino,
Alleluja.

resurrexit Dominus.

Cod. Graecen. (ol. Secovien.) 756. anni 1345.

29.

1. 0 Jesu admirabilis,
0 laude plus laudabilis,
0 gaudium mellifluum,
Amor cordis .....
Irriguum,
Totus desiderabilis.

2. 0 lumen indeficiens,
Afficiens? l'eficiens,
Sufficiens, alliciens,
Fruentes te perficiens,
Nos sitiens,
Föns vitae indeficiens.

3. Ab aeterno provideras,
Praesciveras, nos noveras,
Elegeras, dilexeras,
Pravosque reprobaveras,
Taxaveras,
Quae post daturus fueras.

4. Dilexisti nos nimium,
Föns vitae, vita, gaudium,
Semperque tibi fuimus,
Qui nondum esse cocpimus,
Exstitimus
Aute omne principium.

5. Et, ecce, Christus aderat,
Et quos praedestinaverat
Creatrix sapientia,
Plasmatur in miseria
Et gratia
Salvatur, quod perierat.

6. Tota massa corrumpitur,
Placens inde eligitur,
Abjicitur, quod displicet,
Hoc totum mundus continet,
Sed indicet,
Nobis qui puer nascitur.

Clm. Monacen. (ol. Altahen.) 9624.

7. 0 quam felix miseria,
Quae gratia, quae gloria!
En, qui cunctis dissimilis,
Deus nobis fit similis
Et bumilis,
Quis unquam vidit talia?

8. Senex dierum nascitur,
Lux nova nobis oritur,
Rex habitat in stabulo,
Aeternitas in saeculo,
Patibulo
Mors morte victa moritur.

9. Involvitur, fit habilis,
Majestas et tractabilis,
Amplexus praebet, oscula,
Distentus expiacula,
Dans pocula
Vitae amor amabilis.

10. Domus fortis diripitur,
Scde potens dcjicitur,
Pax dcpracdatur inferos,
Captivos ducit miseros
Ad supcros,
Salus nostra perficitur.

11. Cujus justum Judicium
Inter justum et impium,
Supplicium vel gaudium.
Finis hie erit omnium,
Per medium
Regressus ad principium.

12. Angelorum et hominum
Te jueundum consortium
Et unum necessarium
Nostrum, Mariae praemium
Et gaudium
Per Jesum Christum Dominum.

saec. 13.

- 31 —

30.

1. In paschali gaudio,

Coelum, terra plaudat,
Jesu namque passio

Evae mortem damnat;
Christus cruce moritur,
Caro busto traditur,

Anima abyssum
Destruit et spoliat,
Vinctos inde liberal,

Reddit paradisum.

2. Ex inferno rediens

Praeda secum pergit,
Flatum carni uniens

Gloriose surgit ;
Matrem tristem visitat,
Liberum sc comprobat

Mortis ab aerumnis,
Edens cum diseipulis,
Apparendo feminis,

Fidei alumnis.

3. Salvatoris vulnera

Thomas contreetavit,
Ejus cor et latera,

Fidem solidavit;
Gaudet de victoria
Christi de tribu Juda

Quisque electorum,
Quibus mandat Dominus,
Fidem fari gentibus

Et regnum coelorum.

4. Voccs nostrae gloriam

Resurgenti Christo
Suam ob victoriam

Dicant corde toto,
Alleluja jugiter
Resoncmus dulciter,

Qui sumus saluti
Corporis et animao
Ac coelestis patriae

Viis restituti.

5. Surgcrc a vitiis

Fac nos ad virtutes
Sacrisquc deliciis

Rcplc hie degentes;
Jesu, coeli gaudium
Et Corona virginum,

Pacis fer solamen,
In extremo tempore
Tecum qooque vivere

Praesta nobis. Amen.

('Im. Monacen. (ol. Tegurin.) 19824. anni 1490. — 3, 3 cor et altera.
3, 4 Fide.

.11.

1. Qui passus est pridie,
Resurrexil hodie,
Novus gigas

geminae substantiae,
Resurrexit

hodic rex gloriae.

In manu polentiae
rXesarrezil hodie,
Redemit nos

de laca miseriae,
Resarrexil

hodie res gloriae

— 32 —

3. Morte carnis propriae
Resurrexit hodie,
Triumphavit

tyrannum nequitiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

4. Agnus innocentiae
Resurrexit hodie,
Debellavit

principem malitiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

5. Radix stirpis regiae
Resurrexit hodie,
Vicit leo

leonem superbiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

6. Perit vox tristitiae,
Resurrexit hodie,
Servituts

perit vox moestitiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

7. Verus sol justitiae
Resurrexit hodie,
Hebraeorum

transeunt reliquiae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

8. Gaudeant ecclesiae,
Resurrexit hodie,
Haec est dies

aetcrnae raemoriae,
Resurrexit

hodie rex gloriae.

9. Sit laus regi gloriae,
Qui surrexit hodie,
Sit per cuncta saecula
Fax to dem nigen clostere.

Orat. ms. Caeciliae Hughen anni 1524. Cod. Stuttgartien. (ol. Miss.
Hamburgen.) lb 22. — Cäcilia Hughen war Nonne in dem s. g. Neu-
kloster bei Buxtehude; daher 9, 3 sq.

32.

Choro jucundo
Atque laetabundo
Grates solvaraus

Christo Domino,
Qui nos benigne
Redemit ab igne
Diri tyranni

Pharaonico,
Bonitate propitia

qui cunctos liberavit ;
Meritis nostris

nos non reparavit,

Sed nos salvavit
sua gratia.

Ave, Maria,
Rege nos hac via,
Nobis tu gratum

sis remedium,
Voces exaudi
Miserorum, audi
Ad te clamantes

ut Theophilum
Poenitentem, qui gratiam

a Deo impetravit,
Per te donavit

veniam, salvavit,

Quem perduxit
ad coelestia.

— 33 —

8. Sic DOS, Maria,
Maris Stella pia,
Ad paradisi

duc palatia,
Ut te laudemus,
Tecum jubilcmus
Gaudio coeli

cum laetitia;
Maria, tu remedium

eunetis adfuisti,
Tu liberasti,

quod Eva damuavit

Persuasione
diabolica.

Cod. Maihingen. (ol. Kircliheimen.) II 2. 8° 13. saec. 16. — 1, 7 Dire.
1, 9 Bonitate propria, bei welcher Lesart eine Silbe fehlt.

33.

1. Haec est dies triumphalis,

Mundo grata perdito,
Dans solamcn nostris maus

Hoste jugo subdito,
Haec est Deo specialis,

Tanto nitens merito,
Quod peccati sit finalis

Mali malo irrito.

Duce fraudis demolito

Terris pax indicitur,
Et exhausto aconito

Salus aegris redditur;
Morte mortis morsu trito

Vitae spes infunditur,
Claustro pestis inanito

Nefas omne pellitur.

3. Cum nos Christus feeundarc

Tanto vellet foedere
Et se morti gratis dare

Pro reorum scelere,
Jure decet bunc laudarc

Et ei consurgere,
Pascha novum celebrare

Corde, voce, opere.

Cant ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentiaa. PI. 29. 1. A.
Cant. ms. Toletanum aaec. L3. Cod. Matriten. Tolet. 980 (38— 23> B. Cod.
Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec 18. ('. — 1, 7 fit A. — 3, S mortia
15. — Cfr. Milchsack 190 Bq.

31.

Kja, Btematica
Vocia liarmonia
Festa paschalia

Cclcbrentur,
Musica melica,
Rhythmica, metrica
Jairj nova cantica

Modalentar.

Drerus, C'iintioneB et Mutnti. II.

Pronomen nemenon

llypatc liypalon

Elesonet commeson

Tetrachordo
Nethesi hemeron
Cum die Eemeron
Tos panganl meloron,

l'nscii ordo.

3

— 34 —

3. Absit sicraatica
Per diaschismata
Yarians Organa

Cantilena,
Sed diatonica
Teraperat neumata
Vox consonantia

Morum plena.
R° Sanctus sanctorum,
Festa festorum,

Resurrexit,
Plebs fidelis jubilet

Gaudeat ecclesia.

Cod. Cantabrigen. Ff. I 17. saec. 13. — 1,1 Lies thematica? — Die
zweite Strophe bleibt unverständlich, obschon man im allgemeinen errät, dafs
von inixTf], ptor] und vr\xr\ die Rede ist. — 2, 7 ist vielleicht Vox pangat
melodon zu lesen. — 3, 1 iies entweder sigmatica (von otypog) oder schismatica.

35.

1. Novum sibi texuit
Dominus lumbare,
Volens, quod computruit,
In boc compensare;
Sterilis, laetare,
Nam tot Cbristo paries,

Ut Judaeum supplantare
Tuus possit paries.
3

Prius tactu fimbriae
Menstrua curatur,

Jairi quam filiae
Sanitas reddatur,
Per acum intratur

Camelus gentilium,

Nee Helias aspernalur

Viduae tugurium.

Esau repudiat,

Jacob Christus gratis
Vocat et initiat

Fide trinitatis,

Cujus dignitatis
Signum dedit gentibus

Jacob natis cancellatis
Benedicens manibus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Sequent. ms. Praedicatorum saec. 13. Cod. Sangallen. 383. B. — Cod.
Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. — 2,6 Camelis A. — Cfr.
Milchsack 201.

36.

1. Relegata vetustate

Vetus homo renovetur,
Ut in saneta novitate

Sanctum pascha celebretur,
Et in malis deformatus
Christo psallat reformatus,
Ut eidein conformetur.

2. Nee te credas renovari,
Nisi prius expurgari

Meutern velis a fermento,
Quia verus

Agnus sum momento
Pro te passus

Immolari.

— 35 —

8. Vera lucis matutino,
Non legali, scd divino

Agno decet resurgerc
Corde, ore et opere,
Sic benedicamus Domino.

Cant, ms. l'etri de Medicis saec. 18. Cod. Laiiren tian. PI. 29. 1. —
Cant. n.s. Toletamini saec 13. Cod. Matriten. 930 (33 -23). B. — Cod. Guel-
fenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. — 2, 4 verus fehlt C. — Cfr.
Milehsack 196.

37.

Sion, gaude, duc choreas

praecine sodalibus,
Trepant pedes, eant niauus,

nee sit modus gestibus,
Tuus David tympanizat

et se portat manibus,
Sic rex Achis incantatar

captus novis fraudibus.

David Christus. Achis daemon,

Sion est ecclesia,
Tympanistes fuit Christus,

dum sacrat jejunia,
Se portabat, dum in coena

suis datur hostia,
Hostis unde spoliatur,

Sion habet spolia.

3. Hie est David, qui prostravit

Philistaeum lapide,
Gloriantur et lactantur

turbae prius pavidae,
Solus reus rex Hebraeus

ut Saul fuit invide,
Placat illum intranquillum

pius pater Ididac.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 8719. saec. 12. A. — Cod. Remen. 743

lll)):!) saec. 13. 6X. (daraus in: Neues Archiv Will, 518). B. - I. 1 Sion

plaude B. - I, :'> Strepent pedes B. — 1, 7 ineurvatur I?. 2, 5 Sese

portat dum B. — 3, l\ Conlaetantnr, gloriantur 1$. — 8, (i Ut fehlt B,

:ih.

Tu deitati

Carnem unisli,
Tu pro me pati

Suslimiisli,
Nemo laula fieri

Pote&1 promereri,
Sed in cordi miserl

Da misericordiam,

Tu pro mo mori
Non horruisti.

Reddi favori
Quid vald istiV

Nihil polest iniiiicri

Tanto par censeri,
Tuae rnanaa operi

Da iiiisrricoiiliaiii.

■

R

— 36 —

3. Morte tu morti

Mortem dedisti,
Tartara forti

Manu fregisti;
Vitae suae merito

Nemo potest niti,
Ergo tuo militi

Fac raisericordiam.

Cant. ms. Toletanum saec. 13lu. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-32).

39.

Unicornis captivatur,
Aulae regum praesentatur

Venatorum laqueo,
Palo serpens est levatus,
Medicatur sauciatus

Veneno vipereo.
Alleluja canite

Aguo morienti,
Alleluja paDgite,
Alleluja promite

Leoni vincenti.

R

Pelicano vulnerato
Vita redit pro peccato

Nece stratis misera,
Phos phoenicis est exusta,
Concremanturque vetusta

Macrocosmi scelera.
Alleluja canite

Agno morienti,
Alleluja paugite,
Alleluja promite

Leoni vincenti.

3. Hydrus intrat crocodillum,
Extis privat, necat illum,

Vivus inde rediens;
Tris diebus dormitavit
Leo, quem resuscitavit

Basileus rugiens.

Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. — 3, 1 Idrus intrat cocodrillum.
Vgl. Morel 71.

40.

Veris ad imperia
Renascuntur omnia,
Amoris prooemia
Corda premuDt saucia
Quaerula melodia
Gratia praevia,
Corda marcentia
Media.
Vitae vernat flos
Intra nos.

Suspirat luscinia,
Nostra sibi conscia
Impetrent suspiria,
Quod sequatur venia,
Dirige, vitae via,
Gratia praevia
Viae dispendia
Gravia.
Vitae vernat flos
Intra nos.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

— 37 —

41.

3. Pro mortis exsilio,
Gaudeamus, eia,

Venit in exsilium
Cum gloria.
R° Novum pascha
Praedicat ecclesia,
Gaudeamus, eia.

4. Miserandi termini,
Gaudeamus, eia,

Videns auctor terminum
Cum gloria.
5. Toga carnis Dominum,
Gaudeamus, eia,
Tegit verbum Domini,
Cum gloria.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. — Die
Lieder 41 — 72 inklusive stellen in der XIII. Abteilung des Cod. Laurentianus
und sind nach dem in der Einleitung zu Heft XX bemerkten von einem
Verfasser, der vielleicht Philippns de Grevia ist.

1. De patre principio,

Gaudeamus, eia,
Filius principium.
Cum gloria.
R° Novum pascha
Praedicat ecclesia,
Gaudeamus, eia.

2. Patris ex palatio,

Gaudeamus, eia,
Matria in palatium,
Cum gloria.

43.

Felix dies et grata,
Haec est dies optata.
Dies, nostri

doloris terminus,
Haec est dies,

quam focit Dominus.

2. Dies porgans peccata,
Haec est dies o)>ttt(<t.
Dies purgans

humanuni facinus,
Haec est dies,

quam focit Dominus.

3. Est romphea sublata,
Haec est dies optata,
Vires frangit

hostis serpentinus,
Haec est dies,

quam fecit Dominus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 18. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
scheint verschrieben; lies: hostis haec protinus?

•".. 4

43.

Decct vox lactitiao,
Credendum est Marine,

Restitutos patriae

Postliminio ;
Credendum est Mariae

Testimonio.

2. Miseris miseriae,

Credendum esi Mariae,
Christus gentis propriae

in oblatio;
Credendnm es! Mariae

Testimonio.

— 38 -

Fermentum malitiae,
Credendum est Mariae,
Garens hujus hostiae

Fit refectio;
Credendum est Mariae

Testimonio.

Deo patri gloriae,
Credendum est Mariae,
Placeat ecclesiae

Vox et actio;
Credendum est Mariae

Testimonio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

1. In hac die Dei,
Dicant nunc Hebraci,
Sepulchrum Judaei,

Male servaverunt ;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?

2. Ubi corpus Dei,
Dicant nunc Hebraei,
Numquid Pharisaei

Petram revolverunt?
Quomodo Judaei
Regem perdiderunt?

3. 0 Scariothei,
Dicant nunc Hebraei,
Cum Juda Judaei

Male dormierunt,
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?

4. In ortu diei,
Dicant nunc Hebraci,
Viri Galilaei

Dominum tulerunt;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?

44.

Mater Salomei,
Dicant nunc Hebraei,
Mater Zebedaei

Petrum praevenerunt ;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?
Scribae, Pharisaei,
Dicant nunc Hebraei,
Omnes erant rei,

Omnes peceaverunt;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?

Donec Nazarei,
Dicant nunc Hebraei,
Tunis nostrae spei

Portas recluserunt ;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?
Vespere diei,
Dicant nunc Hebraei,
Diem jubilaei

Nobis reduxerunt ;
Quomodo Judaei

Regem perdiderunt?

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

45.

1. Filii Calvariae,
Sonet vox lactitiae,
Filii Calvariae,
Nostra est redemptio.

0, o,
Cujus resurr ectio
Omni plena gaudio.

Rex est iste gloriae,
Sonet vox laetitiae,
Rex est iste gloriae,
Rex sine prineipio,

0, o,
Principes superbiae
Exsufflat de medio.

— 39 —

3. Nos expurgat liodie,
Sonet vox lactitiae,
Nos expurgat hodie
A fermenti vitio;

0, o,
Ergo, Sion filiae,
Nova sit conspersio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

46.

1. Luto carens et latere
Transit Hebraeus libere,
Novo novus charactere;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

2. Servus über ab opere
Transit Hebraeus libere,
t'ulpae recluso carcere;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

3. Mare dum videt cedere,
Transit Hebraeus libere,
Mergcns sequentes temere;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

4. Agnus occisus vespere,
Transit Hebraeus libere,
Culpae solvit ab onere;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

5. Josepb cisternam claudere,
Transit Hebraeus libere,
Christum nequit mors premere ;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

6. Ergo sepulto scelere,
Transit Hebraeus libere,
Christum sequamur opere ;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

7. Ut cum Christo resurgere,
Transit Hebraeus libere,
Praestet ad sedem dexterac;

In sicco mente munda
Transit Hebraeus libere
Baptismi mundus unda.

Cant. ms. Petri de Medicia Baec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Londinen. Egerton 274. saec 13. B. — Cod. Guelfenbyteran. Helm-
Btadien. 828. saec. 18. ( '. r> hat nur die drei ersten Strophen, C nur die

erste. — 1, S Novus novo B. 2, 1 Sortis triluituiu inisiriae A. — '■'<. '■'>

Alto se modo genere B. - Cfr. Blilchsach L66

47

1. Vivere quae triboit,
Vita mori voluii,
Perdita restitoit,

(iiatia non liiciituin.
Vita mori voluit

Mortis ob interitnm.

2, Saecola mors tcnuii,
Villi mori voUtii,
Solvere quam valnit

• iialia nun nieritum.
\ila mori voluit

Bfortia oh interitum.

— 40

Romphea quae tenuit,
Vita mori voluit,
Omnibus exhibuit

Gratia non meritum,
Vita mori voluit

Mortis ob interitum.
Quos reus implicuit,
Vita mori voluit,
Casibus explicuit

Gratia non meritum,
Vita mori voluit

Mortis ob interitum.

Quod bomo non meruit,
Vita mori voluit,
Omnibus emeruit

Gratia non meritum,
Vita mori voluit

Mortis ob interitum.
Quisque ad hoc siluit,
Vita mori voluit,
Dicat: id obtinuit

Gratia non meritum,
Vita mori voluit

Mortis ob interitum.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

A solis ortus cardine,
Matte nobiscum, Dominc,
A solis ortus cardine,

Mundi luce fugata,
Mane nobiscum, Domine,

Dies est inclinata.
Nubes legalis paginae,
Mane nobiscum, Domine,
Nubes legalis paginae

Nobis est declarata,
Mane nobis cum, Domine,

Dies est inclinata.

48.
3

David fidelis carmine,
Mane nobiscum, Domine,
David fidelis carmine

Sunt haec praenuntiata;
Mane nobiscum, Domine,

Dies est inclinata.
4. Tanta culpae caligine,
Mane nobiscum, Dominc,
Tanta culpae caligine

Fit nox illuminata,
Mane nobiscum, Domine,

Dies est inclinata.

Cant ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

49.

Mors vitae propitia,
Sexta passus fcria,
Mortis a miseria

Nos erexit;
Die Christus tertia

Resurrexit.
Ad vitae palatia
Sexta passus fcria.
Mortis a miseria

Nos erexit;
Die Christus tertia

Resurrexit.

3. Fracta sunt imperia,
Sexta passus fcria,
Joseph a custodia

Liber exit;
Die Christus tertia
Resurrexit.

4. Novae legis gratia,
Sexta jiassus feria,
Veterum mysteria

Jam detexit;
Die Christus tertia
Resurrexit.

— 41 —

Surgens cum victoria,
Sexta passus feria,

Collocat in gloria,

Quos dilexit;
Die Christus tertia

Resurrexit.

Ad coeli consortia,
Sexta 2}assits fcria,
Nostra spes et gloria

Nos direxit;
Die Christus tertia

Resurrexit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

50.

1. In Domino confidite,
Pascha novum rccolitc,
Vetus fermentum linite

Nova conspcrsione,
Pascha novum rccolitc
Voce et actione.

2. Vetus fermentum linite,
Pascha novum rccolitc,
Quae sunt in altum, sapite

Mentis intentione;
Pascha novum recolite
Voce et actione.

3. Quae sunt in altum, sapite,
Pascha novum rccolitc,
Terrae lutum respuite

Cordis erectione;

Pascha novum rccolitc

Voce et actione.

Terrae lutum respuite,
Pascha novum rccolitc,
Virus antiquum vomite,

Calicis potione
Pascha novum rccolitc

Voce et actione.
Virus antiquum vomite,
Pascha novum recolite,
Domino conresurgite,

Cum exsultatione
Pascha novum recolite

Voce et actione.
Domino conresurgite,
Pascha novum rccolitc,
Surgant memhra cum capitc

Ilac resurrectione;
Pascha novum recolite

Voce et actione.

Cant. ins. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

51.

2.

Rcx omnipotentiae
Triumphavit hodie,
Rex omnipotentiae,

Rcx magnificus
Triumphavit hodie,

Rcx pacifiCQB,
In manu potentiae,
Triumphavit Ik><Hi\
In manu potentiae

Samson hcllicus
Triumphavit hodie,

I.Y\ jtaciticus.

3. In humana speeie,
Triumphavit hodie.
In humana Bpecie

Patria unicus

Triumphavit hodie,

Res paciticu8.

t. 1 1 \ 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 canit gloriae,

Triumphavit hodie,

llvminini c;iiiit gloriae

Chorus ooelicos,
Trinmphavil hodie
i;r\ padfions,

42 -

Caecos lucc gratiae,
Triumphavit hodic,
Caecos luce gratiae

Sanat medicus,
Triumphavit hodie

Rex pacificus.

Verae cedit hostiae,
Triumphavit hodie,
Verae cedit hostiae,

Agnus typicus,
Triumphavit hodie

Rex pacificus.

7. Comes est victoriae
Triumphavit hodie,
Comes est victoriae

Grex catholicus,
Triumphavit hodie

Rex pacificus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

52.

Mundi princeps ejicitur,
In ligno v'xta moritur,
Mundi princeps ejicitur
Christi victus victoria,
Salutis pandit ostia
Passa pro nobis hostia.

Legis figura tollitur,
In ligno vita moritur,
Legis figura tollitur.
Legi succedit gratia,
Salutis pandit ostia
Passa pro nobis hostia.

Vir innocens occiditur.
In ligno vita moritur,
Vir innocens occiditur
Data latroni venia,
Salutis pandit ostia
Passa pro nobis hostia.

Mors jam non dominabitur.
In ligno vita moritur,
Mors jam non dominabitur
Resurgenti cum gloria;
Salutis pandit ostia
Passa pro nobis hostia.

5. Satan hämo suspenditur,

In ligno vita moritur,

Satan hämo suspenditur,
Tecto carnis substantia,
Salutis pandit ostia
Passa pro nobis hostia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

53.

1. Exsultet plebs fidelium,
Planctum vertit in gaudium,
Sacco passo discidium

Vestivit nos laetitia,
Planctum vertit in gaudium

Summa Christi victoria.

2. Mors mortis est excidium,
Planctum vertit in gaudium,
Morsus est locus tristium

Caesa pro nobis hostia,
Planctum vertit in gaudium

Summa Christi victoria.

43 —

Iota virtute cordium,
Planctum vertu in gaudium,
Laudemus patris filium

Cujus nos salvet gratia ;
Planctum vertit in gaudium

Summa Christi victoria.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13

4. Purgemus ergo Vitium,

Planctum vertit in gaudium,
Ore sonet laus mentium,

Sit trinitati gloria;
Planctum vertit in gaudium

Summa Christi victoria.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

54.

Christo psallat ecclesia,
Mitis misericordia,
Redempta Sion filia

Det laudem regi gloriae.
Mitis misericordia

Mortem destruxit hodie.

Quanta Dei potentia,
Mitis miscricordia,
Mortem mactat victoria

Caesae pro nobis hostiae,
Mitis misericordia,

Mortem destruxit hodie.

3. Laus, honor, virtus, gloria,
Blitis miscricordia,
Deo, cujus nos gratia
Emancipat miseriae,
Mitis misericordia

Mortem destruxit hodie.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

55.

1. Vetus purgans facinus,
Resurrexit Dominus,
Doloris est terminus

Lux hodierna,
Resurrexit Dominus,

Salus aeterna.

2. Cedit dolor pristinus,
Resurrexit Dominus,
Pietas patris sinus
Pandit aeterna,
Resurrexit Dominus,
Salus aeterna.

3. Pacem dona protinus,
Resurrexit Dominus,
Qui es unus et trinus

In sempiterna ;

Resurrexit Dominus.

Salus aeterna.

Cant. ms. Petri de Medicia saec. Pi. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

50

Omnes gentes plaadite,
Regi passo psallih,
IImiiiiiiiii Deo (Meile.

Viel iis est, (|ui nos vieeiat.
Regi passo psallite,

Passus vicit et Imperat.

SusjHMisus in Btipite,
Regi jkisso psallite,

Oeeisus iimiKMlto

l.'i lainat. <pi«xl ptM'iorat
Uei'i pai BO |' illil<\

i' ii \ i<it ei Unperal

— 44 —

3. Laudem Deo canite,
Begi passo jisattite,
Libertatis perditae

Qai viam suis reserat,
Regi passo psallite,

Passus vicit et iraperat.

Cant. ms. Petri de Me<licis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29.

Fidelium

sonet vox sobria,
Convertere,

Sion, in gauclia,
Sit omnium

una laetitia,
Quos unica,

redemit gratia,
Convertere,

Sion, in gaudia,
Tc liberat

paschalis liostia.
Accingitur

Christus ad proelia,
Convertere,

Sion, in gaudia,
Sit omnium

una laetitia,
Hostilia

confregit ostia,
Dum pallium

tenet Aegyptia,
Te liberat

paschalis hostia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec

57.

3. Posterior

dotatur filia,
Convertere,

Sion, in gaudia,
Sit omnium

una laetitia,
Habet minor

majorum praemia,
Quia Jacob

cancellat brachia,
Tc liberat

paschalis hostia.

4. Ut nuntiet

festa paschalia,
Convertere,

Sion, in gaudia,
Sit omnium

una laetitia,
Apostolis

occurrit nuntia,
Angelica

fert testimonia ;
Te liberat

paschalis hostia.
Pro filii

summa victoria,
Convertere,

Sion in gaudia,
Sit omnium

una laetitia,
Deo patri

sit laus et gloria,
Qui saecula

regnat per omnia:
Te liberat

paschalis hostia.

13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

— 45

58.

Christus patris gratiae

Nos reconfoederat,
Resvrrexit hodie,

Sicut praedixerat,
Felix, qui pro miscro

Populo moritur,
Mors illi de cetera

Non dominabitur.

Mortis poena propriae

Mortuos liberat,
Rcsurrcxit hodie,

Sicut praedixerat,
Ligno salutifero

Mors morte vincitur.
Mors illi de cetero

Non dominabitur.

Agnus innocentiae

Cum semet offerat,
Rcsurrcxit hodie,

Sicut praedixerat,
Sanguis ejus extero

Poste diffunditur,
Mors illi de cetero

Non dominabitur.

Genti nos Aegyptiae

Lignum subdiderat,
Resurr exit hodie,

Sicut praedixerat,
Sed jam lignum altera

Ligno retunditur;
Mors illi de cetero

Non dominabitur.

5. Laesis ut a sanie

Medelam conferat,
Resurrexit hodie,

Sicut praedixerat,
Serpens a presbytero

Turbis erigitur;
Mors illi de cetero

Non dominabitur.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

59.

A sinu patris mittitur,
Mundi salvator moritur,
Et de Maria nascitur,

Quem patcr promiserat ;
Mundi salvator moritur,

Ut morte mortem conterat.

2. Flagellatur. conspuitur,
Mundi salvator moritur.
Et ab bis crueitigitur,

Quos liberarc venera i ;
Mundi salvator moritur,

Ut morte mortem conterat

:3. Vctus hostis ejicitar,
Mundi sahator moritur.

Dum vita morti subditur
Et nos a morte liberal ;

Mundi salvator moritur.
Ut morte mortem conterat.

Cant. ms. petri de Medicis saec. 18. Cod. Laurentian. PI. '-"■'• l.

46 —

1. Vocis tripudio,
Psallat liaec concio,
Vocis tripudio

Sed mente sobria
Psallat haec concio
Festa paschalia.

2. Non parcit filio,
Psallat haec concio,
Non parcit filio

Patris dementia,
Psallat haec concio
Festa paschalia.

60.

3. Salvamur pretio,
Psallat haec concio,
Salvamur pretio

Magna de gratia,
Psallat haec concio
Festa paschalia.

4. Fit resurrectio,
Psallat haec concio,
Fit resurrectio

Sub die tertia,
Psallat haec concio
Festa paschalia.

5. Nos replet gaudio,
Psallat haec concio,
Vocis tripudio

Christi victoria,
Psallat haec concio

Festa paschalia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
3, 1 Salvantur Hs.

61.

1. Processit in capite,
Omnes gentes, plaudite,
Processit in capite

Nostra resurrectio,
Omnes gentes, plaudite
Manibus prae gaudio.

2. Regi nostro psallite,
Omnes gentes, plaudite,
Regi nostro psallite,

Sensu tarnen sobrio,
Omnes gentes, plaudite
Manibus prac gaudio.

3. Qui dormitis, surgite,
Omnes gentes, plaudite,
Qui dormitis, surgite,

Mundi de naufragio,
Omnes gentes, plaudite
Mauibus prae gaudio.

Suspensus in stipite,
Omnes gentes, plaudite,
Suspensus in stipite,

Resurgit cum bravio,
Omnes gentes, plaudite,

Manibus prae gaudio.

Aquas Marath bibite,
Omnes gentes, plaudite
Aquas Marath bibite

Ligni beneficio,
Omnes gentes, plaudite

Manibus prae gaudio.

Aeneum opponite,
Omnes gentes, plaudite,
Aeneum opponite

Serpentem Aegyptio,
Omnes gentes, plaudite

Manibus prae gaudio.

— 47 —

7. Laudes patri dicite,
Omnes gentes, plaudite,
Laudes patri dicite,
Flamini cum filio,
Omnes gentes, plaudite
Manibus prae gaudio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
apponite Hs.

- 6, 1

Cant

62.

3. Qui cruccm tulit humeris,
Christus recht ab inferis,
Nos sanguine

mundavit proprio,
Laetificat

nos resurrectio.

4. Prostrato rege sceleris.
Christus rcdit ab infcris,
Nos a mortis

solvit imperio,
Laetificat

nos resurrectio.
5. Egressum pandeus niiseris
Christus rcdit ab inferis,
Revertitur

victor de proelio,
Laetificat

nos resurrectio.

ms. I'etri de Medicis saec. 15. Cod. Laurentian. PI. '2U. 1.

Culpae purgator veteris,
Christus rcdit ab inferis,
Quos filii

redemit passio,
Laetificat

nos resurrectio.
Auetor humani generis,
Christus rcdit ab inferis,
Nee proprio

pepercit filio,
Laetificat

nos resurrectio.

63

Dies salutis oritur, 2,

In ligno vita moritur,
Dies salutis oritur,
In ligno vita moritur,
Ut morti dominetur.

Cant. ms. Petri de Medecia Baec. LS.

Adam seeundus patitar,

In ligno vita moritur,
Adam seeundus patitur,
In ligno vita moritur,
Ut primus suscilclur.

Cod. Laurentian. PI. 29. I

Vineam meara plantavi,

Torcular solus calcavi^

Vinea non reddidit

Fructnm, qaem Bperavi,
Indnmentam sangaine
Mcum inqoinavi.

Pacturam mearn amavi
Torcular Bolus calcavi,

Queifl <'^<> nvavrrain,

Ego recreavi,

Induninitmii s.intzuin«
Mcum Inquinavi,

48

3. Qui mundi mala portavi,
Torcular solus calcavi,

Unda mei sanguinis
Mundi culpas lavi,

Indumentum sanguine
Meum inquinavi.

4. Acetum ego potavi,
Torcular solus calcavi,

Ego vitae poculum
Mundo praeparavi,

Indumentum sanguine
Meum inquinavi.

Flagella non recusavi,

Torcular solus calcavi.

Ego sponte subii

Crucem, quam expavi,
Indumentum sanguine
Meum inquinavi.
Infernum exspoliavi,
Torcular solus calcavi,
Qui ligabat hominem,

Ego relegavi,
Indumentum sanguine
Meum inquinavi.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

65.

1. Passionis aemuli
Rei sub figura
Duo portant bajuli
Botrum in scriptura.
Det pia
Gaudia
Sion mente pura.

2. Stillat odoriferum

Botrus pro scriptura
Pro nostrorum vulnerum
Solvitur laesura.

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

3. Aquae potum exserit

Silicis fractura,
Quam in signum aperit
Virgae percussura.

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

4. Gazae portas arduae

Nocte sub obscura
Tollit proles Manuae
Civium jactura.

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

5. In decore vestium

Crinium tonsura
Joseph ad imperium
Transit de clausura

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

6. Res de fumo nascitur,

Jam lex abit dura,
Veritas edicitur,
Praeterit figura.
Det pia
Gaudia
Sion mente pura.

7. Irascantur populi,

Doleat natura,
Surgit auetor saeculi
Frangens mortis jura.

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

8. Offerat ecclesia

Pia precum thura,
Ad laudum officia
Vigil instet cura.

Det pia

Gaudia
Sion mente pura.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. PI. 29. 1.

— 49 —

1. In agni convivio,
Gaudeat haec concio,
Triplex est refectio,

Triplex est alimonia.
Gaudeat haec concio
Festa colens paschalia.

2. Pcdum devoratio,
Gaudeat haec concio,
Capitis comestio,

Intestina vitalia.
Gaudeat baec concio
Festa colens paschalia.

66.

3. Cetera de medio,
Gaudeat haec concio,
Moveat combustio,

Da coelicis coelcstia.
Gaudeat haec concio
Festa colens paschalia .

4. Da fidem mysterio,
Gaudeat haec concio,
Cum vacillet ratio,

Fides est necessaria.
Gaudeat haec concio
Festa colens paschalia.

Cant. ms. Petri de Medicis sacc. 13. Cod. Laurentian PI. 29. 1.

67.

1. Transite, Sion hliae,
Quis est istc rex gloriae?
Transite, Sion filiac,

Transit nostra redemptio.
Quis est iste rex gloriae?
Rex potens est in proelio.

2. Jugum mortis Aegyptiae,
Quis est iste rex gloriae?
Jugum mortis Aegyptiae

Solvit cordis confessio.
Quis est iste rex gloriae?
Rex potens est in proelio.

3. Post luctus poenitentiae,

Quis est istc rex gloriae?
Jugum mortis Aegyptiae

Levis restat transitio.
Quis est istc rex gloriae?

Rex potens est in proelio.

4. Thamar prostat egregie,
Quis est iste rex gloriae?
Thamar prostat egregie

Judae remisso pretio.
Quis est iste rex gloriae?
\u-\ potens est in proelio.

8.

Magnae Deus potentiae,

Quis est istc rex gloriae?
Magnae Deus potentiae,

Solus sine prineipio.
Quis est iste rex gloriae.-'

Rex potens est in proelio.

Dragmam reduxit hodie,
Quis est istc rex gloriae?
Dragmam reduxit hodie

Mirabili comraercio.
Quis est istc rex gloriae?

Rex potens est in proelio.

Jonain de ventre bestiae,
Quis est iste rex gloriae?
Jonam de ventre bestiae

Local in patris solio.
Quis est iste rex gloriae

Rex potens est in proelio.

Nos de lacu mweriae,
Quis est iste rex ghtia*

\<>- de lacu miseriac

Reddil coeli palatio.

Quis est iste re\ gloriae?

Li \ potens est in proelio,

Cant. ms. Petri de Medicis Baec 13. Cod. Laurentian. PI 29 I

Dreves, Cftstionei et Mutcti. II. 4

50 —

68.

1. Qui pro nobis

mori non respuit,
Jonam cetus

de venire vomuit,
Resurrexit

die, qua statuit,
Alleluja.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

2. Cum rugitus

patris infrcmuit,
Jonam cetus

de venire vomuit,
Monumenti

Christum non tenuit
Angustia.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

3. Oblatus est,

quia sie voluit,
Jonam cetus

de venire vomuit,
Solvit ea,

quae nunquam rapuit.
Haec hostia.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

Caut. ms. Petri de Medicis saec.

4. Nihil majus

pro nobis potuit,
Jonam cetus

de ventre vomuit,
Qui innocens
crucis sustinuit
Opprobria.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

5. Detineri

morte non potuit,
Jonam cetus

de ventre vomuit,
Qui nos mortis
a poena eruit
Morte pia.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

6. Christum videns

infernus fremuit,
Jonam cetus

de ventre vomuit,
Samson Gazam
in multa diruit
Potentia.
Resurgentis
caro refloruit
Cum gloria.

13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

69.

1. Offerat ecclesia,

Ad se traxit omnia,
Offerat ecclesia
Laudis sacrificia;
Ad se traxit omnia
Christus, crucis hostia.

2. De mortis angustia,
Ad se traxit omnia,
De mortis angustia
Redit cum potentia;
Ad se traxit omnia
Christus, crucis hostia.

3. Resurgit cum gloria,
Ad se traxit omnia,
Resurgit cum gloria
Christus die tertia;
Ad se traxit omnia
Christus, crucis hostia.

4. Nostra lavit vitia,
Ad se traxit omnia,
Nostra lavit vitia
Caro eulpae nescia;
Ad se traxit omnia
Christus, crucis hostia.

— 51 —

5. Gaudct coeli curia,
Ad sc traxit omnia,
Gaudet codi curia
Christi de victoria-,
Ad se traxit omnia
Christus, crucis hostia.

Gant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

10.

Tempus adest gratiae,
Gratulentur Sion fdiac,
Rcsurgit rex gloriac.

Psallat ecelesia,
Gratulcntur Sion filiac

Pari coueordia.
Resurgit rex gloriae,
Gratulcntur Sion filiac,
Tempus venit gratiae.

Psallat ecelesia,
Gratulentur Siou filiac

Pari concordia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Christus gentis propriac,
Gratulcntur Sion fdiac,
Miscrtus est hodie.

Psallat ecelesia,
Gratulentur Sion tiliac,

Pari concordia.
Miscrtus est hodie,
Gratulfntur Sion fdiac,
Cujus instant nuptiac.

Psallat ecelesia,
Gratulentur Sion tiliac

Pari concordia.

71.

2. De Libano

cedrus descenderat,
Quac cypresso

sc conformaverat,
Joseph fratres

a famc liberat,
Dum dormitat,

somnum sommavit,
Pro populo

sc Christus inclinavit.

Gaudc, Siun,

devoto gaudio,
Fidelium

exsultet eoneio,
Quia Joseph

Kacheiis gremio
Dum dormitat,

somnum somniavit,
Inclinatum

solem consideravit.

3. Quid facitis,

videte, praesides?
Quid marcetia

otio desides?
Qaare luxu

sie esiis resid
ihn» dormitat,
8omvmm somniavit,

Quia Christus

pro Qobia Laboravit,
Cant ms. Petri de M< <li< is saec. 18. Cod. Laurentian. PL "'• I

I*

— 52 -

De Ascensione Domini.
72.

1. Ascendit Christus hodie
Ad thronum suae gloriae,

Alleluja, Alleluja,
Patris sedens ad dexteram.

2. Adest praedignus jubilus
Cum laetatur in nubibus.

Alleluja, Alleluja,
Patris sedens ad dexteram.

Captivatam mortiferam
Nostram ducens miseriam,

Alleluja, Alleluja,
Patris sedens ad dexteram.

Ergo psallenti gaudio
Benedicamus Domino;

Alleluja, Alleluja,
Deo dicamus gratias.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157.

In Festo Pentecostes.
73.

1. Veni, creator spiritus,

Spiritus recreator,
Tu dans, tu datus coelitus,

Tu donum, tu donator,
Tu rex, tu digitus,
Alens et alitus,
Spirans et spiritus,

Spiratus et spirator.

2. Mentes tuorum visita,

Mentium visitator,
Visitando inhabita,

Visorum habitator,
Tu fons, tu rivulus,
Frutex et surculus,
Doctor, discipulus,

Servorum coronator. .

3. Tu septiformis gratiae

Dans septiforme donum,
Virtutis septifariae

Septem petitionum,
Tu nix non defluens,
Ignis non destruens,
Pugil non metuens,

Propinator sermonum.

4. Tu gratis data gratia

Et tu faciens gratos,
Tu primo purgas vitia,

Post conservas purgatos;
Absolve debita,
Extolle merita,
Virtute solita

Salvans praedestinatos.

5. Ergo accende sensibus,
Tu te, lumen et flamen,

Tu te inspira cordibus,
Qui es vitae spiramen;

Tu sol, tu radius,

Mittens et nuntius,

Persona tertius,

Salva nos, amen, amen.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29 1. A.
Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 1099. saec. 13. B. — 1, 8 et spira A.
5, 1 ascende A.

— 53 —

74.

R

0 qui fontem gratiae

Captivis regeneras,
Coelos endelechiae

Foedere confoederas,
Ordinata serie

Mundi motus temperas,
Hyles in temperie

Effrenata cohibes

Et dissolvi prohibes,

Ut leges, quas adhibes,
Elementa teneant
Et concordi coeant

Dispositione.
0 summa potentia,
Inter dissidentia

Firma firmans foedera,

Ut supera

Sic infera,
Refraenas illicita,
Digna pensans merita

Retributione.

Legem foederis
Imponis superis

Conservans supera,
Coelum innumeris
Moves in numeris

Et coeli sidera;
Tu coelum circulis,
Tu motus regulis

Stringis erraticos,

Tu nexus musicos
Innectis dissonis,
Ex quibus consonis
Tonis mellisonis

Reddis harmonias,
Qui propriis
Ot'ficiis

Signas hierarchias.
0 summa potentia,
Inter dissidentia

Firma firmans foedera

Ut supera etc.

3. Ergo qui tarn dissona

Cogis consonare,
Quae divinae consona

Legi, moderare
Melos, quod divinitus
Tuus spirat Spiritus,
Nobis missus coelitus,

Plenius inspiret,
Enormes cjiciat,
Concordcs efficiat

Quos cxpiat,

Sic puniat
Ut vires, quas variat
Altoniis sie aniat,

Ne lyra «Irliret.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant ms. Toletanutn
saec. 18. Cod. Matriten. Tolet. 930 (38 23). lt. — Cant ms. Petri de M.
dicis Baec. L3. Cod. Laurentian. PI. 29. L. C. Cod Ouelfenbyteran. Helm-
Stadien. 628. saec. L3. D. — 15 hal nur die erste stn>|iln mit dem Kund-
r. i in. 1. :'. endelichiae AD; endelitiae B, endelyehye C. R", 6 refrane«
A. — 2, 2 ei superis A. — 2, 8 Conservas D ". 4 coelum numeris

CD. 2, 16 fehlt J>. 3, 9 rejicial D. Cfr. MUchsack 199.

54 —

75.

1. Ecce, festura nobile,

Quod dät anni reditus
Mundo celebrabile,

In quo sanctus spiritus

Praecordia
Replevit fidelium
Sua sancta gratia.
R° Alleluja,

Regi regum omnium
Concinat ecclesia.

2. Apostoli praediti

Repente cbarismate
Spiritus paracliti
Omni idiomate

Magnalia
Dei in gentilium

Vulgarunt praesentia.

5. Deprecemur igitur

Omnes una Dominum,
Cui regnum subditur

Nullum habens terminum,

Ut ad pia
Supernorum civium
Nos perducat gaudia.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15313. saec. 13.

3. Judaei ut subdoli
Spernentes oracula,

Quae dabant apostoli.
Dixerunt, hos crapula

Eximia
Vini debacchantium
Ritu loqui talia.
R° Alleluja,

Regi regum omnium
Concinat ecclesia.

4. Judaeis fallacibus
Sanctus Petrus obviat

Signis et virtutibus
Et borum denuntiat

Eloquia
Juxta testimonium

Joelis mendacia.

76.

3. Gens incredula
Vini crapula
Horum oracula

Reddebat vilia.
R° Mater ecclesia
Cantet alleluja.

4. Petrus, vir tbeos,
Culpans Judaeos
Esse probat eos

Plenos perfidia.

5. Oremus Eli,
Quem archangeli
Laudant, ut ad caeli
Nos ducat gaudia.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15 131. saec. 13.

1. Ecce orgium,
Quo rex omnium
Corda fidelium

Replevit gratia.
R° Mater ecclesia
Cantet Alleluja.

2. Chorus sanctorum
Apostolorum,
Omnium verborum

Fulsit notitia.

— 55 —

77.

1. Veni, redemptor gentium, 3.

Vcni, creator spiritus,
Veni, vita viventium,

Nostros solari gemitus,

Verus nobis paraclitus,
In fide firma mentium, .
In fine morientium

Te laudat omnis exitus.

2. Nostrum regens exsilium 4.

Rorem infunde coelitus,
Quo furor persequentium,

Non nos seducat ambitus,

Sed amor tibi dcbitus
Fervens corde tidelium
Nobis ad vitae praemium

Sit tibi soli deditus.

Trop. ms. Capit. Dertusen. s. n. saec
Et contra. — 4, 3 scheint (vgl. eleu Reim)

Tu, qui salvasti saeculum

Mirando partu virginis,
Ut confundas incredulam,

Vires effunde numinis,

Ut contra virum sanguinis
Tuum exaltent populum,
Qui gerit Christi titulum

Ad laudem tui nominis.
0 quam beata servitus,

Quae servit et est libera,
Qua mundi miserebitur,

Dum mutatur in prospera;

0 quam libertas misera,
Per quam über fit subditus
Et dives inter prospera

Yivit gehennae perditus.

. 13. — 2, 3 Que furor. — 3, !
verschrieben.

78.

1. Christus jam misit inclitum
Discipulis paraclitum ;

Alleluja, Alleluja,
Veni, sanete paraclite.

2. Ipsius ut magnalia

Per mundi ferrent climata,
Alleluja, Alleluja,
Veni, sanete paraclite.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360.

5. Linguas suas variantes
Eloquentes praedicantes.
Alleluja, Alleluja,
Veni, sanete paraclite.
i. Ergo decenti gaudio
Benedicamus Domino ;
Alleluja, Alleluja,
Deo dicamus gratias.

Cod. Univ. Monacen. 157.

79.

Descende coelitus,
0 sanete Spiritus,
Renovetur penitus

Facies terrestrium;
Veni, sanete spiritus,

Nostrum esto gaudiom.

Solari solitus,
0 sanete spiritus,
Sui det paraclitus

Amoris incendium ;
Vcni, sanete Bpiritns,

Nostrum esto gaudium.

:». Adslstal genitos,

0 Sande s/iirihix.

Genitor ingenitus,

Nos salvcl per tilium ;
Vcni, sanete spiritus,
Nostrom esto gandinm.

Cant. ms. Petri de Medicis saec, 18. <'"<1. Laurentian. PL 29. 1. kxu
diT KIII. Abteilung der Handschrifl und somit vielleicbl vonPbilippoid< Grevia,

— 56

80.

1. Veni, sancte spiritus,

Spes omnium
Et emitte coelitus,
Veni, sancte spiritus,
Perserutator inclitus

Es cordium,
Veni, sancte spiritus,

Spes omnium,
Confer lumen cordibus,
Veni, sancte spiritus.

Puritatem mentibus

Fidelium,
Auge spem credentibus.
Veni, sancte spiritus,
Da pressis languoribus

Remedium,
Veni, sancte spiritus,

Spes omnium,
Da salutis exitus,
Veni, sancte spiritus,

Coelestis exercitus,
Veni, sancte spiritus.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. — Nach 2, 2 steht nochmals
Veni sancte spiritus, während 2, 8 fehlt; nach 1, 3 scheint eine Zeile aus-
gefallen zu sein. Die Melodie reicht nur bis 1, 10.

81.

Veni, creator spiritus, 2

Et in nie robur insere,
Robur, quo possim penitus

Mala, quae gessi, luere

Et amodo sie vivere,
Kc sim peccato perditus;
Peccavi quasi licitus

Et diu vixi temere,

Me servum tuum visere,
Veni, creator spiritus.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Sit laus patri cum filio,
Sit honor saneto flamini,

Trinitatis confessio

Firmam spem iirmet homini ;
Uni trinoque nomini

Sit semper dominatio,

Salus et benedictio;
Perenni decus agmini,
Sit honor saneto flamini,

Sit laus patri cum filio.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

83.

1. Lumen saneti spiritus
Descendat divinitus,

Nos illuminet bodie.

2. Plenitudo gratiae,

Tu solus lux justitiae,
Exaudi nos in hac die.

3. Rex dulcis angelorum,
Salus arcbangelorum,

Spes in te credentium,

Solatium sanetorum
Et vita beatorum,

Protector sperantium.
Tu via peccatorum,
Tu semita justorum,

Latitudo fidelium.
Pater es orphanorum,
Solamen miserorum,

Plenitudo omnium.

7. Da solamen populo,
Da virtutem, in jubilo
Nos perduc ad solatium.

Cgm. Monacen. (ol. Tegurin.) 716. saec. 15.

— 57 —

De Corpore Christi.
83.

1. Dies est laetitiae

In domo mentali,
Nam advenit hodie

Vi sacramentali
Jesus admirabilis,
Multum delectabilis

In humanitate,
Qui est ineffabilis
Et inaestimabilis

In divinitate.

2. Mortem Dei filius

Pro mundo passurus
Et a terra longius

In coelos iturus,
Manere realiter,
Vere corporaliter

Voluit in nobis,
In se transsubstantians
Panem et cor satians

In sanctis et probis.

3. Gaudeat catholicus

In bac fide sana,
Spernens, quod haereticus

Garrit verba vana,
Dedignando credere,
Cum non valet capere,

Quod fides ostendit,
Qui nee parvi flosculi
Seu vilis vermiculi

Cuncta comprehendit.

4. Ave, vivens hostia,

Veritas et vita,
In qua sacrificia

Cuncta sunt finita,
In quo se per saecula
Agnus sine macula

Offert patri Deo,
Mund ans suo sanguine
Pium cor a crimine,

Quod fidit in eo.

5. Mane mecum, Domine,

Ut pie venisti,
Ne sine munimine

Sim in valle tristi;
Sine te subsistere
Nequeo seu vi vere

In vita mortali,
Multo minus gratiam,
Meritum vel gloriam,

Quam non habent mali.

G. Qui gustant, esuriunt

In palato mentis,
Et, qui bibunt, sitiunt.

Sine velamentis
Aperte te cernere,
Amplecli, constringere,

In quo salus tota,
Quorum nunquam aliter
Possunt integraliter

Adimpleri vota.

7. Aufer, Jesu Domine,

Pestes universas
Corporis et animae

Atque res adversas,
Defunctis fidelibus
Locum in coelestibus

Dona cum beatis,
In sanctis operibus
Da pacem hominibtu

Doiiat1 volnntatis.

Cod. Trecen, ("l. daraevallen.) 1012. saeo. 15. — Die Hi. gk-M <li.'
Aufschrift: Hymnus sive oanticum «!«■ Bacramento altaria.

— 58 —

2.

84.

1. Congratulare et laetare,
Turba nunc fidelium,
Ab omni cura mente pura
Cole Dei filium.
R° Alleluja, Alleluja,
Christo regi jubila,
Qui se Jesum dat in esum
Fertque cordis nubila.

Qui pro nobis atque vobis
Necem duram sustulit

In crucis ara et amara
Morte mortem repulit.

3. In tuo esu, bone Jesu,

Nostra dele crimina,
Nosque conserva et enerva

Saeva mortis fulmina.
R° Alleluja, Alleluja,
Christo regi jubila,
Qui se Jesum dat in esum
Fertque cordis nubila.

4. Ne damnemur, sed salvemur

Per tuum Judicium,
Qui es cunctorum plasmatorum
Finis et initium.

Cod. Engelbergen. 314. saec. 14. — 3, 4 Leva mortis fimlea Hs.

85.

1. Ave, dulce tu irumentum,
In Maria quod inventum
Crucis venit ad tormentum,
Cordis nostri pascementum.

Animarum corpus darum,

Caro carens carie,
Consecrata, sed velata

Stat sub panis specie.

Sanguis potus, Christus totus
Hie sie praesens creditur,

Ut de matre sine patre
Homo Deus editur.

2. Salve, calix vini meri,
Quem non bibunt insinceri,
0 mi Jesu, dulcis queri,
Fac te cito possideri.

Virginalis flos vernalis
Factus est angelicus,

Fructus vivus, eibus divus,
Ut pascatur coelitus.

Miser homo, qui pro pomo
Factus est famelicus,

Hunc informat et innormat
Cibus hie salviticus.

3. Vale, cibus salutaris,
Qui frequenter immolaris
Super tuis sacris aris,
Nunquam tarnen consummaris.

Tu dignare nos mundare
Criminum a sordibus

Et tu, bone, nos compone,
Jesu, nostris cordibus.

Veni, veni, corda leni

Tuo divo corpore,
Dans sincere immanere

Tibi omni tempore.

Grad. ms. Pragense anni 1410. Cod. Altovaden. 42.

- 59 -

1. Ave, verbum incarnatum,
In virgine humanatuni,

Tu panis mysterium.
Tu planas culpas debitas,
Tu pandis caulas coclicas,
Tua Unna acternitas

Manet inviolata.
Te Helias praemonstravit,
Typice dum te gustavit,
Panem subcinericium

Petens Olympum Dei.

Grad. ms. Pragense anni 1410.

86.

2. Manna roris coelici
Atque dulcoris mellici,

Tu panis vivificus.
Melcbisedecb te signavit,
Panem vinum dum obtulit,
Agnus paschalis sanxiit

Pro nobis immolatus.
Tu nos pascis hie carnales,
Fac nos tibi commensales,
Cohaeredes et sodales

Coelesti in patria.

Cod. Altovaden. 42.

In Dedicatione Ecclesiae.

87.

2.

Omnis saltus Libani

multo splendet decore,
A duce praenobili

regali facta more,
Quam Tyrus et Babylon

pari zelant livore,
Hanc Juda et Ephraim

tanto colunt ardore,
Nee si Maro viveret,

digno referret ore.
Pavimentum nitidum

argenteo colore,
Aureus est paries

non indigens pictore,
Tectum cedro redolet

celatum omni fiore,
Margaritae renitent

earumque splendorc
Lucent domus intima

velut sol in fervore.

3. Perornantur floribus,

tiores paseunt odoi'e,
Odor spirans naribus

nos ligat in amore,
Scatent rivi fontium,

campi rident virore,
Strepit cantus avium

multiplici canore,
Ver ibi perpetuum,

quies sine labore.

4. Princeps domus inclitus

omni carens rancore
Laetus, pul eher, dapsilis,

nullo prudentiore,
Quem infundit coelitus

pater superno rore
Et ditavit celsius

omni imperatore,
Ad se traxit omnia

suo pio cruore.

Hujus sponsa nivea

et.roseo rubore,
Duplici victoria

consimilis aurorae,
Lactat omnes populos

gratiarum vigore,
Implens haec palatia

nuptiali candore,
Quae suspirans gaudi;i

spero sed cum timure.

— 60 —

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12. — 1,1 resplendet. — 1, 4
Judas. — Diesem Liede auf die Freuden des himmlischen Jerusalems fehlt
augenscheinlich der Anfang, da der ersten Strophe ein Subjekt (weiblichen
Geschlechtes) abgeht, vermutlich domus, Jerusalem, Sion oder dergl.

88.

In rerum principio

Fundatur ecclesia,
A parentis filio

Mater habet praemia,

Exsul agat gaudia
Restaurato praedio,
Nam purgato lolio

Pullularunt Hlia.
Zabule, die impie,

Die, quid fraudes faciuntV
Quid prosnnt insidiae,

Quid doli proficiunt?

Kam regem respiciunt
In regne- laetitiae

Et bravium capiunt
llectores ecelesiae.

3. Fructus Adam ederat

Arboris exitii,
A morsu mors venerat

Cum causa deeidii,

Sed Christus, flos lilii,
Vitam reparaverat,

Solvens dono gaudii
Totum, quod perierat.

4. Pastor ovem perditam

Reportat ad patriam,
Cbristus pesti deditam

Serenat ecclesiam.

Expurgat versutiam,
Confortat sollicitam,

Dat dona per gratiam
Jusiis dari solitam.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. I.
Aus der XIII. Abteilung der Hs. Verfasser vielleicht Philippe de Greve.

1. Pulsa noxae scoria
Laudis sacrificia

Regi regum immola.
Rn Pange cum laetitia,
Jerusalem incola.

2. Urbis tuae moenia
Rccta conscientia

Fultet et non subdola

3. Super interstitia
Amoris praenuntia

Jubilet ruscinola.

7

89.

4. Urbis viridaria
Grata reddant lilia

Et rosas cum viola.
R° Pange cum laetitia,
Jerusalem incola.

5. Et illa seminia
Sequestrentur omnia,

Quae non sunt benevola.

6. Quibus patent ostia,
Vitiorum conscia

Mundet virtutum schola.

Sabaoth dementia
Nos post mundi taedia
Yenustct aureola.

Cod. Parisin. ol. Sandionjsian. 15131. saec. 13. — 2, 3 das Wort Faltet
(fulto?) hat sich unser Poet vermutlich mit derselben Unbefangenheit ge-
bildet, wie seminia u. a. — 3, 3 ruscinula == rossignol.

II.
FESTIVAE DE SANCTIS.

In Fest» onininm Sanctnrum.
90.

I.

\l

1. Universorum orgio
Sanctorum et solemnio

Sit laus, decus et gloria
Uli, qui regit omnia.
R° Snpernae matris gaudia
Repraesentct ecclesia.

2. Nemo posset describere
Aut per sermonem pandere,

Quanta sit coeli curia
Felicitatis copia.

3. Ilic est perpes festivitas
Atque pacis tranquillitas,

Ilic est vera concordia
Et jugis amicitia.

7. Orcmus, ut ad civium
Supernorum consortiuni
Nos ab ista miseria
Christi producat gratia

CimI. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131« saec. 13.

Hie non est metus fremitus
Ncquc languoris gemitus,
Sed securitas nimia
Et salus rinis nescia.
Supemae matris gaudia
Rppraesentet ecclesia.
Illic saneti dispositi
Secundum formam meriti,
Uua vocis sirurgia
Dco fundit praeeonia.

In summitate ordinum

Est juxta nostrum Dominum

Beata virgo Maria.

Advocata nostra pia.

91.

i;

Eccc, sanctorum
Kiiiinv orgium,

Ad decus quorum
El Bolemniam

ltcgi eoclorum
Sit praccoiiimu
In exordio.

Sion concio

'Ava jubilet

Cum tripudio,

i;

rX&aaa pandere
NC(|uit penitas

Neque sapere
Cor homanitus,

Qoanto foedere
Regnel coelilus
Bxsoltatio.

Sion concio

' Ivh jubilet

Cum tripudio,

— 64 -

3. 0 quam ayia

Est haec civitas,
Cujus curia

Est solemnitas
Lenchos nescia
Et tranquillitas
Abs dissidio.

Juxta merita
Illic agmina

Sunt disposita,
'Eni culmina

Quorum inclita
Coeli domina
Est cum filio.

5. Te nos cernere
Precamur, Eli,
Quem continue

Laudant angeli,
Nobis tribue

Post mortem caeli
Frui gaudio.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13. — Vor dem Refrain,
der vor Str. 1 steht, heifst es : „Detele heure vi labiante madame guene buis
sanz li. Contra in Latino: Sion concio etc. — 1, 2 cenon orgium. — 3, 5
Was mit Lenchos gemeint ist, bleibt mir zu dunkel, um eine Konjektur zu
wagen; man erwartet dem Sinne nach etwas wie finis nescia, oder allenfalls
ein Wort, das Leid, Klage oder ähnliches bedeutet. — 4, 7 Est fehlt.

92.

1.

2.

Praesenti solemnio
Orthodoxe jubilate,
Noxae pulsa caecitate

A cordis hospitio.

Culto a fidelibus
Isto geras ergo festo,
Christo decus primum esto,

Dein sanctis omnibus.

Summa est felicitas
Peramoena coeli domo,
Plena xkiwq cinnamomo,

Jugis est solemnitas.
7.

4. Absque molestamine
Ibi x«t« creatura

Sibi plaudit, carens cura
Et hostis formidine.

5. Et omnis melodia,
Clamor ibi praestat laudis,
Amor hie est expers fraudis.

Ac tvbv concordia.

6. Regem cernunt gloriae
Coeli cives subjugati
Heli, summae majestati,

Hie constant in feria.

Ac eam salvifica

Assistentem tuae laudi

Gentem, Adonai, audi

Et eam purifica.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15 131. saec. 13.

93.

De saneto Antonio.

1. Aquae vivae dat fluenta
Föns vivus Antonius,
Floret hortus, incrementa
Praestat Dei filius.

2. Vineam propaginat
Cultoris industria,
Dum in ramis germinat
Verae vitis gratia,
Viget fruetus copia
Verbi fusa pluvia.

- 65 —

Servi Providentia

Talents multiplicat,
Dum divinae praemia

Virtutis amplificat,

Nam verbum, quod seminat,

In salntem germinat.

Vcritatis spcculum,
Morum domicilium,

Lux illustrans saeculum,
Fidei praesidium,
Errores elimina,
Tenebras illuniina.

Cant. ms. Petri de Medicia saee. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

94.

I)e sancto Bernhardo.

Terit Bernardus terrea
Mente raptus ad supera,
Bella retundit carnea
Mundi contemnens prospcra.
In mandatorum arca
Flagello poenitentiae
Spicam carnis excutiens
Granum nudatum palea,

Vestitum stola gloriae,
Christi transfert ad horrea
Fructum vitac suscipiens.
3. Oliva fructifera,
Caritatis unctio,
Nardus odorifera,
Salutis refectio,
Reatus extermina,

Pacis fove semina.
Cant. ms. Petri de Modieis saee. 13. Cod. Laurentian. PI. 29.

1.

De sancto Dionysio.
95.

1. Jucundare, Gallia
Illustris et martia,

Patre Dionysio,
Eructa propitia
Laudis sacriticia

In ejus solemnio.

2. Hie Atheniensiam
Linqaens pontificium

Clementis imperio
In regnura egregium
Francorum rebellium

Vcnit condnetu dio.

3. Indc Christi nuntius,
Cujus erat socius

Cum Eleutherio
Rusticus, vir hagius,
Replevit Parisius

Divino Beminio.

üreves, Cantionea et Untetii U.

4. Praeses urbis Gallicac
Fidei catholicae

Pullulantc radio
Praecepit tyrannice,
Dei servos publice

Exponi martyrio.

5. Catasla et verbere,
Crate, fune, carcere

Et erueis sapplicio
Superatis facere
l'Ysitiin coeperanl fere

Divino consilio,

C). Lictor tandem inclitum
Seniorom, fraitum

Coeleati ednlio,
Praesentia comitam
Per prae8idi8 tnonitura

Subjugavit gladio.

— 66 -

7. Exoremus, socii,
Ut expulsa vitii

Sorde nobis passio
Sancti Dionysii
In hujus exsilii

Succurrat exitio.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian). 15 131. saec. 13.

06.

1. Ecce, festum egregii
Martyris Dionysii,
Quo ab hujus exsilii

Miseria

Migravit cum victoria.
R° Gallia cum laetitia
Eximia
'Ava pangat Alleluja.

2. Beatus dictus pontifex
Galliae fuit opifex,

Nam per eum peccati faex
Cum dulia
Cessit crescente latria.

3. Signis fidei cognitis
Nequam praefecti monitis
Loris artatus fuit is

Et alia

Multa tulit supplicia.
7

4. Hie afliietus propter Deum
Catastam, lectum ferreum
Nee non clibanum igneum

Ac trucia
Devicit animalia.
R° Gallia cum laetitia
Eximia
!Avä pangat Alleluja.

5. Post devictum patibulum
Rex coeli suum famulum
Transmissum in ergastulum

Sua dia
Refecit alimonia.

6. Martyr tandem aeephalus
Prout jussit praeses malus
Fuit, ubi regnat salus

Et gloria

Receptus coeli curia.

Devotis ergo mentibus
Oremus, ut supplieibus
Dionysii preeibus

Ad gaudia

Perducamur coelestia.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13. — Dem Rundreime,
mit dem das Lied in der 11s. beginnt, geht eine altfranzösische Strophe
vorher, an die ersterer mit der Bemerkung gefügt wird: Contra in iatino.

9?.

Francigenae, radii

Morum atque vitac,
Dulcore praeconii

Festum insignite
Sancti Dionysii

Areopagitae,
Martyris egregrii

Et archimandritae.

2. Hie deserens Graeciam,

Cujus erat aegis
Et pastor, per gratiam

Angelorum regis
Accessit in Franciam

Cum suis collegis,
Non verens insaniam

Populi exlegis.

— G7 —

3. Tandem Christi nuutius,

Duliac caducae
Versatilis gladius,

Non obstante trucc
Populo, quantocius

Circumfusa luce
Fidei, Parisius

Vcnit Christo duce.

4. Exstirpato duliae

Circumquaque feile
Infusoque latriae

Ejus loco melle,
Sator legis hagiae

Per praefecti vellc
Captus fuit impie

Caesa virgis pelle.

1.

6.

Clibani incendia

Fidei athleta
Ac tormenta alia

Mente tulit laeta,
Famis animalia

Rabie repleta
In ejus praesentia

Fuere quieta.
Hinc pluribus aliis

Martyr trabeatus
Attritus suppliciis

Et incarceratus,
Tandem ex cibariis

Coeli recreatus
Cum duobus sociis

Fuit decollatus.

7. Te hoc in exsilio,

Sanctc Dionysi,
Corde rogamus pio,

Ut omnes provisi
Sic tuo suffragio

Simus, ne divisi
Post mortem a gaudio

Simus paradisi.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15 131. saec. 13.

98.

Seminavit Graccia,

Quod mcntis in horrea
Jam reponit Gallia,

Granum sine palea,
< i>m»«l scnio non interit,
Quod mundi mola non tcrit,

Quod nunc usquc dapibus

Fidclcs coelcstibus
Saginat.

3.

2. Per defectura

solaris luminis
Illustratur

luminc nunüiiis
Ilacrens Dionysius
In eclipsi dubius,
Nequc clausas
Diu causas

Aperirc sufficit.
Natura secum disputans,
Motus astrorum compatans

Non invcnit, quod quaoritur,

Sic ratio Bcrutinio
Deficiena compellitur,

Ut sc supra sc quaerat,
Dum, quod quaerit, attingere

Non temere desperaC

Cant. ms. I'ctri il<- Mi -iuris s;iir. 18. Cod. I ,;uin lili.in. PI, 29, 1. A. —

Cod. Guelfcnbyteran. Helmstadien. 628. saec. 18. B. Cfr. Milchaacli 201 »q

— 68 —

99.

De sancta Dorothea.

Par concentu rogito
Omnis clerus cogito

Dulce carrainari,
Laudet servam Domini,
Laus sit ejus nomini,

Studeat sie fari:
Eja, linguam solvite,
Corde laeto canite,
Dorotheam petite,
Puro purae quaerite,

Supplices instate,

Ipsam adorate.
3

Tulisti memoriam,
Cum ad vitae gloriam

Virgo properares,
Oppressorum facere
Atque preces fundere,

Nos ut liberares;
Ergo, pia domina,
Vitae praestans omina
Scribe nostra nomina
Post haec carnis somnia

In perennem ritae

Librum, via vitae.

Fore mater pauperum
Et bonorum operum,

Sancta, cupiebas,
Pro nobis ad Dominum
Interpellans omnium,

Dando dulces odas
Benedicamus Domnio,
Patri sine termino,
In supremo solio,
Sit laus ejus filio

Pneumati et almo

Corde, jubilo.

Cod. Oenipontan. (ol. Carthusiae in Schnalz) saec. 14. — 3, 12 ist
vielleicht verderbt; es fehlt eine Silbe und der Reim.

100.

De saneto Francisco.

In paupertatis praedio
Franciscus plantat vineam,

Verae vitis propaginem
Äuget nova produetio,

Evellens stirpem spineam,
Ficus alit dulcedinem,
Cedit spinetüm lilio.

2. In via purgat vitia

Corde mundus et operc,
Coruscet ut in patria
Culpae liber ab onere.

3. Ad amoena pascua

Vagas oves dirige,

Fac sequi proficua,

Mentes lapsas erige,
Da cum agnis eligi,
Da cum granis colligi.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

— 69 —

101.

De sancto Georgio.

1. Gloriosus, fervidus

fidei zelator,
Christi miles nobilis

mundi supplantator,
Eloquens Georgius

fidem protestatio,
Gentis dii daemonia,

dicens vinculatur.

2. Obediens spiritui

carnem maceravit,
Tormentorum genera

multa toleravit,
Rectus in judicio

hostes expugnavit,
Tortus in equuleo

palmam reportavit.

Cant. ms. saec. lB/io.
plumbum bis.

3. Gratus in ardoribus

ignis cruciatur,
Constans in laboribus

virgis fiagellatur,
Justus ut in carcere

lumine privatur,
Vulnus in doloribus

sale confricatur.

4. Fervidum hie plumbum, bis

rotam superavit,
Prece fusa sedula

idola prostravit
Sanctus ac pro populo

Deum exoravit,
Cursum vitae gladio

felix consuniinavit.

Cod. Mutiueu. IV D 5. — 4, 1 Verum hie

De Imioceutibus.

io».

0 Christi milites incliti,
Cunis faseiisque armati,
Matrum sugentes ubera
Sumpsistis triumpbalia.
Rex acterni regis tilius,
Cujus fuistis exercitus,
Exsul manens in Aegyptum
Pracmisit vos in gaudium.

3. 0 felices infantuli,
Flores superni solii,
Agnum sequentes undique
Laureati innocenti sanguine.

4. 0 praccelsi duces martyrum,
Placate pium Dominum,

Ut hoc nostrum collegiura
Jungatur coetui virginum.

5. Gloria tibi, Domine,
Q.ui nos ditasti maguifice
Rcliquiis sanetorum,
Qni tecum regnant per saeeulum.

Grad. ms. Poroetense saec. l8/i8. Cod. Darmstadien. 931. add. saec.
:'. , 1 li.it mindestens zwei Silben zu viel, -r>, •'> eine v.u wenig. — Auf-
Laus de innocentibus.

11. -
shrift:

io:i.

1. Ad infantum triumplianlum
Gloriosum tiansitum,
Quia polorum pervionun
Mors paravil aditom,

Rex insanus misit Dianas

Bethlehem per ambitum,
In rarore de craore
Inquinans exercitom,

- 70

3. Scd in vanum versat mauum,

Quod facit, est irritum,
Namque dire vult ferire,
Non est ei licitum.

4. Lictor saevit nee implevit

Furorem indomitum,
Ferit, truncat et aduncat
Mo rem praeter solitum.

5. Ut est scriptum, in Aegyptum
Duxerat transpositum
Joseph pater, virgo mater,
Sicut erat creditum.
R° Sint infantes festivantes,
Et sonorus psallat chorus,
Nee desistat, sed insistat
Dulcem ferre sonitum.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12.
dire? — 4, 4 est fehlt.

3, 3 Lies: Nam quod

104.

1. Eece, jam celehria
Redeunt solemnia,
Quibus Dei unicus
Natus est humanitus
Absque viri semine
Ex illibata virgine.

R° Domiui nativitas

Jure nostri est jueunditas.

2. Pro cujus invidia
Herodis saevitia

Sunt infantum plurima
Trucidata milia,
Quos divina gratia
Coeli duxit ad palatia.

3. Ergo vos, o soeii.
Non est tempus otii,
Summa cum laetitia
Christi natilitia
Celebrautes pariter
Jubilemus unanimiter.

R° Domini nativitas

Jure nostri est jueunditas.

4. Et tu, lector inclite,
Jube domne ineipe,
Laudem hie in parvulis
Qui emerunt jugulis,

Ut transirent ad gloriam
Terrenam per victoriam.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157.
schrift: In die sanetorum innocentium.

Auf-

105.

De s. Johanne Baptista.

la. Psallat Concors symphonia
Laudem Christi praeconis,

2a. Laudat chorus organicus
Per graves ab acutis

3a. Suavis sonet harmonia
Dulces melos,

Vocem jueunditatis,

4a. Accendat nos empyreum
Pneuma sacro fulgore

Ib. Euge ciuleis euphonia,

Pange rhythmos cum tonis.

2b. Et plaudat omnis lyricus
In modulis argutis.

3b. Sine doli laseivia,
Sed gaudiis

Ignitae caritatis.

4b. Cor et illustrans igneum
Divino sub ardore.

— 71 —

5a.
6a.

7a.

8a.

9a.
10a.
IIa.
12a.
13a.

Ha.
15a.

16a.
17a.
18a.

Solvc polluti
labü peccamina,

Ut pura sint mundati
oris famina

Salve, praecursor nobilis,
pacis dograa per orbem
seminasti,

Inter prophetas maximus,
Apostolis praelatus,

Tu trinitatis vernulus,
Baptismatis pincerna,

Johannes, Dei gratia
Divinitus vocaris,

Doctorum fulges almo
privilegio,

Quem angelus

ab arce poli nuntius

0 quam felix nativitas,

Quae meruit

De coelis nuntiari,

Quam stupenda, quam benigna
Caritas

Regem coelorum senscras
Ventris obstruso
positus cubili,

Confers loquelam genitus
Sublatam Zachariac

Fugis mundanas tenebras,
Spernis peccati morem,

Salve, mundi speculum,
Nostrorum spectaculuin,
Vera virtus omnium
Credentium.

5b. Baptista felix,

pia per precamina.

6b. Fiantque tibi grata
nostra carmina.

7b. Testis aeterni numinis,

agnum venturum mundo
demonstrasti.

8b. Martyrio sanetissimus
Triumphas laureatus.

9b. Tu sanetitatis formula,
Lucens lucis lucerna.

10b. Coelestis regni gaudia
Scintillans tuis caris.

IIb. Praeclarae castitatis
flores lilio.

12b. Praenuntiat

vitae futurae praeseius.

13b. Nomen cujus immensitas
Digna foit
Per angelum portari.

14b. Quam saneta, quam laudabilis
jueunditas.

15b. Dum matris exsultaveras
Alvo resultans
motu pueril i.

16b. Et praestas isdem penitus
Veritatem prophetiae.

17b. Subis deserti latebras

Christi propter amorem.

18b. Baptizator gentium,
(onsolator m enttarn,
Salus et solatiuni
Moercntium.

18c. Fidci vestigium,
Ei agro gentilium
Exstirpasti lolium
Errantium.

l'.ta.

Tibi potum fons minist rat,
Pasttun favufl nicllis,

Cujus vita nos magistral
Altior stcllis

19b. Vox i-lainantis in d< l I lo
l'arans vitae viam,

Cujus docena in aperto
Matrem Mariam,

- 72

19c. Baptizari meruisti

Vivam formam panis,
Benedictum corpus Christi,
Rivo Jordanis.

20a. In columbae specie
Spiritus prudentiae,
Fides, vox laetitiae,
Spes gloriae.

21a. Hie est verus et electus
Rex perennis vitae,
Meus filius dilectus,
Ipsum audite.

22a. 0 dulcedo luminum,

Johannes, summa legis,
Lucens ante Dominum,
Miles superni regis.

23a. Verum mundi florem,
Flore dulciorem,
Salutis auctorem,
Puro puriorem,

Trium centupliciter
In coelis aeternarum

Fructuans solemniter
Triumpho coronarum,

20b. Vox auditur regiae
Patris sapientiae,
Regis coeli curiae,
Vox gloriae.

2 Ib. Hujus sanctae visionis
Testis comprobaris
Et paternae jussionis
Dicta sectaris.

22b. Sator evangelii,

Propheta veritatis,
Restitutor gaudii,
Destructor vanitatis.

23b. Saevi regis feritas

Insana decollavit,

* Hinc Dei gratuitas

Te digne coronavit.
*

* Salve, beatorum
Civis angelorum,
Illustrator morum,
Gloria polorum.

23c. Trames rectitudinis,

Sanctorum fortitudo.
Laus beatitudinis,
Virtutum magnitudo,

Lux aeternitatis,
Favus pietatis,
Decus aequitatis,
Splendor claritatis.

24a. Tuis sacris precibus
Adesto naufragatis,
Ut completis laudibus
Solvamur a peccatis.

24b. Purga sordes cordium
Origo bonitatis,
Da salutis gaudium,
Corona larsitatis.

Clm. Monacen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. — 15b, 2 sq. motu resul-
tans. — 16a, 1 Coufers eisdem genitus. — 22a, 4 Mille superni. — Aufschrift:
Cautileua de sancto Johaune Baptista.

— 73 —

106.

De s. Johanne Evangelista.

1. Christi sit nativitas

Cum jubilo repleta,
Cujus coelestis civitas

In vita quieta
Jolianncm collocavit
Epulisque pavit,
Vocavit

Post senium.
R° Johannes, te rogamus,
Da nobis, ut bibamus,
Ne hamus
Nos trahat in supplicium.

2. Praeceptoris in pectore

Suaviter dormivit,
Bibens in coenae tempore

Fluenta, quae scivit
Pectus, quod refecit
Nos et mortem jecit
Et fecit

Convivium.

3 Virus hie mortiferum
Incolumis potavit,

Per quod binos miserum
Letum tunc prostravit,

Quibus vires tribuit

Et vitam restituit

Et diluit
Exitium.
R° Johannes, te rogamus,

Da nobis, ut bibamus,

Ne hamus

Nos trahat in supplicium.

4. Custos nostri Domini,

Cum Dominus pependit
In cruce, salus homiui,
Quam bene defendit
Velut suam matrem,
Honorans nostrum patrem,
Et matrem
Et filium.

5. Virgini cum virgine

Nos cernui cantamus,
Nee tu, lector, desine

Laudes, quas sonamus.
Ut post hoc terrenum
Ducamur ad amoenum
Serenum

Palatium.

Qrad. ms. Mosburgense anni 11360. Cod. Univ. Monacen. 157.

107.

De bb. Johanne et Jaeobo.

lim» unuin genere,
Duo unum munere,

Unum sunt in gratia,
Duo unum nomine,
Duo unum lnmine,

Unum sunt in gloria.

Duo sunt virginei,
Duo consanguinei

Qnbernantis omnia,
Duo sunt prophetici,
Duo evangelici

Testes in eccll sia,

Ambo carnem macerant,
Ambo pestem superant

Missam per daemonia,
Ambo mundum abdicant,
Ambo Cliristum praedicant

Sanctis dantem praemia.

74

Ambos Cbrislus visitat
Ambosque nobilitat

Magna per magnalia,
Johannes nos dirigat,
Jacobus nos erigat

Ad regna coelestia.

Cod. Carnoten. 341. saec. 14. — „Prosa fratris Gemla, generalis ministri".

De sancta Katharina.

108.

1. Virgo, gemma Graeciae
Tribu, sensu, specie,
Scribas eloquentiae

Vicit disputamine.
R° Ad sanctae Katharinae
Decus, Sion, concine.

2. Maxen tius, scelere
Plenus, illam verbere
Caesam claudi carcere

Jussit absque lumine.

3. Christus coram populo
Nequam et incredulo
Ulius oraculo

Fregit rotas fulmine.
R° Ad sanctae Katharinae
Decus, Sion, concine.

4. Virgo post multa mala
Migravit acephala,
Quam sepelivit ala

Christi Sina culmine.

5. Rex et pater omnium
Per ejus suffragium
Nos Olympi civium
Collocet in agmine.

Cod. Parisiu. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

109.

1. Virgo Costi hlia
Expertos scientia

Vicit disputamine

Praesente Maxenlio.
11° Militans ecclesia

Beatae Katharinae

Gaudeat solemnio.

2. Inde sub custodia
Post verbera trucia

Fuit in caligine
Tyranni imperio.

5. Omnes una, eia,
Oremus voce pia,

Ut nos mundet haeccine
A noxae contagio.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

3. Rotarum supplicia
Populi praesentia

Virginis praecamine
Rupit fulminatio.
R° Militans ecclesia

Beatae Katharinae
Gaudeat solemnio.

4. Tandem virgo regia
Cum jugi victoria

Capitis privamine
Migravit de medio.

1. Ecce, festum beatae

Katharinao,
Quae scribas septiformis
disciplinae
Convicit
sua peritia.
R° Laetare, mater
ecclesia.

2. Maxentii principis

hortamine
Caesa loris, carceris
caligine
Inclusa

fuit virgo pia.

75 —

110.

3. Haec hominum, disrupta

compagine
Rotarum pocnalium
a fuhnine,
Quam multa
convertit milia.
R° Laetare, mater
ecclesia.

4. Haec tan dem acephala

pro sanguine
Lac fundens, collocata
in culmine
Sinai

fuit manu dia.

5. Rex, qui nunc et regnat
sine tine,
Nos sanctae Katharinae
precamine
Ad poli

perducat gaudia.

Cod. Parisin. (ol. Saiulionysian.) 15131. saec. 13.

1. Costi regis filia,

Christo desponsata.
Artis per subtilia
Rutilans ornata.

2. Sponsum cum doctoribus

Caesari probavit,
Quem linquens erroribus
Illos ride pavit.

3. Orant Christum mentibus

Flamine colloti,
Non crine vel vestibus
Laesi valent toti.

4. Tyranni libamina

Irritat profana,
Cujus nequit anima
Falli vi humana.

5. Caeditur et carceri

Caesa mancipatur,
Subosse characteri
Famis imperatnr.

„( lantuale Trajectensia dioece
necessarium" etc. imp. Qoudae 1

111.

6. Haec reginam instruit

Angclis injuncta,
Umbram lumen diluit,
Turba Ueo juncta.

7. Decollatur, funditur

Lacque benedictum,
Corpus Sina conditur
Sanguine depictum.

8. Cujus tumba Btillitat

Oleum suave,
Quo linitus valoat

Quisquis languens a vae,

9. Nexu solve criminis,

Jesu, pastor bone,
Ad honorem Virginia
Servos ratione,
10. Tua dante latria,
Virgo Katharina,
Trahat nos in patria
Pietas divina.

Bis, Bcholaaticia pueria non mlnun utile quam

str. 10 isi :\ls Repetitio beaeichnet.

R

-To-

ll«.

De sancto Leodegario.

Ovans chorus scholarium 2.

Almum Leodegarium
Psallendo Carmen varium

Pura colit mente.
Clara ortus prosapia,
Nutritus aula regia,
Sacra perdiscens studia

Didone docente.
0 trina de aureola R'

Gaudens, Leodegari,
Trina fortis areola
Laetarisque stoleola,
Pro tuis preces cumula,

Ut queant beari.

Fide firmatus triplici,
Securus spe ruultiplici,
Dilectione duplici

Floruit beatus,
Bino felix charismate,
Mundum rigavit dogmatc,
Corusco diademate

Fuit laureatus.
0 trina de aureola

Gaudens, Leodegari,
Trina fortis areola
Laetarisque stoleola,
Pro tuis preces cumula,

Ut queant beari.

3. De passionis rivulis
Bibens privatur oculis,
Lingua, labris, ne populis

Praedieet aeterna;
Nova fandi potentia
Refert Dei magnalia,
Caput exaltans gaudia

Meruit superna.

Cod. Engelbergeu. 314. saec. 14.

De s. Maria Magdalena.
113.

Ave; purum vas argenti

Dccocta rubigine,
Christi custos munimenti,

Nati sine semine

De Maria virgine.
Tibi pie se quaerenti
Nee non ad sepulchrum flenti

Deitas in nomine

Pandit sub velamine,

Flere desine.

Pape, mulier, quid ploras,

Quem quaeris, quem visitas ?
Cur hie jaces per tot horas,

Surge quid hie latitas?

Numquid hoc vult Caritas,
Quod in üendo sie laborasV
Huuc timorem mitte foras,

Et tunc forte bonitas

Aderit et veritas,

Quam tu flagitas.

;{. Non mo possnm eontincrc
Ncc cessare debes,

Semper volo Jesum Ücrc,
Nain amore languco,
Ileus, sublatum video,

Qui solebat mc docere;

Jesu, bonc, miserere,
Facerc quid debeo?
Nunc, ut qnondam soleo,
Te non video.

4. Hortulane, si vidisti

lllum, post quem mussito,
Aut hunc si tu sustulisti,

Mihi, quaeso, dicito;

Gradu quaerens concito
Tollani, unde posuisti,
Sic nie moestam refovisti,

Quem pro more solito

Ungarn more debito,

Nulluni dubito.

77 —

5. 0 Maria, noli Acre

Nee tc plus affligere,
Resurrexi vivens vere,
Sed noli nie tangere,
Ad patrem ascendere
Nondum potes, nie videre,
Fides deest, illam quaere
Et sie Petro dicere,
Quod me vides vivere,
Vade propere.

6. Raboni, jam sunt exorta

Vera nobis gaudia,
Cum destrueta mortis porta
Vivis salvans omnia,
Pro tua dementia
Desolatos nos conforta
Et fac tandeni, ut absorpta
Sit mors in victoria,
Tecum ut ecclesia
Sit in gloria.

Cod. Oxonien. Digby 2. saec. 13/h. Mit Mel.

114.

1. Novum festum celebremus
Novos cantus et cantemus
Facta rerum novitate

In nova solemnitate.

2. Servus erat primus bomo
Factus pro comesto pomo,
Ob hoc poenas est daturus,
Velit, nolit moriturus.

3. Dolens ergo creaturam
IMunili Factor perituram
Sola duetus pietate
Sexta descendil aetate.

4. Et assumens, quod non erat,
Manens tarnen id, quod erat,

Est Non-liomo factus bomo
Deus, ut salvetur bomo.

5. Vcnit ergo praedicarc
Cunctis et salutcin dare,
Regna dat aeternitatis,
Si desistant a peucatis.

ti. Sed Maria Magdalena
Peccatorum labe plena,
Ut audivit ejus verbum,
Etea crimen Bei acerbum.

7. Flendo sua rigat ora
Jam Don esl in ulla mora,
iMumli linquens blandijnenta
Christum quaerens ferl anguenta.

Cod Parisin. (ol. Martialen.j 3549. Baeo, 12. A. <"'l Parisin. (■
Martialen.) 7;tl'.». saec, 12. B, 2, I bomo primus A. — 2, 2 Facto AB.

- 78 —

115.

1. Alto corde gaudeamus
Ac in nullo doleamus,
Nam peccatrix procumbendo,
Christi pedes abluendo

Veniam promeruit.
Ante regem trepida
Venit baec et pallida,
Facta pavens scelera,
Commovendo viscera
Lacrimans ingemuit.

2. Rex, inquit, rex unice,
Miseram banc respice,
Mea dele crimina,
Dimitte peccamina

Temperans justitiam.
Versus ad hanc medicus
Humilis, mirificus,
Ne desperent peccatores,
Septem criminum errores
Exstinxit in filia.

3. Pii patris pietas,
Summi regis deitas,
Hujus mota precibus
Se largitur omnibus

Sic quaerendo veniam.
Ergo cantus resonemus,
Resonando festivemus,
Istam diem tarn praeclaram,
Universo mundo caram
Cum summa laetitia.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12. — 2, 10 in filiam Hs.

116.

1. Domum obedentiae

Dum intraret rex gloriae,
Quaedam subintrat femina
Sua deplorans crimina.

2. Plangens actus daemonicos,
Rigans pedes Dominicos
Osculatur, amplectitur,
Tergit, tergendo tergitur.

3. Fudit nardum purissimum
Super caput Dominicura,
Ex odoris fragrantia
Sacra fragrant convivia.

4. In bujus ergo laudibus
Culpis dejectis omnibus
Laeti solemni gaudio
Benedicamus Domino.

0 Maria Magdalenae,
Dum adhuc essent tenebrae,
Festinas Christum quaerere,
Cum amor nescit cederc.

Quem, dum fleret in hortulo.
Summo mane diluculo
Cum ceteris apostolis
Prima videre meruit.

Gavisa viso Domino
Gressu festinans concito,
Apostolos aggreditur,
Quos bis verbis alloquitur:

Do vobis nova gaudia,
Rex, qui creavit omnia,
Sua magna potentia
Surrexit. Deo gratias.

Cod. Parisien. (ol. Martialen.) 3237. add. saec. 13 in.

- 79 —

117.

1. Padore femineo

deleto mocrorc,
Ticturato lilio

roseoque flore,
Agni sponsa nascitur

praemisso labore,
Quam sumpsit cxtrauco

Magdalena more.

2. In cavernis latitat

tamquam bcstialis,
Herbis et radicibus

fames naturalis
Sedatur, quae primitus

fuerat localis,
Jam non comprebenditur

angelis sodalis.

3. Sordidati crimine

veniam petamus,
Ad coelestem mcdicum

cito recurramus,
Ut consortes faciat

Mariae, petamus,
Dicat omnis populus:

Deo bcnedicamus.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95.

118.

Planctus )Iagdaleiiae

1 a. Flere libet 1

ac flere debco,
Flere libet,

dum tempus babco,
Flere libet,

dum flctu valeo

Fletum compesccrc;

2 a. Jure fleo

conscia scelcrum,
Quibus pectus

imbui tcncrum,
Quibus corpus

subjeci miscrum
Vix genita;

3a. Ad tc, Jesu

benigne, venio,
Ad medicum

aegra confugio,
Nc condenmes
dignam supplicio,
Täter pie.

ad pedes Jesu.

b. Fletus istc

prodit ex intimis,
Dolor ingens

dat iter lacrimis,
Qui de causis
procedit plurimis
In corde miserae.

2 b. Non apparet

malorum cumulus,
Omnis in nie

caligat oculos,
Plus commisi,
qoam credal populus
Illicita.

31». Tu figmeotnm

expertoa hominis,
Laxa just i

pottdns examinia
El dimitte
reatum criminis,
Föns veniae.

80

4 a. Secus pedes

prostrata jacco,
Mea mecum

peccata lugeo
Et levare

vultum non audco
Prae pudore.

5 a. Ad convivas

intravi flebilis,
Dolens, gemens

et miserabilis,
Audi quaestus

et preces humilis
Poenitentis.

4 b. Vitae meae

revolvens seriem
Non audeo

levare faciem,
Mens infirma

non habet requiem
Suo more.

5 b. Kon te movet,

quod inter epulas
Fundo fletus

et voces quaerulas?
Terge, quaeso,

sordes et maculas
Pravae mentis.

6 a. Plus me torquet

amissa gratia,
Quam torquerent
multa supplicia,
Eia,

Summa dementia
Data me venia

Redde libertati.

7 a. Quibus pectus

vacet deliciis,
Satis certis

monstrat indiciis
Pallor in facie
Confecta macie,
Quae tantae gratiae
Nonnunquaro exstitit.

8 a. Longo luctu

consumptis lacrimis
Dolor magnus

saevit in intimis,
Eoque miserae

plus urit spiritum,
Quo foras libere

non habet exitum.

9 a. Pharisaeus arguit

Et profanam renuit,
Quem peccatrix tangit;

6 b. Plus peecasse

quam pati timeo
Et peccati

pondus abhorreo,
Adeo,

Quod parum paveo
Nee grave censeo
Sine culpa pati.

7 b. Quod si tarnen,

digne poeniteo,
Non est meum,
sed tibi debeo,
Confirma foedera.
Conserva munera.
Quae tua dextera
Jam mihi praestitit.

8 b. Tu me vides

intus et deforis,
Tibi patent

secreta pectoris,
Da mihi requiem,

Jesu piissime,
Et leni rabiem

dolentis animae.

9 b. Sed qui ream reprobat,

Cur non magis adprobat,
Quod reatum plangit. f*

10a. Cur inumlatus

a lepra corporis
Mihi morbum
sanari pectoris
Indignatur ?

IIa. Aequo libraniine
Penset cum crimine

Poenitentis votum ;

12 a. Vulneris immodicum

Sentio dolorem,
Aegra quaero medicum,
Rea salvatorem.

13 a. Jesu, fave supplici

Voto poenitentis,
Nee me sinas aftici
Poenis in tormentis.

14 a. Pelle metum,

Tolle letum,
Terge fletum

Placatus preeibus,

81 —

10 b. An non audit,

quod ei dicitur,
Quod ab ea,

cui plus dimittitur,
Plus amatur?

IIb. Non est in scelerc,
Qui vult corrigere,

Quod commisit, tolum.

12 b. Sana morbum vulneris,

Medicina vitae,
Et, pro quibus posceris,
Crimina dimitte.

13 b. Non me tradas inferi

Poenis pro peccatis,
Sed clementer aperi
Sinum pietatis.

14 b. Fac me laetam

Et quietam,
Pone metam

Tantis doloribus.

Cod. Londinen. (Liber Cistercii) Add. 15 722. saec. 12/i3.

Salve, virgo martyr Christi,
Margareta, quac vicisti

Olybrium martyrio ;
Salve, tuo patri, rosa,
Quae fuisti odiosa,

Sed dileeta tilio.

119.

De saneta Margareta
2.

Dci, ob amorem cujus
Spiel is regui mundi bujus

(unetisque ornatibus
Saecli, sangoinem fadisti
Nee non totam tribuisti

Te tortorum manibus.

Cod. Engelberten.

3. Ergo, martyr Margareta,
Nobis confer regna laeta,

Hac yalle miseriae,
Consolare lagentem
Laudantem cleri mentem

Dono tuac gratiae
El concede conregnare
Nniiis tecum et amare
Cliristum regem gloriae.
814. saec. 1 1.

Hrr res, Cantionee at Mutel I. u

— 82 -

De sancto Nicoiao.
120.

1. Sancto Dei Nicoiao

Laus detur et gloria,
Istum namque dignum laude

Recolit ecclesia,
Omnis mundus sit jucundus

Iu ejus praeconio.

2. Caecis visum, claudis gressura

Mancis manus reddidit,
Atque natura patri raptum

Ei flenti reddidit,
Aurum daudo relevavit

Pauperem, qui credidit.

Pauper iste trium pater
Exsistebat virginum,

Egens pane lupanari
Destinautur omnium,

Quem ditavit Nicolaus
Propter regem omnium.

Ergo Deum supplicantes
Laudemus humiliter

Et nunc sanctum Nicolaum
Operantem taliter

Et ovantes ejus festum
Agamus solemniter.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12.

131.

1. Iste puerulus

Jacens cunabulis
Jam Christi famulus

Fulgens miraculis,
Quarta, sexta feria
Servabat jejunia.

R° Sancti Nicolai

vacemus titulis,
Cum summa laetitia
Pangentes Alleluja.

2. Hinc expers criminis
' Placens in oculis

Dei et hominis

Fuit ad praesulis
Provectus fastigia
Divina dementia.

3. Oppresso populo

Famis articulis
Ac in periculo

Nautis couquerulis
Prae mortis angustia
Donavit suffragia.

4. Beatus pontifex

Tribus clericulis
Permansit opifex

Atque puellulis
Pro patris inopia
Paratis ad vitia.
K° Sancti Nicolai

vacemus titulis,
Cum summa laetitia
Pangentes Alleluja.

5. Hie vitam reddidit

Strato vehiculis,
Judaeus credidit

Mox perpendiculis
Auri, quod in media
Perfusum vidit via.

6. Ejus mausoleum

Diebus singulis
Emittit oleum,

Quod morbi maculis
Infectis remedia
Praebet salutaria.

83 —

7. Orcnius ideo

Mentibus sedulis
Supplicantes Deo,
Ut nos oraculis
lllius ad gaudia
Perducat coelestia.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

wie immer mit dem Refrain; vorher geht:
Joi te rossignol
Chantez de sus i rain,
Viar dinet namie
De sus laure florie.

Dann: Contra in Latino: Saucti Nicolai etc.

Das Lied beginn!

122.

1. Hie Dei plenus gratia
Temptat a pueritia
Quarta sextaque feria

Se domare jejunio.
R° Nicolai solemnio
Laetetur cleri concio.

2. Hinc praesul Myrac nuntia
Voce de coeli curia,
Puero in caldaria

Profuit in auxilio.

3. Pulsa famis angustia
Tritici abundantia
Nautis ejus dementia

Subvcnit in naufragio.

4. Tres pro patris inopia
Praeparatas ad vitia
Virgines ab infamia

Retraxit auri pretio.
R° Nicolai solemnio
Laetetur cleri concio.

5. In Dei fide hagia
Fultus defunetus in via
Revixit virtute dia

Et praesulis suffragio.

6. Multa virtutum alia
Facit üeus insignia
lllius amicitia

Hujus mundi auxilio.

7. Oremus, ut ad gaudia
Nos poli finis nescia
Nicolai propitia

Perducat intercessio.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13. - -- 2, 4 Praefuit.

ir>:*.

1. lllc civis ratcrar,
Dei plenus gratia,
Mammae coepit parcere
Quarta, Bexta feria,
Scrvando jejunia
Ab annis prioribas.
i; • Laudibus

Nicolai dulcibus
Vaceimis cum cantibus.

2. Indc Myrae pontifes
Divino juvamine,
Plebi fuil opifex
Im famis gravamine
Ac in maris turbine
Nautis conquerentibus
l; Laudibus

Nicolai dulcibus

VacemoB cum cantibus.

84

Hie tres auri munio
Puellas a fornicis

Ketraxit opprobrio

Nee non atque clericis
In domo carnificis
Pie subvenit tribus.

4. Ex ejus tumba fluit
Incessanter oleum,
Quod omnino destruit
Doloris aculeum
Horum, qui piis eum
Deprecantur mentilms.

5. Exoremus Dominum

Atque regem omnium,
Qui non habet terminum,
Ut ad poli civium
Nos perducat gaudium
Nicolai preeibus.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

124.

1. Hie fulgens virtutibus
Ab annis prioribus,

Corde pio
Jejunio

Incepit se donare.

2. Inde placens omnibus
Vita, sensu, moribus

Myrae dio
Consilio

Meruit antistare.

3. Hie esurientibus

Ac nautis clamantibus
In obvio
Naufragio

Subvenit sedans mare.

Ejus puellis tribus
Fuit et juvenibus

Compassio

Praesidio

Carnificis in lare.

Hie aliis pluribus
Decoratus actibus

Obnoxio

Praeconio

Dignus est emicaic.

Ejus tumba gentibus
Praebet confidentibus

In hagio

Subsidio

Oleum salutare.

7. Christus ergo dulcibus
Velit ejus preeibus
Egregio
Palatio

Nos coeli collocare.
R° Nicolai laudibus
Cum gaudio
Eximio

Nos decet convacare.

Cod. Parisin. (ol. Sandionysian.) 15131. saec. 13.

SO —

125.

1. Cantu miro, summa laude
Summo viro, vir, applaude,

Quem confortat,
Cujus dextra largitatis
Intus, extra desolatis

Opern portat.

2. Pietatis hie patronus
Gravitatis fugat onus,

Hoc quod gravat,
Praesens orbis consolator,
Salus morbi et curator,

Quos vult lavat.

3. Sedat fluetus procellosos,
Nautae luctus lacrimosos

Dum revisit,
Patri defert mersum natum,
Quando refert vas auratum,

Quod promisit.

4. Tres consortes liberavit,
Quos oeculte trueidavit

Hospes reus.
Reddit furans, quod furatur,
Deum curans baptizatur

Hinc Judaeus.

5. Jure parens fit jueundus,
Ter apparens auri pondus

Quem ditavit,
Quo tres presto venumdari
Ab infesto lupanari

Revocavit.

G. Ergo, Christc, fili Dei,
Per quem iste causa spei

Ut sol micat,
Hac in die plebs festiva
Tibi pie mente viva
Benedicat.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3719. saec. 12. A. — Cod. Cantabrigen.
Vl\ I 17. saec. 13. B. — 1, 1—3 fehlen B. — 2, 5 morbum I!. - 8, "- re-
visit B. - 3, 4 differt B. — Str. 4 und ■"> umgestellt B. — 4, C> Hie
Judaeus AB. — 5, 1 Ille parens A.

136.

1. Nicolai praesulis

Festum celebremus,
Concrepando modulis
Laetitiae sonemus,
Versibus almisonis,
Vocibus altisonis
Intcnti festinemus.

2. In tanto natalitio
Patrum docel traditio,
Ut consonet in gaudio
Fidelium devotio,
Est ergo superstitin,
Vacare a tripudio.

3. Nunc igitur justorum
Suavitas cantorum
Per tympanum <'t chornm
El oiniic mosicorum
Genua instniinentoruni
Psallat lifo deoram.

Cant. ms. Petri de M<(li<is Baoc L8. Cod. Laurentian. PI. 29. I.

- 86

137.

1. Fulget Nicolaus,

Gemma pontificum,
Praesul egregius,

Decus angelicum,
Ut sidus aureura

In coeli solio,

Solari radio
Axem aethereum

Illustrans clarius.

2. Nicolai praesuli
Novi dentur moduli,
Qui post tot insignia
Virtutum magnalia

Probatus in agone
Non timuit
Nee defuit

Martyrii coronae.

3. Nicolae, pontifex egregie,

Decus cleri, speculum ecclesiae

Patriae solatium, .

Tuorum refugium,

Fac rogamus,

Ut cernamus

Judicem propitium.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. — B, das hier ver-
stümmelt ist, beginnt 2, 4 mit dem "Worte [magjnalia. Cfr. Milchsaek 168.

1. Intonent hodie
Voces ecclesiae,
Dies laetitiae

Refulsit in mundo,
Ergo laetabundo
Corde jubilemus
Et ore jueundo.

2. Sanctus bic inclitus,
Domino subditus,

In eunis positus
Ubera vitabat,
Corpus macerabat,

Et ter in sabbato
Puer jejunabat.

138.

3.

Parenti misero

Submerso puero

Mari pestifero

Dedit, quod petivit,
Preces exaudivit,

Submersum puerum
Patris custodivit.

Tribus virginibus

Victu carentibus

Reddidit bonorem,
Subtraxit errorem,
Reddens virginibus
Virgineum florem.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157. — 1, 6
und 7 werden nach den andern Strophen als Rundreim wiederholt, was nicht
ursprünglich erscheint. In Str. 3 und 4 ist die sechste Zeile Gesanges halber
erweitert: Submersum sum sum, Submersum sum sum, Submersum puerum.

1. Exsultet baec concio
In saneti Nicolai

Praeconio ;
Nicolaus est cleri

Protectio.

139.

2. Olei compressio

Multos curat a morbi

Supplicio ;
Nicolaus est cleri

Protectio.

87 —

3. In maris pcriculo

4.

Auri trina datio

Proceleama nautis lit

Puellarum fuit

In jubilo ;

Relevatio.

Nicolaus est cleri

Nicolaus est cleri

Protectio.

Protectio.

Cant. ms. Petri de Medicis

saec. 13.
130.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

1. Nicolaus pontifex

2.

In sua infantia

Nostrum est refugium,

Celebrat jejunium,

Clericis et laicis

Föns et caput dicitur

Sit semper remedium;

Confessorum omnium,

Clericorum est amator,

Hie in eunis abstinebat,

Laicorum consolator

Quod mamillas non sugebat

Omniumque confortator

Nisi semel et edebat

In omni angustia.

Quarta, sexta feria.

Nicolae.

Nicolae.

3. Suscitavit clericos
Occisos invidia,
Quos oeeidit carnifex
Cum sua nequitia;
Tres puellas maritavit,
De peccatis observarit,
Paupertatem relaxavit.

Nicolae.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 13. Cod. Laurentian.
Nach 3, 7 fehlt eine Zeile; lies etwa: Auri data copia.

131.

PI. 29. 1. —

1. Gaudeat ecclesia,
Praesulis solemnia
Colens et praeconia;

Nicolae, propera,
Nos fove, nos libera,
Purga cordis scelera.

2. Vita saneti praesulis
Claruit miraculis,
Vinctus in eunabulis.

Nicolae, propera,
Nos fove, nos libera,
Purga cordis scelera.

Tenor in infantia
Servavit jejunia,
Non ineurrit vitia.
Nicolae, propera,
Nos fove, nos libera,
Purga cordis acelera.
Hie tribus virginibus
Opibus carentibus
Subvenit muneribus,
Nicolae, propera,
Nos fove, dos Libera,
Turga cordis Bcelera.

r>. Ergo festuni colite,

Landes Deo (utile,

Deo benedicite,
Nicolae, propera,
Nos ama, nos libera,
Purga OOrdia scelera.
Cant. iii^. Petri de Medicis Baec. 13. Cod. Laurentian. VI. 29.

133.

3. Clericorum praesidium,
Nostrum purgatorium,
Tuum rege populura,

Daemones preme,
Rector, vise saeculum,
Vitia deme.

4. Tu solamen virginum,
Pondus pelle criminum,
Tuum rege populum,

Daemones preme,
Rector, vise saeculum,
Vitia deme.
Ergo festum colamus,
üeo benedicamus;
Tuum rege populum,
Daemones preme,
Rector, vise saeculum,
Vitia deme.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
De sanctu Stepliano.

1. Nicolae, praesulum
Gemma, Sion speculum,
Tuum rege populum,

Daemones preme,
Rector, vise saeculum
Vitia deme.

2. Clericorum concio
Te rogat — — — —
Tuum rege populum,

Daemones preme,
Rector, vise saeculum,
Vitia deme.

5

1. Ortus summi

peracto gaudio
Levitarum

resultet concio
In levitae

Christi solemnio.
R Eia et eia,
Eia cum gaudio
Proferat haec concio.
2 Hie divino

repletus flamine
Primus lavit

in agni sanguine
Stolam suam

pro Christi nomine.

Cant. ms. Petri de Medicis

1. Dulces laudes tympano
Cum melodis organo
Referentes Domino
Gratulemur Stephano.

R3 A et E, 0 et I,
Mira virtus Stephani.

133.

3. Qui dum j actus

lapidum patitur
Patiensque

victor efficitur,
Stola duplex

ei conceditur.
R° Eia et eia,
Eia cum gaudio
Proferat haec concio.

4. Ergo tanto

regi, qui talia
Suis novit

largiri praemia,
Benedicat

plebs omnis, eia.

ec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29.

134.

2

Quem cum vellet vincere
Plebs devota Sathanae,
Ejus sapientiae
Nequivit resistere.
R° A et E, 0 et I,
Mira virtus Stephani.

— 89

3. Qui virtute maxima,
IM onus Dci gratia,
Signa et prodigia
Faciebat plnrima.

4. A Judaeis Stephanus
Lapidatur optimus,
Qui pro se torquentibus
Flexis orat genibus.
5. Ergo laudes Domino
Dicamus cum Stepbano,
Et nos omnes gratias
Dicamus innumeras.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360. Cod. Univ. Monacen. 157. — 2, 2
Lex devota; v^l. Nr. 136, 3, 2.

135.

Martyr fuit Stepbanus
Primus, postquam Dominus
Natus est de virgine,
Quem laudamus hodie.

Mira virtus Stepbani.
In terram flexis genibus
Judaeis lapidantibus
Orat bis interritus
Pro persecutoribus.

Mira virtus Stephani.

Cod. Engelbergen. 314. saec.

3. Quem cum vellet vincere
Plebs devota Satanae,
Ejus sapientiae

Nequit et resistere.
Mira virtus Stepbani.

4. Ergo nostra concio
In cbordis et organo
Psallat cum tripudio:
Benedicamus Domino.

Mira virtus Stepbani.

11.

136.

De sancto Theodolo.

Deo psallat gloriae

Plebs Vallesiensis,
Seduni, Valeriae

Clerus et burgensis,
Pcrquam fulgct bodie

Meritis immensis
In aeterna requie

Praesul Sedunensis.
Tbebaeorum legio

Martyrio strata,
Diutumo spatio

Jacens inbumata
Tbeodoli studio

Sepolcbris est data,
Nunc cum Dci filio

Regnat trabeata.

3. Olim in Vallesio

Fuerunt perusti
Botri, sed petitio

Praesulis venusti
Facit, quod ex fluvio

Sapor exit musti,
Nam valet oratio

Multum viri justi.

4 Tc prccamur, Domine,

boni

Tbeodoli nomine

patroni

Spiritus et animae

Coelestes et throni
... in coeli luminc
Facias reponi.

Sequent, ms. Bedunenae Baec. II. Cod. Valerian. b. n. add, satc. LS.
Nach str. 1 folgl eine Strophe, die so völlig abgerieben ist. dati dqi fan
wenige Worte mehr zu entziffern Bind. Sie begann: Hie M'' Theodoltu, cui
earta missa: im weiteren ist nur aoefa der Name Karolua leserlich, woraus
wenigstens der Inli.ilt der Strophe zu eruieren Ist.

— 90 —

De s. Thoma Cantnariensi.
137.

1. Novus miles sequitur

Viani novi regis,
Bonus pastor patitur

Pro salute gregis,
Thomas agni sanguine
Lavat stolae geminae

Purpuram rubentem ;
Kes est satis evidens,
Quod illustrat occidens

Totum orientem.
3

2. Opus erat medico
Mundo morienti
Et gregi Dominico

Pastore prudenti;
Sanguis Thoraae raedici
Mundi paralytici

Vulnera sanavit,
Clamat grex dominicus,
Quod Anglorum medicus
Mundum renovavit.
Thoma, nati parvuli
Miles triumphalis,
Sis cleri, sis populi
Pastor spiritalis,
Audi Legecestriam,
Clerum et militiam

Ejus ita rege,
Ut regnet in patria
Peracta militia
Cum aeterno rege.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23) B. - B
hat nur die erste Strophe. — 1, 3 pastor fehlt A.

138.

Christi miles

Christo commilitat,
Christum sequens

Christo cohahitat.
Christus crucis

est suae bajulus,
Crucifixi

crucem fert famulus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec.

3. Passum Thomas

compassus sequitur,
Passu firmo
Corona capitur.

4. Ergo fortis

attollat debiles,
Solvat vinctos,
soletur flebiles.

13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

III.

MORALES.

130.
De Miseria Hominis.

Homo, considera,
Qualis, quam misera

Sors vitae sit raortalis;
Vita mortifera,
Poenae puerpera.

Mors vera, mors vitalis ;
Fomentum est doloris,
Stadium vitae laboris,

Premit per onera,

Sordet per scelera
Squaloris et foetoris,
Fermentum est dulcoris,
Soinniurn, umbra vaporis;

Fallit per prospera,

Trahit ad aspera

Moeroris et stridoris,
Figmentum est erroris,
Gaudium brevis bonoris,

Mordet ut vipera,

Flebilis vespera
Algoris et ardoris.

3. Vi de, ne differas,

2. Culpa conciperis,
Gemitu nasceris

Victurus in sudore,
Mori compelleris,
Certus, quod moreris,

Incertae mors est horae.
Momentum est staterae,
Dubius, quantum manere

Potes in prosperis,

Qui cito praeteris,

Qui foenum es in Höre,
Lamentum est ridere,
Gaudio fletum augere,

Nudus ingrederis,

Nudus egrederis,

Egressus cum pavore.
Portentum, lue gaudere,
Gaudio coeli carere;

Cur non corrigeris,

Immemor carceris,
Plectendus a tortoreV

Vide, ne deseras
Oblitus creatorem,

Culpam dum iteras,

Tuum exasperas

Ingratus redemptorem.
Cur offendis datoremV
Reprimas pravum pudorem,

Turpia corrigas,

Oculis erigas

Ad pium indultorem,
Cur defendis errorem,
Deprimas mentis tumorem,

llumilem -eligas

Vitam, te dirigas
I'cr viam aretiorem,
Dum attendis ultorem,
Redimas te per timoxi m j

Dominum diligas,

Totum te COlligM
Amantis in amorem.

— 94 —

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Medicis
saec. 13. Cod. Laurent. PI. 29. 1. B. — Cod. Parisin. (ol. S. Albini Ande-
gaven.) 8433. saec. 13. C. — 2, 10 cito peteris A. — 3, 12 Cur defendis da-
torem A. — 3, 15 Vitam quam dirigas C. — B hat nur die erste Str.; die
Aufschrift giebt A. — Verfasser des Stückes ist Philippus de Grevia. Ein
Faksimile aus C findet sich bei Leon Gautier, Histoire de la Poesi litur-
gique I, 185.

140.

Q,nod mundus sit transitorius.

Die, qui gaudes prosperis
Et veste purpurea,

Homo, raassa cineris
Et in agro lutea,
Taraquam palea
Sunt et momentanea

Haec, quibus inniteris,
Et in fine fellea,

Caudam habent-viperis,
Cum sint tibi mellea.

Qui natus coneiperis

In vulva feminea,
Attende, quid fueris,

Es vel eris postea;

Sperne terrea,

Nam cum mortis lancea
Percussus egrederis

Hac de domo carnea,
Signum monstrat funeris,

Quod nil eras antea.

Si sub humo carperis
Ut vestis a tinea,

Et spiritus duceris
Ad loca tartarea
Loca flammea,
Vasa tunc argentea,

Quae nunc amas, oderis;
Benefac propterea,

Et eris, si feceris,
Ereptus a framea.

•1.

Adae germen veteris

Et proles viperea,
Quid frustra deeiperis

Tendens ad erronea,

Momentanea V

Ad regna siderea,
Dives, non admitteris,

Quae de juris linea
Constant esse pauperis

Cum perenni laurea.

Coelum non ingrederis

Cum regali trabea,
Cum equorum faleris,

Cum domo marmorea

Vel eburnea;

Ab ignita romphea
Veniens repelleris,

Orci trusus spelea,
Dum Christum non sequeris

In coroua spinea.

Haec si cogitaveris,

Quid in arca ferrea,
Qui moriens deleris,

Ut pereas per ea,

Claudis aerea?

Qui cras subitanea
Forte morte moreris,

Da sponte spontanea,
Ut tibi cum superis

Stola detur aurea.

Cod. Ebroicen. (ol. Liren.) 2. saec. 13. mit Mel. — 2, 8 Ac de domo.
3, 10 Erectus. — 4, 9 Constat. — 6, 3 Que moriens.

— 95 —

141.

De eodeni argumenta verba Pauli apostoli.

Breves dies hominis,

Mundi vita,
Humanae propaginis

Quac sit vita,
Cogita.
Nitimur in vetitum,

Mundi vita.
Caro contra spiritum 5
Quae sit vita,
Cogita.
Teile morani, propera,

Mundi vita,
Mora non est libera;
Quae sit vita,
Cogita.
Mundo nil immundius,

Mundi vita,
Quae facis, fac eitius;
Quae sit vita,
Cogita.

5. Corpus, quod corrumpitur,

Mundi vita,
Animam persequitur ;
Quae sit vita,
Cogita.

6. Et bonum propositum,

Mundi vita,
Revocat in irritum ;
Quae sit vita,
Cogita.

7. Alios quod doceo,

Mundi vita,
Ipse docens iraplco;
Quae sit vita,
Cogita.

8. Christum ne exasperem.

Mundi vita,
Pauper sequor pauperem ;
Quae sit vita,
Cogita.

9. Corpus meum corrigo,
Mundi vita,
Et in servum redigo;
Quac sit vita,
Cogita.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —
Gehört zur XIII. Abteilung der lls. und mithin vielleicht zu den litterarischen
Erzeugnissen Philipps de Greve.

Quod hacc vila spernenda.
14».

Cum sit omnis caro focnuin
Et post foenuin tiat coenum,

Homo, quid extolleris?
Ccrnc, (juid es et quid eris,
Modo Hos es, sed verteris

In favillam cineris.
Terrarn tcris, terram geri
Et in terram reverteris,

Qui de terra sumeris.

2. Per aetatum incrementa,
liiinio im;i j^i ^ detrimenta

Ad non esse trahei 1 .
Sicul iiiiilu.i, cum declinat,
Vita fugil «'i festinal

Clau'lii meta fam
Terram teris, terram geri .
El in terram reverteris,

Qui de terra BUmeriS.

— 96

3. Homo clictus es ab humo,
Cito transis, quia fumo

Similis effectus es;
Homo nascens cum moeore,
Vitam ducens in labore

Et cum metu moreris.
Terram teris, terram geris
Et in terram reverteris,

Qui de terra sumeris.

4. 0 sors gravis, o sors dum,
0 lex dira, quam natura

Promulgavit miseris;
Homo, nascens cum moerore,
Vitam ducis cum labore

Et cum metu moreris.
Terram teris, terram geris
Et in terram reverteris,

Qui de terra sumeris.

5. Ergo cum scis qualitatem
Tuae sortis, voluptatem

Carnis quare sequeris?
Memento, te moriturum
Et post mortem id messurum,

Quod hie seminaveris.
Terram teris, terram geris
Et in terram reverteris,

Qui de terra sumeris.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Medicis
saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Miss. Aquilegiense imp. Venetiis
1508. C. — A hat nur Str. 1, 2 und 3, B nur Str. 1. Str. 1 u. 2 unigestellt
C. — 2,6 Clausi A; metam C. — 4, 2 O lex dira fehlt C. — Verfasser
Philippus de Grevia.

143.

1. 0 mira Christi pietas,

0 quanta miseratio,
0 Christi longanimitas,

0 longa exspeetatio;

0 cordis induratio,
Quid differs, cur non cogitas,
Homo, quae vitae brevitas,

Et mortis festinatio ?
R° Cernat meditatio,

Quid primum fuerimus,
Nil prodest elatio,

Terra tandem erimus.

2. 0 vanitatum vanitas,
Curarum occupatio,
0 cur ambitur dignitas,
Cur opum cumulatioV
Quid prodest delectatio,
Aut quid valet cupiditas?
Est in sepulchro foeditas
Et extra dealbatio.
R° Cernat meditatio,

Quid primum fuerimus,
Nil prodest elatio,
Terra tandem erimus.

3. 0 quae mortis anxietas,

0 quanta trepidatio,
Cum jam cogit necessitas,

Ut hat reparatio !

Quid prodest delectatio,
Quid pristina jueunditas,
Cur veniam non flagitas?

0 sera recordatio!

Cod. Cantabrigen. Ee VI 29. saec. 15.

- 97 —

144.

1.

0 mens, cogita,
Quod praeterit

Mundi ligura,
Fugit subita,
Sic interit
Quasi pictura.

5.

Quanta vanitas,
Sublimitas

Casura,
Umbra fragil is
Nee stabilis

Nequc secura.

2.

Floret ut Cucurbita,
Cum ingerit
Sc nox obscura,
Brcvis orbita
Cum steterit,
Citro lapsura.

(3.

Quanta vilitas
Est dignitas

Mundana,
Spuma gracilis,
Flos sterilis

Spes vana.

3.

Dulccscit,
Scd inserit
Amara plura;
Quis nescit,
Quod laeserit
Falla-x mixtum?

7.

0 qualis,

Quam misera

Mors et quam dura,
Poenalis
Et aspera
Nee moritura.

4.

Tabescit
Et deperit

Tamquam litura,
Vanescit,

Cum fugcrit
Non rcditura.

8.

Jam recogita
De temporis
Jactura,
Sis sollicita
De corporis
Fractura.

9. C

ulpam caveas

Et

veniam

procura,

1

'remens paveas

De

judicis

censura.

Cant. ms. J *< • t ri de Medicis saec. 13.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A.

—

Cod. Londinen. Egerton 274.

Sllcc

. 13. B.

— Durch B. ist die Autorscl

Iiaft

Philipps de Qreve aufser Zweifel.

145.

1.

0 labilis
Sortis humanac Status,

Egreditur,

Ut flos conteritur

Et labitur
Homo labori natus.

Flens oritur,

Vivendo moritur,
In prosperia

luxu dissolvitnr,
Cum llatibus

Fortunae quatitur,
Lux Bubito

menlis exstinguitur,

2.

Quid igitur
Aura te popularis,

Quid dignitas,

Quid generositas

Extulcril,
Ut gravius labaris?

In laqueos,

Quos tendis, laberis
Dum crapnlis

Bcortisqne traberia
Et luxilnis

opum, quas coogeris
Illicite,

miser, immoreris,

l) re vch , i '.mtinni'M «t Unteti.

II.

7

- 98 -

Dum effugis

fecundam paupertatem,
Prae ceteris
Ditari niteris,
Sed laberis

In suramam cgestatem,
Cum opibus

mavis diffluerc,
Quam modicis

honeste vivere,
Quod quaestibus

foedis efficere,
Dum satagis

amans distrahere
Vel autumans

tibi sufficere.

His moriens

Christo sed vivis mundo,
Non proficis,
Sed deficis,
Qui proximi

casu strides secundo,
Reatibus

indignum afficis
Et salibus

amaris inficis,
Cui detrahis,

quem fictis allicis
Blanditiis

vultuque simplicis,
Huic balneum

moeroris conticis.

5. Dum diffluis

Hac labe labiorum,
Dum solito
Sordescis, subito
Adveniet

Ille sanctus sanctorum,
Qui duplices

linguas disjiciet,
A paleis

grana dejiciet
Et steriles

plantas effodiet,
Ha, miserum

te nunc excipiet
Et debitis

poenis te puniet.
R° Ha, moriens vita,
Luxu sopita,
Nos inftcis

fellitis condita.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

146.

Homo, qui semper moreris,
Qui diffluis quotidie,

Qui scis, quod heri fueris
Malus et pejor hodie,

Cur oculos non aperis,

Quid vitae viam deseris

Et ebrius efliceris
Inanis fumo gloriae?

Die, homo, res instabilis,
Die, universa vanitas,

Tu, cum non sis mutabilis,
Sed ipsa mutabilitas,

Quid te pulvis sie stabilis,

Ac si res esses stabilis?

Quid te dileetat fragilis
Carnis et vitae vilitas?

— 99

Non vides, quod praetereat
Mundus ei mundi gloria,

Quod t'oenum camis marceal
Hac die peremptoria ?

Sit nobilis vel sordeat
Homo, dives vel egeat,
Oportet, quod hinc transcat,
Nam res est transitoria.

Cant. ms. Petri de Mcdicis saee.

13.

117.

1. Non sint vobis cura
Tcmporis futura,

Quando senex moritur
Infans rursus oritur,

Talis est natura.
Heu, quid diligitur

Haec res transitura,
Cujus cito carpitur

Status et statura?

2. Omnis ereatura
Congregando plura,

Timeo, quod perditur,
Vae regno, quod regitur

Per infantis jura.
Simonia colitur

Jara sine mensura,
Si est, sicut dicitur,

Nulla gens secura.
Cod. S. Ploriani XI 71. ss

14.

118.

2.

Te brevis delectatio,

Homo, mercator pessime,
Aeterno privat gauilio

Atquc punit justissiinc,
Qui turpi nierciuionio
Rufae lentis edulio
Te fraudas patrimonio,

Vita curnis mors animac.
Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Omnis praelatura

Est agri eultura,
Date, vobis dabitur,
Dum corpus corrumpitur,

Sic docet scriptum.
Conforta nos igitur,

Mater Dei pura,
Contra nos arguitur

Quaestione dura.

Praecellens o figura,

Tolle noscitura,
Quia per te solvitur
Omne, quod delinquitur,

0 virgo mater, cura;
Finis vitac cernitur,

Da gaudia futura,
Vitam, (piac non tollitur,

In qua bona plura.
4, 9 bona Iura.

1. Homo, cur degeneras,

Cur Christum persequeris,
Per quem prius fueras

Redemptus ab inferis?
Miser, non consideras,

Quod cinis es et cris?
Praevideas,
Ne pereas

Sub inferni latebris,
Ama Deum,
Qui te mim

l'jccii de tenebris.

Cant. ms. Petri de Medicia laec 18.
Ob 'las Lied mit diesen /.wci Strophen /.
haben, ist zweifelhaft.

Quid proderit, si feecrit

Te fortuna divitem,
Cum fragilem et labilem

Vitae vides limitem ?
Considera, quid prospera

Prodcrunt divitibus,
Cum gaudia
Coelestia

Amiserunl pro opibus,
Nee erogant,
Seil deroganl

Ntnlis et pauperibu

Cod. Laurentian. PL 29. I
u Ende, oder "ii wir i mm n Toi io

— 100 —

149.

Vanitas vanitatum

Et omnia vanitas,

Sed nostra sie malignitas
Cor habet induratum,
Ut verbum seminatum

Suffocet mox cupiditas
Operum et dignitatum,
Licet sit nobis ratum.

Quam sit acerba proprio

Judicio

Conditio
Magnatum,
Qui majori discrimine
Quam crimine

Et jugibus

Merentur cruciatibus
Aeternum cruciatum.

2. Cur eaeca cor avarum

Distrahit ambitioV

Nescis, quod aquisitio
Tibi divitiarum
Finis miseriarum

Non crit sed mutatioV
Quodsi habere parum
Est tibi tarn amarum,

Vide, quid habent nimiae

Divitiae

Quotidie
Rixarum
Propter tormenta propriae
Familiae

Et sauciae

Flagellum conscientiac,
Quae est summa poenarum.

3. 0 nondum intellecta

Nobis Dei munera,

Cur, cum avertant prospera
Multos a via reeta,
Paupertas, praeelecta

Christo, nobis est aspera?
Sed vanis mens illecta,
Disce tarnen et speeta,

Paupertatis quam dulcia

Sint otia

Pecunia
Neglecta,
Cum pauper expeditius
Et promptius

Ad bravium

Sarcina temporalium
Herum currat abjeeta.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PL 29. 1.

150.

Scribere proposui

de contemptu mundano,
Jam est hora surgere

de mortis somno vano,
Zizaniam spernere

sumpto virtutis glano.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus

2.

Vita brevis breviter

in brevi finietur,
Mors venit velociter

et neminem veretur,
Cunctaque mors perimit

et nulli miseretur.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

- 101 —

Ubi sunt, qui ante nos

in hoc mundo vixere,
Venies ad tumulos,

si vis eos quaerere,
Cinerea et vermes sunt,

carnes computruere.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

Tela sie aranea

est mundi praesens vita,
Labitur et frangitur.

non est in tuto sita,
Labilis et fragilis

nunc est inexauita.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

Hoc in mundo nascitur

vir omnis cum moerore,
Atquc vita ducitur

humana cum labore,
Post extremum clauditur

cum funeris dolore.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

Si conversus fueris

nunc quasi puer natus
Et a tuis vitiis

animo purgatus,
Tunc fruique poteris

reguo Dei beatus.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

7. Quam felices fuere,

qui cum Christo regnabunt,
Facie ad faciem

cum ipsum adspeetabunt,
Sanctus, sanetus, Sabaoth,

Hosanna conclamabunt.
Surge, surge, vigila,

semper esto paratus.

Trop. ms. Dublinen.se saec. 13. Cod. Cantabrigen. Add. 710.

151.

1. Scribere proposui

de contemptu mundano,
Ut degentes saeculi

Non muleentur inano,
.Tarn est hora surgere

A somno mortis pravo.
Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.

2. Vita brevis breviter

in brevi Imidin-.
Mors vcnii velociter,

quae neminem veretur,
Omnia mora perimit

et nulli miseretur.
Ad mortem festinamus,

Peccare desistamus,

3. Nisi conversus fueris
Et sicut puer factus

Et vitam mutaveris
In meliorcs actus,

Int rare non poteris
Regnum Dei beatus.

Ad mortem festinamus,

Peccare desistamus.

l. Tuba cum Bonuerit,

dies eril e\lrem,i,

Et judex advenerit,
Vocabil sempiterns

Eülectos in patria,
praeacitoa ad infema.

All mortem festinamus,

Peccare desistamud.

■

102

Quam feliccs fucrint,

qui cum Christo regnabunt !
Facie ad facie

sie eum speetabunt,
Sanctus, sanetus Dominus

Sabaoth, conclamabunt.
Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.
Et quam tristes fuerint,

qui aeterne peribunt!
Poenae non deficient,

non propter has obibunt,
Heu, heu, heu, miserrimi,

nunquam inde exibunt.
Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.
9

. Cuncti reges saeculi

et in mundo magnates

Advertant et clerici
omnesque potestates,

Fiant velut parvuli,
dimittant vanitates.

Ad mortem festinamus,

Peccare desistamus.

. Heu, fratres carissimi,
si digne contemplemus
Passionem Domini

amare et si flemus,
Ut pupillam oculi

servabit, ne peccemus.
Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.
Alma virgo virginum,
in coelis coronata,
Apud tuum filium

sis nobis advocata
Et post hoc exsilium
oecurrens advocata.
Ad mortem festinamus,
Peccare desistamus.

Cod. Montis Serrati s. n. saec. 15. Mit Melodie.

153.

Fortuna quam sit liiutabilis.

0 varium

Fortunae lubricum,
Dans dubium

Tribunal judicurn,
Non modicum

Paras huic praemium,
Quem tollere

Tua vult gratia
Et petere

Rotae similia,
Dans dubia

Tarnen praepostere
De stercore

Pauperem erigens,
De rhetore

consulem eligens.

2. Aedificat

Fortuna, diruit,
Nunc abdicat,

Quos prius coluit,
Quos noluit,

Iterum vendicat,
Haec opera

Sibi contraria,
Dans munera

Nimis labilia;
Mobilia

Sunt sortis foedera,
Quae debiles

Ditans nobilitat
Et nobiles

Premens debilitat.

— 103 —

;>. Quid Dario 4. Subsidio

Regnasse protüit, Fortunae labilis

Pompeio Cum proelio

Quid Roma tribuit? Troja tunc nobilis,

Succubuit Nunc flebilis,

Uterque proelio; Ruit incendio;

Eligerem Quis sanguinis

Media tutius Trojani gratiam,

Nee peterem Quis nominis

Celsa sublimius, Graeci faeundiam,

Ne gravius Quis gloriam

A somno ruerem ; Fregit Carthaginis ?

Fit gravior Sors lubrica,

Lapsus a superis Quae dedit, abstulit,

Et durior Haec unica,

Ab ipsis asperis. Quae fovit, perculit.

5. Nil gratius

Fortunae gratia,
Nil dulcius

Inter baec dulcia,
Si gloria,

Si staret longius ;
Sed labitur

Ut olus mareidum
Et sequitur

Agrum nunc Horidum,
Quem aridum

Cras cernes; igitur
Improprium

Non edo canticum
In varium

Fortunae lubricum.

Cod. Oxonicii. Kawlinson. (* .MD. saec. 18. A. — Cant. ms. IVtri de

Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Carm. Bur. 45. ('. —
K hat nur eine Strophe. — 1, 4 Judicium gegen den Reim ('. 1, LORotae
siinili.i A. — 1, 12 Tarnen praepostere A. 2, 18 sq. und 15 sq. um-
gestellt C. — Str. :! hinter I ('. — •">, <i Uterque gladio ( '. .'!. T Eligere
U. — •'!, ii Quam petere C. — 8, 10 Rotae sublimia ('. - 3, 11 Et gravi ua
C. — 8, 12 ruere C. — 3, 18 Bqq. lauten in C mit schlechtem, beziehungsweise
mangelndem Reim und fehlende Cäsur:

< »rnnis qui Be exaltal hodie,

Cras humiliabitur misere.
4, '•) Cur proelio C. — 4, 4 Troja jam nobilis < '. I, 6 Jacel incendio C. —
■1, 8 Romani gratiam C. Btr. 5 fehlt C. — A giebl die Aufschrift: l><
inultitiidini' fortunae.

— 104 -

153.

Quod in rebus prosperis non sit gloriandum.

1. Luxuriant animi

Rebus saepe prosperis,
Vile jacent infimi

Casibus in asperis,
Ingrati pro gratia
Grati sub inopia,

Inopes sunt humiles,

Propter opes labiles
Inflantur superbia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec.

l::.

Exhaustis concipiunt
Viles virus viribus,

Quod voraendo pariunt
Secundis successibus,

Expost facto clarius

Patet hoc et planius,
Exbausta pecunia
Monstrat impotentia,

Quod voluere prius.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Exhortatio ad Poenitentiam.

154.

Ad cor tuum convertere,

Conditionis miserae

Homo, cur spernis vivere?
Cur dedicas te vitiis,
Cur indulges malitüs,

Cur excessus non corrigis

Nee gressus tuos dirigis
In semitis justitiae,
Sed contra te quotidie

Iram Dei exasperas?
In te sueeidi metue
Ficus radices fatue,

Cum fruetus nullos afferas.

0 conditio misera,
Considera, quam aspera
Sit haec vita, mors altera

Quae sie immutat statum !

Cur non purgas reatum
Sine mora,
Cum sit hora

Tibi mortis incognita,
Et in vita Caritas,
Quae non proficit,
Prorsus aret et deficit
Nee efficit

Beat um.

3. Si vocatus ad nuptias,
Advenias

Sine veste nuptiali,

A curia regali
Expelleris,

Et obviam si veneris
Sponso lampade vacua,
Es quasi virgo fatua.
Ergo vide, ne dormias,
Sed vigilans aperias

Domino, cum pulsaverit;

Beatus, quem invenerit

Vigilantem, cum venerit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A.
Carmina Burana p. 6. B. — 1, 12 Radices ficus B. — 2, 8 Mortis tibi B.
2, 9 Et invita B. — 3, 9 Ergo gaude ne A. — 3, 13 dum venerit B.

- 105

155.

Excutere de pulvere,
Dum opus est remedio,

Qui turpiter ei temere
Jacea in sterquilinio ;

Surge, currc pro bravio,
Dum potes apprehendere,

Viam quaerens in invio
Malorum reminiscere.
Ad patriam revertere,

Cum poenitente filio.

2. Homo vilis materiae,

Surge de mortis tumulo,
Dum spes est adhuc veniae,

Te subtrahe periculo ;

Metire cordis oculo
Tuae statum miseriae,

Qui totus est in pendulo
Et langueat quotidie,
Fides jacens extrarie,

Quia caret cubiculo.

3. Ne vasa contumeliae

Reprobentur a figulo,
Dum sub obscura specie

Videmus ut in speculo,

In hoc vitae curriculo
Mundemur multifarie,

Sed in cordis latibulo
De sinibus scientiae
Procedat fumus liostiac,

Ne fiat coram populo.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. — 3, 7

totus es. — 3, 8 De sinuus (sie).

156.

Laus sit ipsi soli,
Qui dat lumen soli,
Centrum regit poli,
Praeest terrae moli,
Machinator doli,
Irritarc noli

Regem superum.
Si non vis errarc,
llunc discas amare,
Dico tibi, quarc,
Quia te damnare
Potest et salvare,
Disce, tili carc,

Dogma vetcrum.

3. Semel, bis, ter, quater
Die, o Deus pater,
Virgo, Dei mal er,
Delictis sum ater,
Faex, lutum ut later,
Raca meus frater

A me pertulit.

4. Quidquid est obscoenum.
Tu es arens foenum,
Tendaa ad amoenum,
Cor habens serenum,
Lande Dei plenum,
lsiud da venenum

Foro pauperum,
Peccatoram spina
Me pnngil bis quina,
Praecepta divina
Scnsi atque bina,

— 106 —

In raundi sentina
Haec a mea ruina

Sensura propulit
Delictorum ignis

Solem oculit.

Cod. S. Ploriani. XI 35. saec. 13.

157.

1. Nitimur in vetitum

Et negata cupimus,
Garne contra spiritum

Luctante succumbimus,
Redimus ad vomitum

Et retro respicimus,
Quod erat abolitum,

Libro mortis scribimus,
In pejorem exitum

Error est novissimus.

2. Qui plangit nee deserit

Majori se subjicit,
Ut qui, quod promiserit,

In solvendo deficit,
Ut qui plantas inserit,

Transferens nil proficit,
Sic, qui mente conterit

Et promissum abjicit,
Ut mater, quae peperit,

Et partum interficit.

3. Sera parsimonia

Est in fundo loculi,
Sera poenitentia,

Cum clauduntur oculi,
Talis est ut vitia

Fatentis latruneuli,
Cum instant stipendia

Timore patibuli,
Quaerit male conscia

Mens fugam latibuli.

4. Virgines introitum

Sero quaerunt fatuae,
Clauduntur post perditum

Equum sero januae,
Festines ad exitum,

Praeveniri metue,
In inferno positum

Tamquam oves pascuae
Tritum et commolitum

Mors pascet assidue.

5. Quid ergo, miserrime,

Quid dices, quid facies,
Censetur, cum ultime

Venerit illa dies,
Cum paschalis victimae

Vulnera conspicies-,
Tunc inanes lacrimae,

Tunc nihil proficies,
Passiones animae

Foetor, ignis, glacies.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Me-
dicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — B hat nur die erste
Strophe. — 2, 3 fehlt eine Silbe, quod ergänzt. — 4, 7 In inferno depositum
A; lies wie oben, oder Inferno depositum, oder te positum? — A überschreibt
das Lied De Beprehensione hominis. — Verfasser Philippus de Grevia.

107 —

158.

1 . Quo vadis, quo progrederis,
Usque quo progressura?
Quo fugis, cur me deseris.
Quo usque deserturaV
Mens levis, mens dura,
Tecum delibera,
Considera,
Quam facundum,
Quam jucundum,
Quanto dispendio
De gaudio
Subduxisti,
Quod coepisti

Non exsecutura,
Stultum Christi
Delusisti

Justum proditura.

Cant. ms. Petri de Medicis saec

nie fehlt.

2. Sed tu quis es qui mussita?,
Qui contra me gannire,
Qui contra me non haesitas
Injuste superbire?
Vas fumi, vas irae,
Tecum delibera,
Considera,
Quam tumentem,
Quam foetentem
Raptum de lubrico
Non modico
Te coegi
Summo regi

Prorsus obedire,
Slulte feci,
Quod adjeci

Stulto subvenire.

13. Cod. Laurentiaii. PI. 29. 1. — 2, 3

159.

Ut a peccatis nostris

Leniter ex merito 3.

Ferendum, quod patimur,
Mcremur ex debito

Poenas, quibus subdimur,

Quia, dum deserimur
Deserentes Dominum

Nee ad cor convertimur
Mole pressi criminum,
Poenae poenam addimus,
Longa reste trahimus

Peccatum implicituni

A peccato genitum.
Omne in praeeipiti 4.

Cursu stetit Vitium
Omne genus vetiti

Prodiit in medium.

Subiit exsilium
Actus omnis licitus,

Et suuni officium
Exercet inhibitus;
Ob hoc ira Domini
Comminatur homini,

Poenas dolens reserat,

Ut peccantem conterat.

convertamur.

Poenis nostris totiens
Divina compatitur

Clementia, quotiens
Ferox esse cogitur;
Dolet et irascitur,

Quia poenam irrogat,
Et, qui .juste patitur,

D'ascenti derogat,

Vice versa supplicat,

Qui damnandum judicat,
Ad poenas improperat,
Judicem exasperat.

Pocna dolenda venit,
Quac venit immerita,

Quam nec culp;i praeveuit,
Ncc pracceduut merita,
Wrum nos, qui vetita

Non verentea Bequimor,
Poena non indebita

Jure <|ui percellimar,

Per li;is poenas annaas

Vitemos perpetnas;
Gaadeamns oorripi
EiXspectantea reoipi

— 108 —

A patre, qui corrigit
Filium, quem diligit,

Castigato genito

Leviter ex merito.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. LA. —
Cod. Oxonien. Rawlinson C 510 saec. 13. B. — Cod. Guelfenbyteran. Helm-
stadien. 628. saec. 13. C (daraus Milchsack 167). — BC haben beide nur drei
Strophen; fassen wir die acht ersten Zeilen als Stollen, die vier letzten als
Abgesang, so hat die letzte Strophe, wie so oft, doppelten Abgesang. — B
giebt die Aufschrift.

Lamentatio animae peccata deflentis.
160.

R° Canticura laetitiae

Vertens in lamenta
Cano poenitentiae
Lugens monimenta.

1. Temporum memoria
Me replet angustia,
Dum cerno. quod nescia

Defluxit juventa,
Fluxit ejus gloria
Nulla spe retenta.

2. En tempus exiguum,
Datum ad proficuum,
Elapsum est vacuum,

Elapsa momenta,
Restatque perpetuum
Tempus ad tormenta.

3. Deserta prudentia
Virtuteque socia
Erravi per devia

Spernens documenta.
Lapsus sum ad vitia,
Mortis alimenta.

4. Facienda respui,
Feci, quae non debui,
Caducis exposui

Accepta talenta;
Unde miser merui
Cocyti fluenta.

5. Foeda gessi sensibus,
Abusus sum viribus,
Corpus dedi turpibus

Viveus ut jumenta,

Vinctus sum reatibus

Metens detrimenta.

6. Factorem deserui,
Factum mundum colui,
Satanae me praebui

Sequens temptamenta,
In malis computrui
Ut res caenulenta.

7. Heu, miser, quid faciam,
Quando talis veniam

Ad Christi praesentiam
Inter monumenta,

Qui reddet justitiam
Secundum inventa.

8. Dolens ergo doleo,
Tanta mala defleo
Aeternaque timeo

Plus cruciamenta,
Quae malorum video
Fore complementa.

109

9, 0 Dcus piissime,
Pater clementissime,
Inter luclus audi mc,

Inter vexamenta,
Captivomqne redime

De manu cruenta.

Cod. Carnoten. 341. saec. 14.

10. Dclc, pater, scelera,
Pensa, pater, pondera,
Vidc, pater, vulnera,

Fer medicamenta,
Monstra, pater, foedera

Ad tua ßgraenta.

161.

Cum animadverterem,
Venerando Vcnerem
Mc lavare latcrem,
Scnsi, quod sueumberem,
Nisi eulpam veterem
Cum animadverterem.
Cum animadvertero,
Quae, quanta, quot egero,
Kecte flere potero,
Nisi declinavero,
Nisi me de cetero
Cum animadvertero.

Cum animadverteris,
In quibus deliqueris,
Boni nihil operis,
Nihil, inquam, reperis,
Ergo nisi falleris,
Cum animadverteris.
Cum animadvertero
Te potes in scelere,
Verterc, revertere,
Dum potes, resurgere,
Menüs bomo liberae,
Cum animadverterc.

5. Cum animadvertitur,
Dum in carne vivitur,
Quid a nobis agitur,
Nihil si quis igitur
Katione regitur,
Cum animadvertitur.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 1 •">. Cod. Laurentiaa. PI. 29. 1. A. —
Cod. Ozonien. Rawlinson C 510 saec. 13. B. — Cod. Guelfenbyteran. Helni-
ntadien. 628. saec. 13. C. — In Str. 2 ordnet C die /eilen: 1. 2. -r>. I. 3.
6. — Str. 8 fehlt C. — Cfr. Milchsack 181 bq.

10*i.

la. Reminiscens Ib.

patrati sceleris
Post Becreti

compactum foederis
Com vena veniae,

2a. Pressas tarnen 2b.

dolore vulneris
Ad medclam
nngnenti veteria
Cogor recurrere,

Erubesco

tevare faciem,
Nam oblundit

conapeetns aciem
Frons vereeundiae
Anci aogrum

«Ulis deformitas,
Seil medentia

alniii benignite
Facil prai sann re

— 110 —

3a. Föns est vitae,

nunquam deticiet,
Semper fluens
semper scaturiet

Se praebens omnibus.

4a. Si festinavero
Et properavero
Vas capax gratiae

Exorando ....
Matrem cleraentiae,
Devotis precibus

5a. Ingratitudinem
delebit gratia,
Mansuetudinem
Praetendet tilia
Mansuetudinis.

6a. Ergo, virgo pia,
Suscipe, Maria,

Munus, cor amarum,
Non jam laudes condo,
Sed gemens effundo

Rivos lacrimarum.

3b. Sitientem

assumet ebria,
Et arentem
rigabit pluvia
Lavans a sordibus.

4b. Misericordiae
Flumen eximiac

Non sinet vacuum
Flentis angustiae
Compassa nimie
Dabit irriguum.
Aquis coelestibus.

5b. Nam miserebitur
Misericordia,
Nee continebitur
In iraeundia

Torrens dulcedinis.

6b. Sordes scelerum
Tergens vulneruni

Ac divisiones,
Sint ex oculis
Aptae singulis

Plagis unetiones.

7b.

7a. Ut salvatus

de mortis manibus
Et mundatus

A eunetis sordibus
Tua grandi gratia,

Cod. Londineu. Reg. 7 A VI. saec. u/i5.

Violare

Pactum non verear,
Sed laudare

Te semper mercar

Cum sanetis in gloria.

163.

Suspirat spiritus,

Murmurat ratio,
Erumpunt gemitus,

Querelas audio;
Die, bomo, praeditus

Menüs arbitrio,
Cur taces subditus

Carnis contagio?

Natura duplici,

Homo, componeris
Ex parte simplici

Deo conjungeris,
Cum ergo subjici

Carni te pateris,
Sordibus affici,

Brutum efficeris.

— 111

3.

Com Doi bonitas

6.

Dei justitia

Formavit hominera,

Intcr nos judicet,

Impressit trinitas

Agar convitia

Suam imaginem,

Pro Sara vindiect,

Tenet haec dignitas

Et cui nequitia

Suprenium cardincm,

Ismael displicct,

Sed tua pravitas

Isaac gaudia

Pervcrtit ordincm.

Risus multiplicet.

4.

Cui rident pocula,

7.

Quid in judicio

Cui splendcnt epulac,

Dicere poteris,

Sindones, spccula,

Cum fiet quaestio,

Purpura, gemmulae ?

Qui nie contempseris ?

Cui paras singula,

De tuo vitio

Mihi vel famulae?

Quidquid responderis,

Recumbit famula,

Deseret ratio,

Servitur aemulae.

Quam modo deseris.

5.

Ancilla pascitur,

8.

Ad tui respice

Inops esurio,

Sceptri dominium,

Potu reficitur,

Tarn carnem subjice

Arida sitio,

Quam carnis Vitium,

Purpura tegitur,

A justo judice

Nuda deficio,

Exit Judicium,

Ordo pervertitur,

Ancillam ejice

Perit conditio.

Et ejus filium.

Cod. Londiueu. Egerton 274

saec. 13
164.

. — Verfasser Philippus de Grevia

1.

Tetigit nie Dominus,

3.

Urc, quod est lividum,

Tangere qui novit,
Foris tangens protinus

Totum mc commovit;
Est nam tactus Domini

Tactus pietatis,
Qui dat plcnam homini

Limam pro peccatis.

Tange, pietatis pater,
Tange nie et ter et quater.

Modo sis propitius;
Tange carnem, tange ossa,
Pone nio, si vis, in fossa,

Tantuni sis propilius ;
Fac ut lila, (juae sunt grossa,
Ei quae alta, fac sub fossa,

Durcnt hie perbrevius.

Cod. Patavin. (ol. S. Justinae) L828. saec, " ib,

Seca, quod est morbidum

Infundcndo thura,
Dele, quod est foetidum,
Lava, quod est sordidum

Maternali cura,
Sicca, quod est fluidum,
Tolle, quod est horridum

Totum cum mensura.
Sum debilis,
Sum flebilis,

Pie intaere,
Sum fragilis,
Sum labilis,

Certe Bic est vero,
Sum gracilis,
Sum lictilis,

Ergo miserere,

— 112 —

165.

De Filio prodigo.

1» Non carnis est sed Spiritus
Hoc meum natalitium,
Per carnera prius editus

Collapsus sum in vitiura
Et puteum interitus,
Nunc verae vitae redditus
Feror ad matris gremium,
Solemne duco gaudium

Hoc gratiae natali,
Me pater vocat filium
Et ducit ad convivium
In veste nuptiali.
R° De successu glorior,
Solito liberior,

Solutus a tributo
Levor et excutior
A paleis et luto.

2. Ut penitus me comperi

Mortis hausisse poculum,
Misertus pater miseri

Solvit peccati vinculum
Mundans a sorde veteri
Deditque dives pauperi

Stolam primam et annulum

In fidei signaculum
Et veniam reatus

Et saginatum vitulum

Dat dulce pater epulum,
Quo vivo recreatus.

3. Cum in honore fuerara,
Non intellexeram,

Quae vitae foret ratio,

Sed a'io:

A patre detur filio,

Quae me contingit, portio ;
Quam postquarn obtinueram,
Mentis, quam dedit liberam,

Abusus sum arbitrio,

Me turpem omni vitio
Expositum et deditum

Longinqua cepit regio.

4. Quam prius demerucram
Agendo perperam,

Ad veniam devenio,

Nunc sentio

Regressus ab exsilio,

Quae patri miseratio;
Plus reddit, quam amiseram,
Sed per excelsi dexteram

Haec facta est mutatio,

Cujus est operatio,
Quod bumiles ac debiles

In regum locat solio.
R° De successu glorior,
Solito liberior,

Solutus a tributo
Levor et excutior

A paleis et luto.

5. Ära porcorum foetida

Gregem immundum pavi,
Farne compulsus rabida

Me siliquis cibavi,
Nee minus esurio,
Dum cum porcis capio

Pastum leguminis,

Sed me porriginis
Ulcerat transitio,
Nunc euneta secat valida
Dextra medentis vivida,

Cui me subjugavi.

6. Audivit frater aemulus

Symphoniam et cboruni,
Cujus est nequam oculus

De gratia donorum,
Aegre fert, quod veniam
Ad misericordiam

Superni numinis,

Quod sui seminis
Fructus usu capiam.
In jus bereditarium
Resignat pater filium

Tn sede beatorum.

Cod. Londinen. Add. 15722. (Liber Cistercii) saec. 12/ia. — 4, 12 reg-
mim Hs. — Die Strophen wechseln nach Art einer Sequenz.

— 113

166.

Lamentatio Filii Prodigi.

1. Vitae perditae

Me legi

Subdideram,
Minus licite
Dum fregi,

Quod voverani,
Et ad vitae vesperam

Corrigendüm legi,
Quidquid ante perperam
Puerilis egi.

2. Rerum exitus

Dum quaero
Discutere,
Falsum penitus
A vero
Discernere,
Falso fallor opere,
Bravium si spero
Me virtutum metere,
Vitia dum sero.

3. Non sum duplici

Perplexus
Itincre
Nee addidici

Refiexus
A Vcnere
Nee fraudavi temerc

Conjugis amplcxus,
Dalidam persequere,

Ne fraudetur sexus.

I . Famem siliqua
Porcorum
Non abstulit,
Quac ad labrica
Krrorum

Non contulit,
Seil acriptura consalit,
Viani intrem morom,
Quae praelarga protulit

Pabula donorum.
I' ri> viis , Cantionea -'t. Mnteti, II.

5. Dum considero,

Quid Dinae
Contigerit,
Finem confero
Rapinae
Quis fuerit,
Scio, vix evaserit

Mens corrupta fine,
Diu quam contraxerit
Maculam sentinae.

6. Praeter meritum

Me neci

Non dedero,
Si ad vomitum,
Quem jeei,
Rediero,
Nee a verbo aspero
Liberum me feci,
Scrvus si serviero
Vitiorum faeci.

7. Viae Veneris

Iinmuto
Vestigia,
Irac veteris
Refuto
Per devia,
Via namque regia
Curritur in tuto,
Si quis cedit ab ca,
Semper est in lato.

8. Croesi solium,

Sinonis
Astntiam,
Cotlfer Tullium,
Zenonia
Pradentiam,
Nil conforre aentiatn
His abutens bonis,
Ni fogidndo fagtam
Dalidam Sarasonls.

- 114 —

9. Ergo veniam
De rei
Miseria,
Ut inveniam
De Dei
Clementia
Haec et his similia,
Quod peregi, Dei
Sola parcens gratia,
Miserere mei.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. enthält
nur die erste Strophe des Liedes; die weiteren sind ergänzt aus Carm. Burana
8 sq. B. — 2, 4 sq. Verum penitus a falso B. — 5, 2 sq. Dianae quid B.

167.

De triplici ininiico nos infestante.

1. Regnum Dei vim patitur,
Nee illuc quis adraittitur,

Nisi se ipsum vicerit,
Quem judex, si advenerit,
Invenerit
Victorem, coronabitur.

2. Inter nos bellum geritur,
Quod vix aut nunquam vincitur,

Dum caro vires exerit,
Si mens in id, quod suggerit,
Consenserit,
Statim captiva trahitur.

3. In spiritus exitium

Caro, mundus, daemonium
Pari conspirant foedere
Parique certant scelere,
Perrumpere

Virtutis adjutorium.

4. Sed armatura fortium
Superbi frangit gladium,

Sumpta carnis ex opere,
Ut gressu mentis libere
Con fuger e
Possit ad alta montium.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510 saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Me-
dicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod. Guelfenbyteran. Helm-
stadien. 628. saec. 13. C. — B hat nur die erste Strophe. — 1, 4 Sed quem
judex cum veuerit C. — 1, 5 Consumpserit C ; sumpserit A. — 4, 1 Si ar-
matura AC, — Cfr. Milchsack 185. — Die Aufschrift giebt A.

168.

Altercatio cordis et oculi.

1. Quisquis cordis et oculi

Non sentit iu se jurgia,
Non novit, qui sint Stimuli,

Quae eulpae seminaria,
Causam nescit periculi,

Cur alternent convicia,
Cur procaces et aemuli

Replicent in se vitia.

Cor sie affatur oculum :

Te peccati prineipium,
Te fomitem, te stimulum,

Te voco mortis nuntium;
Tu, domus meae janitor,

Hosti non claudis ostium,
Familiaris proditor

Admittis adversarium.

115 —

; (Tonne fenestra diceris,

Qua mors iulral ad aiiiinani ?
Nonne, qaod vides, sequcris

Ut bos ductus ad vielimani V
Cur nou saltem. quas ingeris,

Sordes lavas perlacrimam?
Aut quare non erueris,

Mentcm fcrnicntans azimam V
4. Cordi respondct oculus:

Injuste de me quaereris,
Servus sum tibi sedulus,

Exsequor, quidquid jusseris.
Nonne tu mihi praccipis

Sicut et membris ceteris?
Non ego, tu tc decipis,

Nuntius sum, quo miseris.

5. Cur damnatur apertio

Corpori ncccssaria,
Sine cujus obsoquio

Cuncta languent oftieiaV
Si quae fiat irreptio,

Cum sim fenestra vitrea,
Si, quod recepi, nuntio,

Quae putatur injuria V

6. Addo, quod nullo pulvere

Quem iniinittani pollueris,
Nulluni malum te laederc

Potest, nisi consenseris.
De corde mala prodeunt,

Nihil invitum pateris,
Virtutes non intereunt,

Nisi culpa m commiscris.

7. Dum sie uterque disputat

Soluto pacis osculo,
Ratio litem amputat

Definitivo calculo;
Reum utrumque reputat,

Sed non pari periculo,
Nam cordi causam imputat,

Occasionem oculo.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13. A. — Cod. Pariain. (ol. S. Albini
Andegaven.j 8207 saec 13. B. — Cant. ms. Petri de Medicia saec. 13. Cod.
Laurehtian. PI. 29. 1. C. — C hat nur eine Strophe. — 1,3 quid sint B. —
1, 6 alternant BC. — 1, 8 Replieant B. — 3, 1 Numne B. — 3, 3 videa quid

sequerifi B. — 5,4 obsequia B. — 5,6 cum sit fenestra 15. 6,2 iminittani

pülveria I'.. — 7, 1 Cum sie. A. — Aufser A nennt auch Salimbenc den
IMiil ippus de Grevia als Verfasser. Die Melodie wäre nach demselben

Salimlieue von llenrieus de Pisa. Es bleibt aber fraglich, ob die Melodie

des letzteren die in unseren Quellen enthaltene oder eine andere Bei. Weitere
Handschriften des Liedes vgl. Haureau, Notices et Extraita I, 366; Wright,

Walter Mapes 93.

169.

AJtereatio Animae et Corporis.

1. Homo natus ad laborem,
Tui status, tuac morem

Sortis coneidera
Propensius,
Me parcius

Querelia aspera;
Quaestns ergo reprirae,
Nc animae,

Qnod misere commiseris,
Quod pateris,

Miser impropera.

2. Me dum fecit Deus mundam,
Vas infecit faex imiiiundain,

Corrupit lutea,
Dcsipio
Nee sapin

Meuni Promethea;
Nil in carnis caxcere
Fit libere,

Parit enini contagiom
Et Vitium

Moles corporea

8*

— 116 —

In abyssum culpae ducis,
Quae commissura opus ducis,

Procuras temere,
Me perimis,
Cum opprimis

Peccati pondere;
Tibi nomen aniraae
Jam adime,

Quia recte non aniraas,
Cum perimas

Me mortis opere.

4. In abusum rationis
Vertis usum teque bonis

Privas gratuitis,
Dum sensibus
Assensibus

Faves illicilis ;
Tibi cogor obsequi
Et exsequi,

Opus rectum si judices
Vel claudices

A recti semitis.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. — 3,
7 — 11 stehen in der Hs. hinter Str. 4. Dafs sie umzustellen sind, scheint
nicht blofs das Versmafs, sondern auch der Inhalt nahezulegen. Das Lied
ist uns nicht uuter dem Namen Philipps de Greve überliefert; dennoch trage
ich kein Bedenken, ihn als den Autor zu bezeichnen, so sehr zeigen Inhalt
und Form das ihm eigene Gepräge.

170.

Disputatio meuibrorum.

la. Inter membra singula
De ventris ingluvie
Murmur est et quaestio,
2a. Lugens dicit oculus:
Cur vigil et sedulus

Cuncta lustrans oxploro?
3a. Auris dicit : cur baurio,
Cur doctrinis inservio
Nee satior auditis,
4a. Nares dicit: cur explores
Cibi fumos et vapores?
A te frustra discernuntur,
Quae per ventrem confun-
duntur,
Ventris immun ditia
Corrumpuntur omnia,
Odor transit in foetores.
5a. Manus dieunt : quid labores,
Nobis prosunt quid sudores,
Cum tu, venter, cuncta vores,
Cum tu solus implearis,
6a. Quaeritur pes : cur fatigor,
Discurrendo cur affligor?

6c. Et dum venter
Me portantem

Ib. Quod pro ventris crapula
Membra carent requie,
Jugis fit exaetio.
2b. Venter cuncta devorat,
Avidus incorporat,

Quidquid extra laboro.
3b. Auditi soni pereunt,

Ad ventrem cibi transerunt,
Crescit fames et sitis.
4b. Lingua fatur: quid doctrina
Mihi confertV dapes, vina,
Ista mihi non parantur,
Cuncta ventri comparan-
tur,
Licet per me transeant,
Parum tarnen recreant,
Hie eiborum officina.
5b. Nulluni pascas, sed pascaris,
Neque pastu compescaris?
Nihil paras, immo paris
Torsiones et dolores.
6b. Sive curro, sive labor,

Meum onus, meus labor,
eibis turget,
pondus urget.

- 117 -

7a. Ergo restat nimm consilium,
Suspendamus omnes officium,
Quicscamus a labore;

8a, Dum sie a propriis
Cessant offieiis

Interdieto communi,

9a. Stupent aures tinnulae,
Oculus caligat,

10a. Lingua, quae loqui debuit,
Explicare non potuit
Pro ceteris quaerelam,

IIa. Tunc aperit oraculum
Cordis secreta veritas,
Increpat aurem, oculum,

1 2a. Quid est, inquit, quod facitis,
Cur vos stulte subducitis
Ventri, cujus reeeptio
Communis est refectio,
Communis est utilitas?

13a. Officia repetite,

Fideli servo credite,
Quae singulis restituet ;

7b. Labor noster nobis eststerilis,
Condemnetur servus inutilis,
Moriatur cum dolore.

8b. Cibos non capiunt,
Omnes deficiuut
Sensus, quia jejuni.

9 b. Nutant manus tremulae,
Pedes error ligat.

10b. Omnibus dietat ratio,
Cordis uti consilio
Et quaerere medelam.

IIb. Docet, quanta temeritas,

Quam damnosa praesumptio,
Quam caeca conspiratio.

12b. Venter reeepta continet,
Sed nihil sibi retinet,
Cujus est dispensatio
Lapsorum restauratio,
Membrorum incoluini-
tas.

13b. Si operas subtrahitis

Nee alimenta quaeritis,
Nihil vobis distribuet.

13c. In vos ipsos irruitis,
Gladium in vos vertitis,
Qui vos et ipsum destruet.

14a. Sic repetunt officia,
Venantur necessaria,
Relegatur infirmitas ;

15a. Ilacc sub typo mysterii
Sub uno Christo capite
Gcruntur in ecelesia,

L6a. Hie est auris, hie oculus,

Lingua, manus, pes ceteri,
Princcps communis bajulus
Communi vacans operi
Ventris habet officium.

17a. Sicut perit res publica,
Si careat aerario,

14b. Reparatur lux oculis,

Redit in membris singulis
Virtus, opus et sanitas.

15b. Cujus sunt actus varii,
Necessitatis debitae,
Divcrsa sunt officia.

16b. Cujus tanta Bit Caritas,
Uf nihil ei proprium,

Sed sil nt servus nimmim,

Ut sie servetur anitas,
Dum rependil obsequium,

17b. Sic anitas catholica,

Si caret hoc officio.

Cod. Londinen. Egerton 27-1. saec. 13. — Verfaaser Philippua deGrevia.

118

De

1. Vitia virtutibus
Obvia cum omnibus

Dimicant,

Implicant se varie.

2. Ictibus ac variis
Actibus contrariis

Vulnerant,

Superant in acie.

3. Capulis concutiunt,
Vinculis compediunt,

Stimulis,

Jaculis confodiunt.

4. Ira et pbylargia,
Livor et acidia,

Gloria,

Gula cum luxuria.

5. Intonat superbia,
Ingemit invidia,

Odia

Movet iracundia.

6. Turget castrimargia,
Inquinat luxuria,

Taedia

Ingerit acidia.

7. Haec praedicta vitia
Excitant ad proelia,

Gloria,

Duo sunt principia.

8. Duo sunt principia, .
Et ex eis omnia

Alia

Oriuntur vitia.

9. Mammas nudant lamiae,
Coeunt in acie

Furiae,

Fugiuntque gratiae.

171.

Pusrna Vitiorum.

10. Fidei sinceritas,
Spei magnanimitas

Cecidit,

Excidit et Caritas.

11. Puritas munditiae,
Bonitas clementiae

Vapulant,

Exsulant justitiae.

12. Pravitas spurcitiae,
Falsitas perfidiae

Stimulant,

Pullulant injuriae,

13. Humilis simplicitas,
Stabilis fidelitas

Deperit,

Interit frugalitas.

14. Perfida supplicitas,
Invida malignitas

Oritur,

Moritur benignitas.

15. Sobrietas vincitur,
Poculis immergitur,

Epulis,

Crapulis obruitur.

16. Timor et scientia,
Dona sibi socia,

Vitia

Fugiunt contraria.

17. Pietas exsilium
Petit, nee eonsilium

Sufficit,

Deficit auxilium.

18. Bonum fortitudinis
Quatitur a machinis,

Laeditur,

Perimitur sarcinis.

IIP —

19. Lux intelligentiae
Palpal in meridie,

Dubiae

Cedit imperitiac.

20. Gustus sapientiae
Error fit stultitiae,

Fatue

Sapit et ambigue.

21. Septem septenario
Dona ruunt vitio,

Gladio

Excidunt in proelio.

22. Sterilis contritio,
Flebilis confessio

Perditur,

Clauditur silentio.

23. Dolor poenitentiae,
Pudor vereeundiae

Pereunt,

Redeunt malitiae.

24. Caro vincit spiritum,
Nititur in vetitum,

Debitum

Trahit ad interitum.

25. Gebennac supplicia
Culpae sunt stipendia,
Gratia

Gloriae dat praemia.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13. — 4, 1 et fehlt. — G, 4 Ingemit.
7, 3 Lies Gravia? — 17, 4 De6eit fehlt. — 20, 1 Justiis. — 23, 1 Color.
25, 4 datur. — Verfasser Philippus de Grevia.

De necessitate gratiae.
173.

1. Qui seminant in laerimis
Et azimis

Sincerae conscientiae,
Fermentum culpae veteris

Permntant et maliliae,

Hi gratiae
Sc praeparant, qua lateris

Luto projeeti soliti

Emeriti

Maniplos portent gloriae.
R" Per motus ergo singulos,

Vis, viri legis aemuli
Cernens allidc parvulos

Ad petrac latus anguli,
Ncc faueibus adhaereat

Lingua , Bed quem com veneria,
Ut pravus motus pereat,

Jerusalem memineris.

2. Hominis est miscriac,
Zi/aniae

Semen granis interseri,
Nee manus bostis invidi

Potest ad plenum conteri,

Quin teneri
Quiddam sementis sordidi

Culnms adjungal stipitis,

Dum capitis

Nos timet esse liberi.
R° Ter motus ergo Bingalos,

Vis, viri Legis aemuli

Cernens allidc parvnlos
Ad petrae latus anguli,

Nee faueibus adhaereal
Lingua, sed quem cum veneria,

Ut pravns motus pereat,
Jerusalem memineris.

— 120 —

3. Caro nil per se proficit,
Nee sufficit,

Etsi fortis sit, spiritus,
Nisi liquore gratiae
Perfusi fluant primitus,
Et penitus

Cum oleo laetitiae
Rorem misericordiae
Et veniae

Föns vivus pluat coelitus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —

2, 4 hostis invidiae. — 2, 6 Quin demum Hs., gegen Keim und Silbenzalil.

173.

1. Vcritas veritatum, 2. Omuia sub peccato

Via, vita, veritas, Clausit Adae meritum,

Per veritatis semilas Dum pronior in vetitum

Eliininans peccatum, Non paruit mandato,

Te verbum incarnatum De statu trabeato

Clamant fides, spes, Caritas, Nos dedit in interitum,

Tu primae pacis statum De morsu venenato

Reformans post peccatum. Fei inbaesit palato 5

Tu post carnis delicias Per hoc eulpae dispendium

Das gratias, In Vitium

Ut facias beatum. Nascentium translato

0 quam mira potentia, Mortis amarae poculum

Quam regia In saeculum

Vox prineipis, Transfunditur,

Cum aegrotanti praeeipis : Nil cui dulce, bibitur

Surge, tolle grabbatum. De vase vitiato.

3. Spiritus veritatis,
Spiritus consilii
Modo poenam supplicii
Non reddit pro peccatis,
Ut timor castitatis

Quo reverenter filii
Castiget in praelatis
Fermentum vetustatis.
Sed quando sponsus venerit,
Invenerit,

Quid faciet ingratis?
Non bic poenam abstulit,
Cum distulit,
Ad victimam

Sed nunc impinguat animam
Adeps iniquitatis.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —

3, 14 steht hinter 16. — Die erste Strophe findet sich auch Carm. Bur. p. 3.

- 121 -

174.

(iiii virtutem scquitur, beatus est.

1. Beatus, qui non abiit
In malorüm consilio,
Peccatorum in invio
Nee stctit nee appetiit

Catbedram pestilentiae.
Rcatas, qui non sequitur ;
Quae Huunt stare nescia,
Quae non sunt permanentia,
Nee ambit nee amplectitur
Instinctu vanae gloriae.
R° 0 felix, quem non crueiat,
Nee mordet, nee angustiat
Stimulus avaritiae,
Nee fax uret invidiae.

3. Beatus, qui in prosperis
Mentem non exaltaverit,
Nee se nimis artaverit
Rebus artatus asperis,

Vincens in patientia;
Beatus; qui pauperibus
Sua diftündens animum
Non clausit erga proximum,
Se natum credit omnibus,
Insignitum dementia.
R° 0 felix, quem non crueiat,
Nee mordet nee angustiat
Stimulus avaritiae,
Nee fax uret invidiae.

Beatus, quem calcaneus
Non premit poenitentiae,
Beatus, conscientiae

Quem non pungit aeuleus,

Nee turbant mentis proelia ;

Beatus, qui se noverit
Dono coelestis gratiae
Neque vento superbiae

Supra sc raptus fuerit

Sibi postponens omnia.

4. Beatus, qui contempserit
Caduea mundi gaudia,
Adspirans ad coelestia
Et pati praeelegerit

Dolores et angustias;
Beatus. cui divinitus
Infuso rore gratiae
Faecem fugit luxuriae,
Magister carnis spiritus

5. Beatus, qui in patriam
Fixo mentis acuminc

Mundanam spernit gloriam

Et marcescentem Mosculum \
Beatus, qui transierit
Ab bac vallc miseriac
Et ad verum justitiae
Solem translatus fuerit,

Vivet cnim in saeculum.

Cant. ms. Petri de bfedicia saec. LS. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
Kclilt bei Cheralier.

— 122 —

175.

Fnga saeculi beatos nos reddit.

1. Bonum est confidere

In dominoram Domino,
Bonum est spem ponere

In spei nostrae termino,
Qui de regum potentia,
Non de Dei dementia

Spem concipis,

Te decipis

Et excipis

Ab aula summi principis.
Quid in opum aggere

Exaggeras peccatum?

In Deo cogitatum
Tuum jacta,
Prius acta

Studeas corrigere,
In labore manuum
Et sudore vultuum

Pane tuo vescere.

Carnis ab ergastulo

Liber eat spiritu?,
Quo peccati vinculo
Vinciatur
Et trabatur
Ad inferni gemitus,
Ubi locus flentium,
Ubi Stridor dentium,
Ubi poena gebennali
Affliguntur omnes mali;
In die novissimo,
In die gravissimo,
Quando judex venerit,
Ut trituret aream
Et exstirpet vineam.
Quae fructum non fecerit,
Sic granum a palea

Separabit, congregabit
Triticum in horrea.

3. 0 beati mundo corde,
Quos peccati tersa sorde

Vitium non inquinat,

Scelus non examinat,
Nee arguunt peccata,
Qui Domini mandata

Custodiunt et sitiunt,

Beati, qui esuriunt

Et confidunt in Domino,
Nee cogitant de crastino.

Beati, qui non implicant
Se curis temporalibus,

Qui talentum multiplicant

Et verbum Dei praedicant
Omissis secularibus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
Die erste Strophe auch Carm. liurana p. 6.

Procurans odium
Effectu proprio

Vix detrahentium
Gaudet intentio,

Nexus est cordium
Ipsa detractio,

Sic per contrarium
Ab hoste nescio
Fit hie provisio,

In hoc amantium
Felix conditio.

— 123 —

176.

Utilitas quaedam detractionis.

2. Insultus talium
Prodesse sentio,

Tollendi taedium
Fluxit occasio,

Suspendit gaudium
Prono consilio,

Sed desiderium
Äuget dilatio,
Tali remedio

De spinis hostium
Uvas vindemio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cant ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33— 23). B. — Cod.
Monacen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. C. — Carm. Burana 165. D. — 1, 3
Jus detrahentium AB. — 1, 7 Sed desiderium D. — 1, 11 Contritio C. —
Str. 2 fehlt B. — 2, 5 Suspcndunt D. — 2, 6 Parvo consilio A, Pravo D. —
2, 7 Sic per contrarium D.

177.

Canticum sponsae depromtum ex Cantico caiiticorum.

1. Cum sponsa sponsum quaeritat

Percussa vulnere
Amoris, alte clamitat

Timens deficere:
Adjuro vos, o filiae

Jerusalem praecarae,
Sponso dilecto nimie
Velitis nuntiare,
Quod /elo langueo.
U° llespondent simul natac :
Die nobis, petimus,
De sponsi qualitate,
Et tecum quaerimus
Affcctu igneo.

2. Fort sponsa : sponsus candidus

Exstat et rubeus,
Ex millc solus Bplendidos

Vertexquc aureus,
Nam Dei hie est filina

Carena naevo peccati,

Sed passionc rubeus,
Uramur nc danmati
Igne tartareo.

Corvinus nigret crinibus

Ut palmae foliis,
Columbae sed luminibus

Ornatur lacteis,
Fluenta juxta maxima,

Nam humilis pacator,
Ut palma floret optima,

Et simplex praedicator
Nitet coram eo.
Rcspondent simul natae:

Die nobis, petimus,
De sponsi qualitate,

Et tecum quaerimus
Affcctu igneo.
Dilcctus, quem sie quaerito.

Talis est, filiae,
Num ipsum amo merito

In tali specie?
Fuge, lue est carissimus,

\ i-i iis Ulcus amicU|
Nim qoaerena buno staltissimaa

l>t totoi ei iniquus,
Ileus supplieio.

(!od. Berolinen. Genn. 8" 190. Baeo. L5. ex.

— 124 —

178.

De sponsa cum sponso quiescente.
Cur livet hostis impius, 3. Et caritatem ordinat

Quod sponsus amat sponsam ? In sponsa sponsus veram,

In vini cellam castius Quam duplicem determinat

Induxit haue abconsam. Semper servare meram.

Sub umbra sponsi sedula 4. Vult ergo sponsa floribus

Secure requiescit, Et malis constipari,

Nee gravia pericula Robustis et debilibus

Haec hostis pertiraescit. Desiderans ornari.

5. Ergo tabesce, invide

Hostis, nil curat sponsa,
Sub umbra sponsi placide
Quiescit jam absconsa.
Cod. Berolinen. Germ. 8° 190. saec. 15. ex.

179.

De Fi de et Veritate.

1. 0 mores perditos et morum foedera,
Non curant superi, quod agant infera,
Sinistrae manui mentitur dextera,
Nee carent fraudibus fraterna latera.

2. A primi generis humani stipitc,
A solis cardine, a terrae limine,
A mundi finibus exempla sumite,
Nusquam tuta fides, experto credite.

3. Die, mater, filio die, sodes, unico,
Die ubi habitas in hoc exsilioV
An imo vallium, an montis cilio,
An casis pauperum, an regni solio?

4. Olim res fidei, nunc umbra colitur,
Olim sola fides, nunc et fraus fallitur,
Et doli machina dolus repellitur,

In dolo dolus est et dolus tollitur.
Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3549. saec. 12.

180.

(jiiod veritas odiam pariat.

Adulari nesciens 2. Magna mihi gloria,

Ab amicis deseror, Si7 quae loquor, sentiam,

Quos movere cupiens, Salva consequentia

Nimis aegre toleror, Sequor amicitiam,

Vitae rite conqueror, Cujus volo gratiam,

Nam quod decet, operor Cujus per infamiam

Verba sale condiens, Comparatur gratia,

Ne favore deseror Salomonis gloriam

Spe vel metu blandiens. Nollem per infamiam

12!

'3. Scd tanta scvcritas

Movet mihi jurgium,
Nam scio, quod vcritas

Semper parit odium,

Et quod terrae solium

Tenet adversantium
Venenosa levitas,

Dum praetendit pallium
Triturata falsitas.
Licet adversantibus,

Quidquid volunt, dicerc,
Demum solent talibus

Plus quam sibi credere

Potestates miserae.

Caiit, ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentiaa. PI. 29. 1.

De solent.

12

181.

De Veritate exsnle.

Die, Christi veritas.
Die, cara raritas,
Die, rara Caritas,
Ubi nunc habitas?

Aut in valle visionis,

Aut in throno Pbaraonis,
Aut in alto cum Nerone,
Aut in antro cum Theone,

Vel in fiscella scirpea,
Cum Moysc plorantc,

Vel in domo Itomulea
Cum bulla fulminante i

2. Rcspondit Caritas:
Homo, quid dubitas,
Quid nie sollicitasV
Non sum, quo mussita>.
Nee in Euro nec in Austro,
Nee in foro nec in claustro.
Nec in bysso vel cuculla,
Nec in bello vel in bulla;
De Jericho sum veniens
Plorans cum sauciato,
Quod duplex Levi transiens
Non adstitit grabato.

0 vox prohetica,
0 Nathan, praedica,
Culpa Davidica
Pate! nun modical

hii.it Nathan: non clamabo

Neque David planctum dabo,
Cum sit Christi rapta vestis,
Contra Cliiistuin Christus testis:

Vae, \ar vobis, ujpocritae,
<}\w culicem colatis,

Quac Caesaris sunt, reddite,
Ut Christo serviatis,

— 126 —

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. LA. —
Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. B. — Cod. Guelfen-
byteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. — Cant. ms. Toletanuin s;iw. 13.
Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23). D. — Cod. Guelfenbyterän. Heimstadien.
1099. saec. 13. E. — CD haben nur die erste Strophe, B die erste und zweite,
zwischen welche es zwei Strophen des Liedes Bulla fulminante einschiebt. —
1, 3 Die cara B. — 2, 3 Qui me B. — 2, 7 und 8 umgestellt B. - 2, 9
Ploro A. — 2, 10 Quem duplex. — Das Lied ist wohl zweifellos von Phi-
lippus de Grevia, wenn es auch in der Egertou Hs. sich nicht findet. Cfr.
Milchsack 162; Carm. Bur. 51 (Str. 1 und 2) und 52 (Str. 3).

183.

De ( uria Romaiiii.

1. Bulla fulminante,
Sub judice tonante
Reo appellante,
Sententia gravante
Veritas supprimitur,
Distrahitur

Et venditur,
Justitia prostante;
Itur et recurritur
Ad curiam, nee ante
Quid consequitur,
Quam exuitur quadrantc.

2. Papae janitores
Cerbero surdiores,
In spe vana plores,
Nam, etiamsi fores
Orpheus, quam audiit
Pluton, Deus
Tartareus,

Non ideo perores,
Malleus argenteus
Ni feriat ad fores,
Ubi Protbeus
Variat mille colores.

Si quaeris praebendas,
Frustra vitam praetendas,
Mores non commendas,
Ne judicem offendas,
Frustra tuis literis
Inniteris,
Moraberis

Per plurimas Kalendas,
Tandem exspeetaveris
A ceteris ferendas,
Paris ponderis
Pretio nisi contendas.

Jupiter dum orat

Danem, frustra laborat,

Sed eam deflorat,

Auro dum se colorat ;

Auro nil potentius,

Nil gratius,

Nee Tullius

Faeundius perorat,

Sed hos urit acrius,

Quos amplius honorat,

Nihil justius,

Calidum crassus dum vorat.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. B. — Trop. ms. saec. 13. Cod. Stutt-
gartien. HB. I Asc. 95. C. — 1, 5 opprimitur C. — 2, 6 Pluteus B. —
2, 10 Ni fehlt C. — Str. 2 fehlt C. — 3, 5 tuis literis fehlt C. — 3, 9
Tarnen exspeetaveris C. — 4, 2 Dampuem A, für Dauaen. — 4, 11 Mobil
justus A. — Str. 1 Carm. Bur. 51 , die übrigen 52. — Verfasser Philippus
de Grevia.

— 127

De imilitia temporum modernurum.
183.

Crimen avaritiae,
Scclus idolatriac

Nostra sciunt tempora,
Furor contumeliae
Pacis et concordiae

Violavit foedera.
Est infusura posteris

Odium Thebanum,
Et reliquit posteris
Nobis Caiu

scclus inbumanum.

2. Omne gcnus vitii
Nulla vis ingcnii

Explicaret, quantitas,
Nam si recte judicem
A planta ad verticem

Non est orbi sanitas;
Et quia iniquitas

Abundat modernorum,
Ut testatur veritas,
Refrigescet

Caritas multorum.

3. Jam crescunt zizania
Et messis triticea
Demolitur tinea,

Beati, qui in via
Sunt immaculati,

Pauci sunt in patria

Praeelecti,

sed multi vocati.

Trop. ms. saec. 13. (Jo<l. Stuttgartien. IIB. I Asc. 95.

184.

I.

1. Veritas, acquitas,

largitas corruit,
Falsitas, pravitas

parcitas viguit,
Urbanitas evanuit.

2. Caritas, castifas,

probitas viluit,
Vanitas, focditas,
vilitas claruit.

3. Semitas abditas

novitas circuit,
Solitas cognitas

orbitas arguit,
Antiquitas qoaa tenuil.

II.
1. Jus, ratio, discretio
Concordiar COmmODio,
Compassio, correütio,
Miseriac protectio
Proscribitur exsilio.

2. Vis, ultio, pracsumptio,
Discordiac contentio,
Suspicio, detractio,
Calamuiae vexatio

Nituntur patrocinio.

3. Fraus, fictio, scductio
Justiliae sub pallio,
Ambitio, proditio
Sub cinere, cilicio
Virtutis gaudent pretio,

III.

1. Avarilia

Qoaeril spolia,
(jtiii;! propria
Pacil commniiia.

2. De luxuria
Torpor, <>tia,
Via de via

Etepil veoordia,

128

3. De superbia
Livor, odia,
Tria vitia
Trabunt omnia.

IV.

1. Latet dubie
Malitiae ferbura
Zeli specie,
Fraus, calumniae
Justitiae figura,

2. Tristis facie
Vultus macie
Hypocrisis pictura,

3. Amicitiae
Sub effigie
Nequitiae structura.

V.

1. Jam praelati sunt Pilati,

Judae successores,
Pium rati, Christum pati,
Caiphae fautores.

2. Dum cognati praebendati

Surgunt ad lionores,
Pulsant dati paupertati
Ostia doctores.

3. Literati spe fraudati

Egent post labores,
Probitati ac aetati
Desunt provisores.

4. Non vocati nee creati

Praesunt juniores,
Vi mitrati, vi plantati,
Merito minores.

VI.

1. Canes impudicitiae,

Avidi, muti,

2. Sues immunditiae,

Luto polluti,

3. Tigres avaritiae,

Quaestum secuti.

VII.

1. Nulli custodiae,
Familiae sed nimiae
Student, laseiviae
Cum ingluvie,

Procurandae cuti.

2. Non stant in acie
A facie, contrariae
Cedunt potentiae,
Patientiae

Scuto destituti.

3. Nihil eximiae
Cönstantiae, sed propriac,
Timent ignaviae,

Plus peeuniae

Student quam saluti.

VIII.

1. Prece, pretio
Fit intrusio,
Nam praelatio

Venditur,
Emitur,
Nee officio

Pudor est abuti.

2. Cleri concio
Ac religio
Fit opprobrio,

Sternitur,
Spernitur,
Privilegio

Dato servituti.

3. Nulla studio
Fit protectio,
Jugo nimio

Premitur,
Laeditur,
Quorum brachio
Solent esse tuti.

IX.

1. Omnis Status immutatus
Gregis et pastoris,
Conturbatus prineipatus
Kegis junioris.

129 -r-

2. Niu.it throuus, dum patronus

Nullus est honoris,
Nemo lionus portal onus
Gratia minoris.

Vota plura, preces, thura,

Gemitas amari,
Pro secura regni cura

Planctu pari

Fiunt in altari.
ISiout navis peritura

Fluctuat in mari,
lta gravis haee pressura

Nee sedari

Potcst nee sanari.
Sicut panni eonnnissura

Rupti reparari,
Tanti dainni sie seissura

Reformari

Ncquit sed deformari.

XI.

1. Cocpit per odia,
Crcvit invidia,
Frcniit militia,
Saevit malitia.

XII.

Onincs quaerunt propria,

Milites et cleri,
Tinient hi de euria

Per hos amoveri.

Uude palpant vitio
Subversores veri,

Dolent hi, negotia
Per ignotos geri,

Primus ad consilia,
Peregrinus heri.

XIII.

1. Die ergo, veritas,

Ubi nunc habitasV

Acquitas, largitas,

Ubi nunc latitasV

Quid profuit,

Quod praefuit

Malignitas V

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. IM. 29. 1. A. —
Cod. Londinen. Bgerton 274. saec. L3. B. — II 2, 'A dejeetio A. — III 2, I
Rapit B. — \" 1 1 B, '■'< Tument B. — Das Lied ist nach Art der Sequenzen
gebaut, nur mit dein Unterschiede, dafs auf jede Melodie nicht zwei, sondern
mehr (meist drei) Strophen kommen. Die lateinischen Nummern bezeichnen
die Singweisen, wobei nur zu bemerken, dafs auch liier manche Unregel-
mäfsigkeiten sieh zeigen, wie /.. B. dafs IV 1, 1 und 2, sowie XII 3, 1 und 2
alleinstehende. Weisen haben. Verfasser ist Philippus de Grevia.

185.

1. Partus semiferos

Limas coneurrere,
Nobis non Baperos

Curam impendere,
Sed solum inferos

Velle disponere,
Non miror miscros

Velle sie vivere,

Dreres, C'antionos ot Mutet!

II.

Rcddit prosperitaa

Soletnne vitium,
I'Aspirat probitaa

Virtutis pretium,
Gaadet antiquitas,

Cum Brato Laeliam
Ad res sollieitas

Habere Bocium.

9

— 130 —

3. Prostat Judicium,

Alget justitia,
Sibi dominium

Usurpant vitia,
Videntur omnium

Ex factis paria,
Virtus et vitium

Cum sint contraria.
R° Tantalizant singuli

Singulorum singula,
Ignorantes aemuli,

Quid sit virtus aemula.

Cant. ins. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PL 29. 1.

186.

1. PaDge melos lacrimosum,

Lacrinians elegia,
Tempus venit planctuosum,

Tempus fraudans gaudia,
Ad eclipsim nox mocroris

Obliquat spectacula,
Regnet dolor, nam doloris

Causa stat in specula.

2. Rheni sidus in occasus

Latium praecipitat,
Stella cadit, stellae casus

Terras umbra limitat,
Latet vere Latialis

Plaga timens oculum,
Nox est culpae socialis,

Crimen quaerit angulum.

3. Omnis tellus admiretur

Triste nubis pallium,
Sed sub nocte lamentctur

Rheni supercilium,
Omnis virtus fundat fletus,

Pallas ploret Nestorem,
Vatem plangat vatum coetus,

Lugeat Mars Hectorem.

4. 0 quam probans argumentum,

Quae sit mundi falsitas,
Quid sit mundus, per cvcntum

Syllogizat veritas,
Joculatur in jacturis

Constans inconstantia,
Mors tremendi princeps juris

Regnat sine gratia.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1 B. — Cod. Guelfenbyteran.
Helmstadien. 628, saec. 13. C. — B hat mir Str. 1 und 2. — 1, 8 Cauta
stat A. — 2, 1 Rea sidus A. — 2, 4 umbra fehlt C. — 2, 5 glacialis A,
satialis C. — 2, 8 fehlt B. — 3, 3 lauietur C. — 3, 6 plorat AC. — 3, 8
Luget et Mars C. — Cfr. Milchsack 184 sq. — A hat die Aufschrift: Planctus
cujusdam.

- 131 —

Nobilitas anhni

Sola est et anica,
Virtus dolet opprimi,

l'uit, fuit publica,
Modo sola relinquitur,
Suli tributo rcdigitur.
Sedcns gemit se contcri,
Se desolatam deseri,

Et gemitus

Ejus non est abscouditus.

Caut. ms. Putri de Medicis sacc

187.
2.

13.

Pro dolor, proditio,

Summa radix criminum,
Prodit in hoc proelio

Vultum gerens geminum,
Simulatrix justitiae
Prima videt facie.
Fovere quam non operc,
Sed verbo curat colerc,

Officio

Cum suis servat vitio.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

188.
3.

1. In mundo degentium

Multi sunt errores.
Multiplex afrlictio

Et corrupti mores,
Matruni parientium

Varii dolores,
Nutrices tolerant

fortuna urgente dolores.

2. Proniores hominum 4.

Sunt ad mala mentes,
Quas divellunt undique

Peccatorum sentes,
Carnis petulantia,

Quos facil amentes,
Sentit adhuc proles,

(piod commisere parentes.

Cod. Palat. Vindubouen. (<>1. Campen

Indulgentes plurimi

Cibo delicato,
Toto nisu serviunt

Ventri dilatato,
Vivunt sine regula

Ut pecus in prato,
Est quibus in solo

vivendi causa palato.
Terrarom possessio,

sacci magnitudo,
Quibns visa fuerit

magna celsitudo,
Rcrum sugunt copiam

De fortunac ludo,
Non missura cutcm

plcna cruorc liirudo.

) SS.">. sacc. ,4/in.

189.

Mundus cclipsim patitur

Decoris et honoris,
Flos castitatis labitur,

Laus cxsulat pudoris,
Tani tides cvanuit,

Caritas et modestia.
Benignitas non colitnr

Esl van;i pax amoris,
Qamilitasqne Bpernitur,

Nee sunt yerba dulcoris,
Sed coluntur rixae, frandes,

Dolus ac niohstia.

Ira militat cum

suis appendieiis,
Gula regnat nunc

potenter cum vitiis,
Jam virent et Horcnt,

Odium, invidia.

Non dormil avaritia,

Festinat acedia,
Lis, discordia,

Saperbia
stat in gloria,

Bob inni/.at luxuria.
B«

— 132 —

5. Sic inter mundi noxia
Exspirant sine gratia,
Nam mundana lubrica
Plus placent quam coclestia.

Clm. Monacen. (ol. Teguriu.) 19604. saec. 15.

190.

De «Ullis Monachis.

1. Ego, mundi

timens naufragium
Et mundanis

involvi fluctibus,
Fugi tandem

ad monasterium
Quasi portum

salutis omnibus;
Heu Charybdis

elapsus faucibus
Et attractu

vitato Syrtium,
Modo timens

majus exitium
Circumfundor

Scylleis canibus.

2. Monaclialem

assumens babitum
Evasisse

putavi vitia,
Sed, quod erat

prius absconditum,
Modo patet,

fraus et malitia ;
Nisi Dei

succurrat gratia,
Factus ero

tamquam vas perditum
Et reversus

canis ad vomitum,
Sed retrorsum

nulla vestigia.

3. Non hoc tarnen

dico, quod saeculi
Sint amanda

cuiquam flagitia
Nee ad morem

vivendum populi,
Sed ubique

pugna pro patria;
In mundo

sunt acroceraunia,
Et hie latet

caverna reguli,
Sed non tiunt

Christi diseipuli,
Nisi crucis

ferant supplicia.

4. Religio

fuit antiquitus
Jejunium

et contemplatio,
Modo non sie,

sed regnat ambitus,
Fastus, livor,

murmur, detractio,
Hypocrisis

et superstitio;
Sed monachum

non facit habitus
Nee cervicis

pronae cireuitus,
Sed Caritas

et conversatio.

— 133 -

,r>. llaec est ficüs

siccanda penitus,

Fructu carens

unibrosa folio,
Vere fundi

vasa interitus
Inceperunt

a sanctuario ;
Naburzadan

jacet imperio
Hicrusalem

eversa funditus,
Ergo tantum

dolor et gemitus
Restat bonis

et lamentatio.

Cod. Ebroicen. (ol. Liren.

6. Non Ebrei,

dico, sed ebrii
Redierunt

ad ollas carnium,
Hos affligunt

item Aegyptii
Redactos ad

luti servitium ;
Plora, Rachel ,

noli solatium,
Quia tibi

jam non sunt tilii,
Ceciderunt

in ore gladii
Sicut olim

per adulterium.

2. saec. 13. Mit Mel.

191.

De Stabilitate.

1. Coelum non animum

Mutat stabilitas,
Firmans id Optimum,

Quod mentis firmitas
Vovet cum animi

Tarnen indicio,
Nam si turpissimi

Voti consilio
Vis scelus imprimi

Facto nefario,
Debet haec perimi

Facta promissio.

2. Non erat stabilis

Grad us, qui cecidit,
Pcs ejus labilis

Domus, quae occidit ;
Hin»', tu considera,

Quid agi ccnseas,
Dum res est, libera,

llic ata, ne jaceas ;
Prius delibera,

Quod factum sabeaa,
Ne die postcra

Sero poeniteas.

3. Factum dimidium

Habet, qui coeperit,
Coeptum negotium

Si non omiserit,
Non tantum dcditus

Circa principia,
Verum sollicitus

Pro finis gloria ;
Nam rerum cxitus

Librat industria,
Subit introitus

Pracceps in curia.

4. Coronat militom

Finis, non proelium,
Dat hoc ancipitcm

Metam, is bravium;
Ist«1 quod tribuit,

Dictat stabilitas,
Istud quod nictuit,

Inducit lovitas-,
Nam formam annuit

Mentis [ntegritas,
Quam dari respnil

Vaga mobilitas.

— 134 —

5. Mutet cum Protheo

Figuram levitas,
Assumit ideo

Formas integritas,
Vultum constantia

Conservans intimum,
Alpha principia

Et 0 novissimum,
Flectens fit media

Dans finem Optimum,
Mutans in varia

Coelum et animum.

Cod. Oxonien. Rawlinson C. 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod. Guelfenbyteran.
Heinistadien. 628. saec. 13. C. — C (daraus Milchsack 223 sq.) hat nur die
drei ersten Strophen; die Aufschrift giebt A. — Vgl. auch Carm. Bur. 46.
D. — 1,3 his Optimum D. — 1, 5 Praebet cum D. — 1,6 Tandem D,
judicio CD. — 1, 7 Nam sie D. — 1, 9 Jam scelus D. — 3, 1 Coepti
dimidium D. — 3, 5 Nee tantum D. — 3,7 Nedum sollicitus A. — 4,3
Dat hie D. — 4, 4 Metam id A, metam in 1). — 4, 5 Istud quod D. —

4, 9 Dum formam D. — 5,4 Formas sui cognitas D. — 5, 5 Vultu D. —

5, 10 Dat finem D.

193.

De Vitiis Curialium.

Rimatus omnes curias,
Magnas, parvas et medias,
Episcopales, regias,
Curiarum ineurias
Multiformes et varias

Dum video,

Irrideo,

Nee ideo,

A curiis abstineo,

Sed ipsas semper adeo
Rimatus omnes curias.
In curiis sublimibus,
In ipsis curialibus
Non est locus virtutibus,
Omnes putreseunt sordibus,
Pusilli cum majoribus

In curia;

Malitia

Palatia

Obsidet tamquam propria,

Virtuti praesunt vitia
In curiis sublimibus.

Sublime tenent solium
Diplois adulantium,
Jugis scissura cordium,
Rancor, livor et odiurn,
Spes, ira, timor, gaudium

Et alia

Flagitia

Tarn varia

Tamque detestabilia,

Et si quae sunt, similia,
Sublime tenent solium.
Vitiis dudum deditus
Et curiis implicitus,
Dum curiarum aditus
Harumque graves exitus,
Et quod casus sit subitus

De medio,

Concipio,

Deficio,

Cognito quoque vitio

Vitium nee effugio
Vitiis dudum deditus.

— 135 -

5. Ejectum te reperies
Forsan in die septies,
Ubi tarnen tu nescies,
Nee, ut surgas, adjicies;
Nam omnes in te senties
Irruere

Cum pondere,
Qui prospere
Vitam ducis in vespere,
Jam lucis orto sidere,
Ejectum te reperies.

Cod. Londiuen. Arundel. 201. saec. 13. add. saec. 13.

193.

De Ornamentis Ecclesiae.

1. Rex virtutum, cujus virtus

simul potest omnia,
Speciei domus suae

dividendo spolia
Rosas ponit rubieundas,

violas et lilia,
Ut diversis ornamentis

fuleeat ecclesia.

2. Inest quidem vis odoris,

liliis eximia,
Per quam carnis designatur

candor et munditia,
Rosae tarnen gratiosa

redolent fragrantia,
Habent enim potiora

rnartyres commercia.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. — Die Aufschrift lautet in
der Quelle: Ut diversis ornamentis fulgeat ecclesia; vgl. 1, 7 sq.

194.

Do Dijrnitate Sacerdotnm.

1. Sacerdotcs Dei,

Dcum benedicite,
Laudes ejus

ei digne solvife,
Laudatc cum semper

oriSj vocis studio.
In orlu diei

ad laudandum Burgite-,
Non ab ejus

laude requiescite,
Cantate Deo novum

carmen cum tripadio,

Huic soli jubilate

mentis cum laetitia,
Uli vos omnes inclinate,

a quo procedit gratia,
Eum exaltate

super Bidera,
Die ac nocte Darrate

ipsius mirabilia,
Nam incessanter,

sarerdiiies Doiiuni.

Cantate, jubilate
'ins aaneto oomini.

— 136 —

0 vos sacerdotes,
Clara mundi lumina,

Universi

orbis sunt regimina

In potestate vestra,
terrena, coelestia.

Quantae et quales dotes,
gratiarum flumina

Vobis dantur,
dura coelorum agmina

Adsistunt, in altari,
impendunt obsequia.

Gens saneta, janitores

vos coelestis patriae,
Vos praeelecti ab aeterno

dispensatores gratiae,
Angeli Dei,

largitores veniae,
Nulla resistit in inferno

vestrae clavis potentia ;
0 quam miranda

sacerdolum dignitas,
Quos exaltavit, confirmavit

summa deitas.

Qui coelorum regem
tractas tuis manibus,

Quem pro immundo
saepe libas scelere,

Qui sumis carnem Christi,
summa jungens infimis,

Observare legem
stude totis viribus,

A mortali

sis immunis vulnere,

Sis mundus, ne te mundus
suis damnet vitiis.

Dei sacerdos, universis

virtutis praebe speculum,
Ad plebis curam

dignum monstres oculum,
A te expulsis et extersis

cunctis te redde sedulum,
Nam si digne

tractas hoc mysterium,
Tunc gaudebis, possidebis

vitae praemium.

Cod. Monacen. (ol. Diessen.) 5539. saec. 14. — 1, 6 voce.

195.

duales (lebent esse, qui volnnt praeesse.

1. Ut non ponam os in caelum,
In incertum mitto telum,
Qui protendunt Dei zelum

Post honoris apicem,
Legis servant corticem
Et colantes culicem
Glutiunt camelum.

2. Manus munda debet esse,
Quae mundanis vult praeesse,
Vobis istud est necesse,

Populum qui regitis,
Facite, quod dicitis,
Si vobis et subditis
Quaeritis p rodesse.

3. Qui subjectis praesidetis,
Non de levi judicetis,
Nam pensare vos debetis,

Ulis esse similes,
Crealuras fragiles
Et ad lapsum faciles,
Licet modo stetis.

4. Quibus sceptrum est suave,
Sibi dici quaerunt ave,
Alligantes onus grave

Hominum in humeris,
Bene quidem egeris,
Si, quae dicunt, feceris,
Sed quod agunt, cave.

- 137 —

Cod. Oxonien. Rawlinson (' 510 saec. 13. A. — Cant Petri de Medicia
-..hc. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod. Guelfenbvteran. Qelmstadien.
628 saec. 13. G. 2, 1 Muuda manus B. — 2, 2 nnmdandis A. — 2, 3
Istud vobis C. — »Str. 2 stellt an vierter Stelle C. — Str. 3 fehlt, C; dies
bat statt dessen folgende •">. Strophe:

Meutern tarnen deeimatis
Et divinum ponderatis,
Dum minora judieatis
. . . ob gravi a,
Festucam in alia,
Non trabem in propria
Papilla enratis.
Str. 4 fehlt B, steht an zweiter Stelle C. — Cfr. Milchsack 173. — Die Über-
schrift bietet A.

In Laudeni I'raesulis.
196.

Excuset, quae vim intulit,

Virtutis praeminentia,
Si qua laudator obtulit,

Quae factis sunt imparia,
Non enim mihi detulit

Affectus mei copia,
Cum nie jaetarc compulit

Contra torrcntein brachia.

Quae formae vitae congruit,

Mores informat opera,
Lingua subjeetos instruit,

Egentes pascit dextera,
Quam saneta vox elieuit,

Aurcm impregnat litera,
Visus laseiva respuit,

Mens contemplatur supera.

Menüs fugat a limine

Fastus omnis rubiginem
Et in poenae libramine

Serval liunc juris ordinem,
Quod dum pensat in homioe

Conditoris imaginem,
Ex innata dulccdinc

Ciira jus punii hominem.

4. Quem diguatur affectibus

Tuto potitur litore,
Nullis raptatur rluetibus

Fune retentus ancorae.
Beat amplis reditibus,

Quos erexit de stercore,
Et exsolvit laboribus

Sortem cum multo foenore.

5. 0 si facta discerneres,

Quorum metitur exitum.
Non solum sibi crederes,

Sed toti mundo genitum ;
Quo plus suum disquireres,

IMus abundaret meritum,
Kontern prius ebiberes,

Quam inanircs spiritum.

1). Quia nee metu l'iangitur,
Ncc favorc, nee pretio,

Cuiii soli sibi creditur
Pastoria assignatio,

Virtus, non genus quaeritur.
Non census, sed religio,

Nee ab eo praeficitar

\isi dignas oftieio.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 1:!. Cod. I.aui nitian. l'l. 29 1

— 138 -

197.

1. Ad honores et onera

Corde promptum et corpore
Praesulem, plebs, considera,

Virtutis septum robore ;
Vi tarn ducens sobriam

Honestatis est speculum,
Miram cujus constantiam

Miretur omne saeculum,
Quem praeornatum moribus

Diligendum praeeligant
Pusilli cum majoribus,

Cum pauci gressus dirigant

2. Flos hie et forma praesulum
Membrum ad instar capitis,
Virgam gestans et baculum

Pie praefertur subditis,
Qui praelatus, non elatus
Se ministrum, non magistrum

Considerat,
Qui ut bonus sit patronus,
Plus prodesse quam praeesse

Desiderat,
Et sie quoeunque graditur,
Agnum gradatim sequitur,
Flos hie et forma praesulum,

Ad honores et onera.

3. Tali tantoque praesule
Felix laetetur civitas,
Immo laetentur infulae,

Quarum per ipsum dignitas

Perscverat inconeussa,
Cleri nee non humilitas
Ad doctoris tanti jussa
Caput inclinet ferulae,

Manum et mentem porrigens,
Se felicem intelligens
Tali tantoque praesule.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PL 29. 1. — 2, 11
sie quandoeunque. — 3, 3 laetentur insulae. — Von einem anderen Liedc
zum Lobe eines Bischofes hat uns sowohl Laurentian. 29. 1 als Toletan. 33 — 23,
als endlich Helmstadien. 628 und 1099 nur die erste Strophe aufbewahrt
Dieselbe beginnt: Praesul nostri temporis, patriae praesidium. Cfr. Milch -
sack 162; nach Vers 4 (vgl. ebenda) fehlt keine Zeile.

198.

Soli nitorem, aequori
Pugillum addo laticis,

Lymphis bumorem, robori
Frondes adjungo silicis,

Dum praesuli,

Qui saeculi

Nostri noctem illuminat,

Claro virtutum sidere,

Sul »jüngere

Laudis praesumo titulum.

Columbae simplicitas
Fei horret malitiae

Turturis et castitas
Foetorem luxuriae,

Et veritas immeritum

Mendacem odit spiritum,
Sic decertat cum vitiis
Virtus sibi contrariis,

Sed crimina

Majora dueunt agmina.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PL 29. 1. — Am
Schlüsse des Stückes steht Benedicamus Domino, woraus sein liturgischer
Gebrauch erhellt.

— 139

199.
Ad Coufessionem Episcopi.

la. Nulli bcneiicium

Justac poenitadinis
Ampotatur,
Nulli majus Vitium

Quam ingratitudinis
lmputatur.
Ergo, praesul confitens,
Esto vere poenitens,
Quia nil confcssio
Iiavat, cui contritio
Denegatur.

2a. Yirtute, non sanguine

Decet niti
Sub bonorum culminc,

Corde miti
Foveas innoxium,
Reprime flagitium

Superbi et impii,

Supremi judicii
Memor juste judica,
Praedicans non claudica.

8a. Cui magis committitur,
Ab eo plus exigitur.
Quid Domino retribuis

Pro tot, quac tibi tribuit V
Quid lac et lanam eruis
Gregis, cujus constituit
Te pastorcmV
Sed cavc, nc cum vencrit.
Te districte tunc contcrat
Ut raptorem,
Districtus judex aderit,
Nunc sustinens considerat
Peccatorem.

Ib. Si confessus fueris,
Ore fit confessio
Ad salutem,
Corde si contereris,
Animi contritio
Dat virtutem;
Ut salutem habeas,
Ut virtutem teneas,
Relictis prioribus
Tuam orna moribus
Juventutem.

2b. Tuum sit contemncre

Contemnentes
Et fovere munere

Nil babentes,
Relevato debiles
Et exaltes bumiles,

In te sit bumilitas,

Cui mixta sit gravitas,
Ut lenc corripias
Et serene lenias.

3b. Cum subjectis ne par eas,
Exempla mala cavcas
Tn subjectos transfundcre,

Nam quanto gradus altior,
Cum graviore pondcrc
Tanto labeuti gravior
Lapsus datur;
Nc desperes, si criminis
In latens praecipitium
Pes labatur,
Nam justac poenitudinia
Nulli bcneficium
Amputatur.

Cant. ms. Petri de Medicia saee. 18. ('"'I- Laurentian. PI. 29. 1. A.
Cant. ms. Toletanum saec. 18. Cod. Matritefc. Tolet. 980(88 23). I'..— Cod.
Quelfenbyteran. Helmstadien. 628. Baec. 28. ('. Aus letzterem bei Milch*
Back 1^'J s(|i|., aiicr in drei Lieder aufgelöst. Dafs wir es nur mit einem

Liede zu thun haben, beweisl der Umstand, dafs der Schluss des <;.

mit dem Anfange des Liedes gleichlautend ist. Die b-Strophen fehlen Alt.

die ungeraden finden sich auch Carm. Bur. p. 12 sq. 3a, 5 <.,> 1 lac

BC. 3a, II l»istiictis B. 3b, 1° Nulli fehll < '. zu ergänzen aus la, I.

- 140 —

300.

De Admonitione Praelatoruin.

1. Non te lusisse pudeat,

Sed ludum non incidere,
Et quae lusisti temere,
Ad vitae frugem vertere,
Magistra morum doceat
Te ratio,

Ut dignus pontificio
Divini donum numinis
Ad laudem Christi nominis
Fungaris sacerdotio.

2. Sis pius, justus, sobrius,

Prudens, pudicus, humilis,
In lege Dei docilis
Et non sis arbor steril is,
Tuo te regas aptius
Officio,

Ut pulso procul vitio
Manderis labe criminis,
In laudem mundae virginis
Ministres in altario.

3. Non des ministris scelerum

Non tua, sed ecclesiae,
Sub pietatis specie
Non abutaris impie

Commisso tibi pauperum
Suffragio,
Nil a te ferat histrio

Et tibi non allicias

Infames amicitias

De Christi patrimonio.

Ministros immunditiae
A te repellas longius,
Bonorum vitam fortius
Pravus depravat socius

Et afficit infamiae
Dispendio,
Sic trahitur praesumptio

A convictu similium,

Praelati vita vilium
Vilescit contubernio.

Caute dispone domui,
Pauca sed vera loquere,
Verba confirmes opere,
Quia non decet temere

Os sacerdotis pollui
Mendacio ;
Prudentium consilio

Te frui non displiceat,

Nee te sinistre moveat
Salubris exhortatio.

Teneris, ut abstineas
Ab omni mala specie,
Sub freno temperantiae
Magistra pudicitie

Sobrietate floreas,
Nee vario
Vagoque desiderio

Declines ad illecebras,

Sed caecae mentis tenebras
Purga virtutis radio.

Pius protector pauperum
Omni petenti tribue,
Malos potenter argue
Manusque sacras ablue

A sordidorum munerum
Contagio,
Nullus te palpet praemio,

Quaesita gratis gratia

Largire beueficia,
Sed dignis beneficio.

— 141 —

Cant ihn- Petri de Medicia saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —

Die Hs li.it um- ilic erste Strophe des Liedes; die folgenden sind ergänzt
aus ('■•um. Burana 10 a. f. B. —Die vier letzten /eilen der zweiten Strophe
stehen in B in der ersten Strophe, die entsprechenden Zeilen dieser in der
zweiten Strophe. Es ist nicht ZU erkennen, welche Stellung die richtige.
Das Lied trügt so sehr das Gepräge des Kanzlers Philipp de Grevia, dafs man
an seine Autorschaft glauben möchte.

301.

Planctus Christi de maus praesulihns.

Quid ultra tibi faccrc,

Vinea mea, potui?
Quid potes mihi reddcre,

Qui pro te caedi, conspui

Et crucifigi volui?
Et tu pro tanto muncrc
Baptismi fracto foederc

Praesumis vice mutui
Me rursus crucifigerc

Et habere hostem tui.

Existimasti temere

Et me et mundo perfrui,
Non possunt mihi vivcre,

Qui non sunt mundo mortui ;

At tu, quas sperni docui,
Non cessas opes quaererc
Relicto Christo paupere.

Et quam signari volui
Paupertatis caracterc,

Mundano vacas luxui.

Verum a sanctuario

Prodit illa malitia,
Et a cleri contagio

Monstra creantur omnia,

Qui diffluit luxuria
Turpique marcet otio.
In apparatu regio

Facitque mutatoria
De meo patrimonio,

Qui sto nudatus hostia.

4. Quid quod ipsa religio

Crucem fert in angaria.
Et cum datur occasio,

Recurrit cum laetitia

Ad pepones et alia
Simulato negotio,
A plangcntis officio

Redit ad saecularia,
Qui derelicto pallio

Fugerat ab Aegyptia.

5. Quasi non ministerium

Creditum sit pastoribus,
Scd rcgnum aut imperium,

Nondum praecinctis renibus

Vacuisque lampadibus
Usuipant sacerdotinm
Pensantquc lanae pretium

Et non curant de ovibus,
De quorum sanguis ovium

Rcquircndus est manibus.

G. Meum ire vicarium

Meis deceret passibns,

Mcumquc Patrimonium
Mcis dari pauperibos,
Non ignavis pamitibus;

At in ovüe ovium

Ingressi non per ostiuni.
Scd vel \i vel muneribus,

Quaeaitie per flagitium
Abutuntur honoribus.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 18. Cod. Laurentian. PI. 2'.».

3, 6 que fehlt.

1. —

- 142

303.

Lamentatio.

5.

1. Quomodo sunt oculi

Praelatorum obscurati,
Stant in verbo Doniini.

Sed facto sunt ingrati,
Non arguunt pro scelere,
Sed vario pro vellere,
Compellere

Novis norunt moribus,

Ipsique stant pro foribus
Nee oves dant intrare.

2. Vae vobis, quid agitis,

0 metropolitani,
Abbates, praepositi,

Canonici, decani?
Vos introistis atria
Sion sub idolatria,
Pro patria

Contenditis in stadio,

Sed non aeeepto bravio
Lugebitis amare.

3. Vae vobis, qui vivitis

De substantiis viduarum,
Plebani mercenarii,

Praedones animarum,
Ut corvus in cadavere
Spem ponitis in funere,
Pro munere

Sic dona datis mystica,

Sub specic sophistica
Ncc vos pudet errarc.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Sluttgartien. HB. I Asc. 95.
richtiges Yagantcnlied ; vgl. 6, 1 sq. — 6, 4 Super filios.

4. Heu. quod mensae Domini
Offertur pro peccatis,

Vos in bora prandii
Pauperibus negatis;

Nee nudus per vos tegitur,

Nee vita vestra regitur,

Ut legitur,

Vos caeci caecos ducitis
In foveamque caditis

Utrique per bunc morem.

Heu, quod sponsa Doniini
Jam sie adulteratur,

Et Adae costa pluribus
Plebanis copulatur,

In dote sunt ecclesiac,

Heu, Babylonis filiae

Quotidie,

Nee pauperi quid dabitur,

Nee mensae mica labitur

Ob inopis clamorem.

0 vos, mei complices,
Qui terras pergyratis,

Una mecum plangite
Filios pravitatis,

Qui vobis gratis nihil dant,

Ut vita cito careant

Et pereant,

Largisque laus et gloria,
Perennis sit memoria
In saecula saeculorum.

Dies ist eiu

Contra eos, qui pastorali officio male fungnntur.

303.

1. Deduc, Sion, uberrimas
Vclut torrentem lacrimas,
Nam qui pro tuis patribus
Nati sunt tibi tilii,
Quorum dedisti manibus

Tui seeptrum imperii,
Fures et furum socii
Turbato rerum ordine
Abutuntur regimine
Pastoralis offieii.

— 143 —

2. Ad corpus infirmitas

Capitis descendit,

Singulosque gravitas

Artus apprehendit,
Refrigescit Caritas

Nee jam se extendit
Ad amorem proximi,
Nain videmus opprimi

Pupilluni a potente,
Nee est qui salvum faciat
Vel qui just um eripiat

Ab impio premente.

Columbas

Cant. ms. Petri de Medicis saec.
Cant. ms. Toletanum. saec. 13. Cod,
Cod. Gneltenbyteran. Helmstadien. 628
Helmstadien. 1099. saec. 13. D. — 1,

3, 3 vispellonum B; vespilonum C. -
sack 199 sq.; Carm. Bur. p. 11.

3. Vide, Dcus ultionum.

Vide videns omnia,
Quod spelunca vispilonuni

Facta est ecelesia,
Quod in templum Saloraonis
\'c>nit prineeps Babylonis

Et excelsum sibi thronura
Posuit in raedio ;
Sed arrepto gladio
Scelus boc ulciscere,

Veni, judex gentium,

Catbedras vendentium
evertere.

13. Cod. Laurent. PI. 29. 1. A. —

Matriten. Tolet. 390 (33- 23). B.

saec. 13. C. — Cod. Guelfenbyteran.

1 Duce Sion A. — 2, 4 Arctus A. —

3, 9 erecto gladio C. — CtV. Milch

301.

1. Quo me vertam nescio.
Dum stricto judicio

Praelatos cirenmfero,
Dum vi it utes pondero
Patrum modernorum,
Tanta subit raritas,
Quod vix unum veritas
Probat meritorum.

2. In praelatos rciluit,
Quod a Koma dctfuit.

Romanis adscribitur,
Quod Komae connascitar
In eis natura,
Notuni est de singulis,
Quod mens est in loculis
Et in quaestu cura.

3. 0 si Koma respicerel

Patram suorum merita, '
Salubrius disponerel

Talenta sibi credita,
lliiiiiilitatcni coleret

Nube Castus deposita,
Nee spe lucri recederet

A veritatis semita.

Cant. ms. IVtri de Medicis saec

-1. Eii cedit in contrarium,

Nam sanguisugae filiac
Visus caecant sublimium,

Mentes captivant hodie,
Sunt eorum supplicium

Cura, metus, vigiliae
Praeter laborum taeilium

Et vernies conscientiae.
5. Terrae, maris, aeris
Cum metus evaseris
Et re salva fueris

Ereptis angustiis,

Ex quo Homam veneiis,

Nisi tc nudaveris,
Vix absolvi poteris

Guriae naufragiia
I). Simon cubal jamiis,
Spem praoeidens vacui .
Simon in assiduis

Laboral contractibus,
Argus circa loculos
Centum gyral oculos,
Briareus saccaloe

Centum tollil tnanibu .

18. Cod. Laurenttan. PL 29 I

— 144 —

305.

1. Quia venit Dei donum,
Jam speluuca üt latronum

Christi tabercaculum,
Jam caveraa praesulum
Profert inde oculura,

Ac si deus ultionum

Sit pro malo reddens bonum.

2. Praesunt fures, non pastores,
Qui corrumpunt cleri mores,

Clericorum gloria
Stat iu rerum copia,
Turpis lucri gratia
Sunt honoris contemptores,
Ut ascendant ad houores.

3. Dum conformat sc praelatis
Clerus, mundo, paupertatis

Dedignatur meritum,
Diffinit ad libitum,
Vertitur in habitum

Sequi motum voluntatis,

Gloriari de peccatis.

4. Comparati sunt jumentis,
Cum vox clamet nos docentis

Mors in olla carnium,
Mors in luxu vcstium,
Mors in lapsu plebium,
Jure vitae morientis
Mortis vivunt in tormenlis.

Cod. Oxonien. Rawlhison C 510. saee. 13. — Die Hs. hat als Über-
schrift: De praelatis officium suuin minus bene prosequentibus.

206.

1. Mundus, a munditia
Dictus per contraria,
Sordet immunditia

Criminum,
Crescit in malitia,

Culpa nescit terminum.

2. Omnis immunditiae
Clerus fons est hodie,
Capita malitiae

Praesules,
Nee tot pestis variae
Monstra vidit Hercules.

3. Sordium spurcitia
Currit ad declivia,
Praesulum flagitia

Plangite,
Quia fluunt vitia

Ad membra de capite.

4. Ubi nunc justitia,
Ubi sanctimoniaV
Perit in astutia

Veritas,
Duplex est malitia
Simulata aequitas.

5. Sola simulatio
Gaudet privilegio,
Simultatis bivio

Currite,
Fictionis studio

Praevalent hypoeritae.

6. Nunc prece, nunc pretio,
Nunc vi lit intrusio,
Divitum conditio

Potior,
Praeminet officio
Ditior, non dignior.

7. Caeca fit provisio,
Caeci sedent solio,
Ut caecorum regio

Francia,
Habitu privatio

Praestat in ecclesia.

8. Nihil prodest mathesis,
Nil logos, nil poesis,
Aurum plus quam fronesis

Ponderat,
Nisi trahat Lachesis,
Clotho frustra ponderat,

— 145

9. Simoniae laqaeura,
Spoliorum puteam,
Falsitatis Proteum

Fugitc
Ncc talentum plumbeum
Auro plus appendite.

Cod. Londinen. Egerton saec. 274. saec. 13. A. — Cod. Parisin. fol.
S. Alhini Andegaven ) 8433. saec. 13. B. — Cant. ms. Petri de Medicis
s.n r. 13. Cod. Laurent. PI. 29. 1. C. — I! hat andere Strophenfolge, näm-
lich 1. 3. 2. 8. 5. 9. 4. 6. 7; C hat nur Str. 1. — 2, 3 militiae A. — 8,-5
Clotho parum properat B. — A führt, das Gedicht unter den Dictamina des
Philippas de Grevia auf, und 13 fol. 13b schreibt: Unde Philippus, cancellarius
Parisiensis, in prosa, quam fecit: „Mundus a munditia dictus per contraria" etc.
Cfr. Haureau, Notices et Extraits I, 369.

1. Licet aeger cum aegrotis,
Et ignotus cum ignotis,
Fungar tarnen vice cotis,
Jus usurpans sacerdotis.

Flete, Sion tiliae,
Pracsides ecclesiae
Imitantur hodie
Christum a remotis.

2. Jacet ordo clericalis
In respectu laicalis,
Sponsa Christi tit mcrcalis,
Generosa generalis,

Vencunt altaria,
Venit cucliaristia,
Cum sit nugatoria
Gratia venalis,

3. Donum l)ci non donatur,
Nisi gratis conferalur;

Nam qui vcndit vcl mercatnr,
Lepra Syri vulneratur;

Quem sie ambit ambitus,

ldolorum servitus,

Templo Bancti spiritus
Non compaginatur.
I. si (|uis tenet nunc tenorem,
Frustra dicil sc pastorem
Nee sc regil ut rectorem
lienum mersus in ardorem ;

Haec esl enira alia

Sanguisogae filia,

Quam venalis curia
Duxit in uxorem.

Dreves. < 'anti el tfuteti II.

207.

5.

In diebus juventutis
Timent annos senectutis,
Ne ut forma destitutis
Desit eis splendor cutis,

Et dum quaerunt medium,

Vcrgunt in contra rium,

Fallit enim Vitium
Specie virtutis.
Ut jam loquar inamoenum,
Sanctum chrisma datur venum,
Juvenantur corda senum
Nee refrenant motus renum,

Senes et decrepiti

Quasi modo geniti

Nectaris illiciti
Hauriunt venenum.
\ros. praelati venerati
Et quam digne sublimati,
Si non portatis, beu, gratis
Nomen frustra sanetitatis,

l)icitis, non facitis,

G-regi normam enormitis,

Scandala porigitis,
Fontcin perturbatis.

Et quod placet, si non vacet,

Actilarc non tinictis.

Militari condonari

Rem communem non negatis;
Quara non perpenditis,
Quod de k'Iius creditis
Rationem Domino

Ponere delictis?

10

— 146 —

9. Vel si Deum non timetis,
Cujus vice praesidetis,
Saltem tarnen perpendatis,
Quia Christum detrectatis,

Qui se ipsum praebuit

Formam et exhibuit,

Quem dum vos confunditis,
Confundi non timetis.

Cod. Zwethalen. 49. saec. 12. add. saec. 12. A. — Carmina Burana
p. 41 sq. B. — B hat zwei Strophen (2 und 8), welche A fehlen; dagegen
hat A drei Strophen (7, 8, 9), welche A unbekannt sind. — 3, 5 Quam A. —
3, 7 Templum A. — 5, 3 Nee A. — 5, 8 Species A. — 9, 2 vicem A.

208.

L. Fontis in rivulum

Sapor ut defluit,
Odor ut vasculum

Infusus imbuit,
Sic vita populum

Regentis instruit,
Sic testa figulum

Probat vel arguit.

2. Doctor abutitur

Doctrinae regula,
Cujus inficitur

Subjectus macula,
Defectu mergitur

Nautae navicula,
Dum caput patitur

Et membra singula.

3. Omnis ambitio,

Radix malitiae,
Manat ex vitio

Romanae curiae>
Quo privilegio

Nituntur hodie
Matris contagio

Corruptae filiae.

7. 0 qui euneta prospicis,
Punies in clericis

Adipem superbiae,
Quos nee terror judicis
Nee legis aut gratiae
Cobibent mandata.

II.

4. Praelati munera

Praeponunt meritis,
Opes, non opera

Pensant in subditis,
Judae vox libera

Clamat in compitis,
Honores dextera

Dispensat divitis.

5. A recto claudicant

Triam adspectibus :
Vel saneta publicant

Emptorum manibus,
Vel ea vendicant

Suis nepotibus,
Vel, quibus supplicant,

Cedunt prineipibus.
G. Gemmarum hauruint

Fulgores oculis,
Aures emolluint

Lyris et ristulis,
Electis condiunt

Palatum ferculis,
Tactum deeipiunt

Blandis obstaculis.

De sudore pauperis
Ornant equos phaleris

Et se veste varia,
Diffluentes prosperis

Sui luxus gloria
Pracdicant peccata.

147 —

9, Ha, cum judex veneril
Et cum ventilaverit
Triticum in area,
Fructum qui non fecerit,
De cultoris vinea
Palraes excidetur.

10. Cicatrices vuluerum

Christi, clamor paupcrum,
Sonics, quas non tersimus,

Accusabunt operum,
Primus et novissimus
Quadrans exquiretur.

Laut. ms. Petri <le Medicis saec. 13. Cod. Laurentian PI. 29. 1.

209.

3

1. Heu, quo progreditur

praevaricatio,
Virtus subtrahitur

A sanetuario,
Jam novo traditur

Christus practorio,
Cum Petrus utitur

Pilati gladio.

2. In loco praesulum 4.

Pilatant consulcs,
Cum facta consulum

Usurpent pracsulcs,
Adorant vitulum,

Proscribunt exsulcs,
Propinant poculum,

Quo, Christ e, proeul es.

Cod. Oxonicn. Rawlinson C 510 sacc.
saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. -
2, 1 In locis B. — A überschreibt das Li
usurpantibus.

810.

In pontitieibus

Regnant carnitices,
In carnifieibus

Insunt pontifices,
Cum sacerdotibus

Depilant vertices.
Et in abbatibus

Abbatant simplices
Cum Christi tunica

Partita scinditur,
Ovis dominica

Lupis exponitur,
Et apostolica

Navis subvertitur.
Immo piratica

Puppis efficitur.

13. A. Cant. ms. Petri de
B hat nur rlie zwei erstei

ed : De pontifieibus officiu

Medicis

Str.
i) suum

1. Vehemcns indignatio

Pacem perturbat spiritus,
Bilem ciet religio,

Quam simultas et ambitus
Sic decolorant hodie,

Quod fidei doctores
lmpudenter ecclesiae

Dcglutiunt honores.

2. Altcrno profectui
Student vice mutui,
Vcl favore divituin
Non discernunt meritum
Nee est gratis datum,
Quod affectum distrahit
El ex dantia contrahil
Vitio rcatum.

3. Exploranl sedulo,
Qoia praesul titulo
Majori gaudeat,
Cui mors immineal
Morbo vel aenio,
Ut c vestigio
Uli Buccedere
Sumopere laboreut.
Cant ms. Petri de Medicis saec. !•'•. <"<l. Laurentian PI. '-!'.•. 1

10*

— 148 —

1 . Yae mundo a scandalis,
Vae nobis, ut acepbalis

Quorum libertas teritur,
Romae dormitat oculus,
Cum sacerdos ut populus

Jugo servili premitur.

2. Hie tollit fiscus hodie,
Suae Christus ecclesiae

Quae crucis emit pretio,
Nullis terretur casibus,
Cujus cubat in foribus

Ultor exserto gladio.

3. Vae, quorum votis alitur

Et pinguescit exaetio,
A quibus nulli pareitur,

Ut suo parcant proprio !
Sed in eos revertitur

Sua tandem proditio,
Et fraus in se colliditur

Justo Dei judicio.

»11.

4. Vae, qui gregi deficiunt

Tempestatis articulo,
Qui lupum non rejiciunt

Latratu sive baculo,
Nee pensant, nee respiciunt,

Sub cujus peccant oculo,
Et animas subjiciunt

Graviorum periculo!

5. Ha, quo se vertet vinea,
Qua recondet in fovea

Fructus suos colonus,
Cum pari rnente sitiant,
Ut labores diripiant

Hinc pater, hinc patronus?

6. Christus raisertus vineae
Suae mucronem lanceae

In utrumque jam vibrat,
Ferrum ad ictum aeuit
Neque dilatum minuit.

Sed aggravat, dum librat.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A.
Cod. Gnelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. — 1, 2 Vae vobis B.
B hat nur Str. 1. 3. 5. — Cfr. Milehsack 207.

313.

1. Trinae vocis tripudio

Sonet Concors discordia,
Ut lingua, mens et actio

Pari concordent gratia,
Triam dulcore concio

Inebrietur sobria.
R° Praesens qui colit gaudium,
Penset aeterni praemium,
In eum conferat

Studium,
Facta qui ponderat

Omnium.

2. Trahunt in praeeipitia

Qui nos tenentur regere,
Si qua doceut salubria,

Pravo deformant opere,
Frui gaudent potentia

Honoris sine onere.

3. Onus, quod nobis alligant.

Nolunt movere digito,
Hinc est quod eos diligant,

Qui palpant in abscondito,
Hos a secretis abigant,

Qui terrent vitae merito.
R° Praesens qui colit gaudium,
Penset aeterni praemium,
In eum conferat

Studium,
Facta qui ponderat

Omnium.

4. Culpa meretur gratiam,

Quam demeretur meritum,
Nam palponum fallaciam

Plus captant aures divitum.
Quam bonorum prudentiam,

Qui dissuadent libitum.

- 149 —

5. Omnc cor moerens hodie,

Caput et omne languidum,
Clerus carapo licentiae

Vagus ut vulgus sordidum,
Seinen legis et gratiae

Solum condit in aridum.

(auf. ms. Petri de Medicia saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. B. — Cod. Guelfenbyteran. Helm-
stadien. 028. saec 13. C. — Str. 1 fehlt. A. — Str. 2 fehlt C. — K fehlt
A. — Str. 4 fehlt C. — Cfr. Milchsack 163.

Dogmatum falsas species

Profaoa novitate
Vulpes Samsonis ganniunt

Deserta veritate.

3

213.

De Haeresiis.

2.

Sub praetextu decipiunt

Virtutis simulatae
Quarura diversae facies
Sed caudae colligatae.
Tui status excidium

Sion, flere non cesses,
Ignis in caudis vulpium
Tuas combussit messes.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

211.

De Malo Peccuniac.

Si mundus viveret

mundus peceunia,
Regnaret int er nos

pax et concordia,
Sed cum debilitel

nos avaritia,
Plantat et inseril

Utes ei odia

Duce discordia.
(,>uiil scirc exp<'dit

nova ei vetera,
Niiiiiinus dal quaelibet,

mollil ei aspera,
Nemo vane rogat,

qui tendil munera
Preccs sunt vacuae

vacaa dextera,

Nil juvat litera.

3. Dantur ofticia

bnrsae consilio,
Fit jam de moribus

suprema quaestio,
Dicetur omnibus:

qui caret pretio,
Amen dico vobis,

()uia vos nescio

Nee talea audio.

4. Prob dolor, artium

doctrina spemitur,
Quae praestanl redditus,

bursia intenditur,
Cui res tenuia,

nemo diligitur,

In usu niniis est

illud, quod legitur:
Habend dabitur,

- 150 —

5. Nemo tarn deneger,

tarn detestabilis,
Qui non sit gratia

nummorum habilis,
Qui plus habet, plus est

doctus, amabilis,
Ridentur inopes,

etiam nobilis

Pauper jacet vilis.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cant. ras. Toletanum
saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23) C. — 1 , 5 cum praecipitet
B. — 2, 1 scire proderit B. — 4, 4 bursas A. — 4, 8 sq. umgestellt A. —
C hat nur eine (die erste) Strophe. — A überschreibt das Lied : De effectu
numdanae peccuniae.

(|uod jus venale sit.
215.

1. Omni paene curiae

Praesident in curii,
Penes quos justitiae

Tenor et judicii,
Pios ligant impie,

Sed solvuntur impii,
Nee dant locum veniae

Nisi sorte praemii.

Sedent in insidiis,

Pauperem ut rapiant,
A tribus angariis

Seminudos spoliant,
Sed referti spoliis

Precem magis inhiant,
Hydropis in mediis

Sitim rebus ampliant.

Hodie jus emitur

Magno quidem pretio,
Judici tribuitur

Totique eollegio,
Tarnen haud perficitur

Jus sine dispendio,
Nisi rursus sequitur

Muneris oblatio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A.
Cod. Oxonien. Rawlinson C. 510. saec. 13. B. — 3, 5 proficitur B.

— 151 -

216.

2. Ab aula principis,
Si nihil habeas,
Oportet abeas,
Spem vanam concipis,
Tenuis fortuna,
Omnimoda
Ad commoda
Hominum mens una;
A quo nihil emungitur,

Opus perdit et operam,
Quod habenti dabitur,

Tenent omnes ad literam.
In lucrum vertitur
Censurae levitas,
Fracta securitas
Uanti remittitur,

Explicas decreta
Ad libitum,
Si sonitum
Dederit moneta;
Plenis aere sacculis
Rei poena minuitur,
Locum die a loculis
Unde, locus si quaeritur.

Cant ms. Petri <!<• Medicis saue. 13. Cod. Laurciitian. PI. 29. 1

0 curas hominum,
Quas curat curia,
0 quorum studia
Non habent terminum,
Talium si tidem
Incurreret,
Desereret
Pylades Atridem,
Alter enim Theseus

Suum fastidit Thesea,
Ubi regnat Protheus
Et fati ludit alea.
3

De Simoiiia.

ai-y.

1. Frigescente caritatis

In terris igniculo
Universae vanitatis

Föns inundat saeculo,

Brevi sub articulo
Audietur vastitatis

Gemitus in populo.

2. Ecce, florenl renditores

Spiritalis gratiae,
Antichrist i praeenrsores,

Pastores ecclesiae,

Fures encharistiae,
Novi Jodae Buccessores

Christum vendunl hodie.

3. Martha foris oecupatur
Quaerens lucri gratiam,

Soror Martbae contemplatur
Nummos e1 peeuniam,
[gitur ad perfidiam

Auium Christi oecultatur,
VerBum eal In scoriam,
l. Hoc Bancivil mos Romanus,
Boc decretum legitur,

Quod sii praesul vel decanus
Hie. b quo plus dabitur,
i 1 1 < l < • recte dicitur:

Etoma quasi rodens manus,
per quam mundus roditur.

— 152 —

5. Legcs silent, jura taccnt
Nullo fulta stipite,

Luxus et rapina placent
In hoc mundi traraite,
Errat plebs cum milite,

Lapidesque sancti jacent
In via cum capite.

6. Novitas signata mire
Est in causa Romuli,
Si vis recte definire
Circulum quadranguli
Ratione calculi,
Romae potes invenire
Quadraturam circuli.

7. Bursa quadrans est ngura,

Circulus denarii,
Quem dum bursat bursatura,

Signum est indicii,

Quod patres et filii
Solidantur hac usura

In fermento veteri.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95.
praesul. — 4, 4 His a quo. — 6, 1 Novitas sig mire.

4, 3 Si sit

218.

Qui seminant in loculis

Per dandi frequens mutuum,

Redituum
Gaudebunt de manipulis,
Nummus nunquam examinat,
Quos ordinat,

Non enim servit numini,

Sed homini,
Nummus claudit et aperit,
Et quod non seminaverit,

Metit in agro Domini.

Cant. ms. Petri de Medicis saec.

13.

Beati, qui esuriunt

Et arcessito Simone

Pro mammone
Quaestum, praebendas rapiunt,
Qui dat, est potens omnium
Per medium,

Et quia mundus eligit,

Qui porrigit,
Cur exlamare dubitem
Super plenum et divitcm:

Beatus, qui intelligit.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

319.

Diogenis cnm Aristippo Dialogus.

la. Aristippe, quamvis sero,
Tuo tarnen tandem quaero

Frui consilio.
Quid Romae faciam?

Mentiri nescio,
Potentum gratiam

Dat adulatio.
Si mordaci nitar vero,
Verri carus nunquam ero,

Meretur histrio
Virtutis praemium,
Dum palpat vitium

Dulci mendacio.

Ib. Diogenes, quid intendas?
Vis honores, vis praebendas?

Id prius explices.
Praesunt ecclesiis

Hi, quibus displices,
Nisi te vitiis

Ipsorum implices ;
Carus eris, si com en das
In praelatis vitac mendas,

Culparum complices,
Ministros sceleris
Amant prae cetcris

Sacri pontifices.

153

2a. Ncc pol ent um didici
Vitiis applaudere,

Nee favorera quacrere
Corde loquens duplici;
Veritate simplici

Scmper uti soleo,

Dare famam doleo
Cuiquam praeter merita
Nee impinguo capita

Peccatoris oleo.
3a. Ergo, sicut consulis,

Expedit, ut taceam

Blandiensve placeam
Mollibus auriculis

Potentium ;
Quibus me vis sie placere,
Adulari vel tacere,

Nihil ponis medium,
Sicque, quasi faveam,
Alienae subeam

Culpae partieipium.
4a. Vade retro, Satana,

Tuas tolle fabulas,

Quidquid enim consulas,
Falsitatis Organa,

Voces adulantiuni
Devoveo
Nulliusque foveo

Blandiendo vitium,
Sed palponis nomen cavi,
Cujus semper declinavi

Fraudis artiticium.

2b. Ergo proeul exsules,
Si mentiri dubitas,
Simplex enim veritas

Multos facit exsules;

Cole nostros praesules
Mollibus blanditiis
Nee insultans vitiis

Verbis hos exasperes,

Horum si desideres
Frui benifieiis.

3b. Culpae partieipio

Ne formides pollui,

Si potentum perfrui
Vis favore, vitio

Participes ;
Gaudent a conjuneto pari
Suos sibi conformari

In Giezi participes,
In promissis Prothei
Et sequaces Orphei

Sacerdotum prineipes.
4b. Ergo vivas modicus

Et contentus modico,

Nil est opus Cynico;
Si vis esse cynicus,

Dicas vale curiis
Et abeas
Et nee te sie habcas,

Ut applaudas vitiis ;
Cum perverso perverteris,
Si potentum gratus quaeris

Esse contuberniis.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. L3. Cod. Laurentian. IM. 29. 1. A.
(';inii. Barana 65 sqq. B. — la, '•' Vere nunquam carua B. - 16, 3 1 1 i ^
prius A, id primum B. — 3b, 5 Potentum B. — 3b, (> Gaudenl a fehlt B,
eonvictu pari B. — 8b, 7 Debes tibi conformari B. 3b, s In Fehlt A ■.
Giezi zweisilbig, Jezi B. — 41», 3 Simul esse.

aao.

1. Omnes audiatis,

2.

Allegatia ita,

Clerus cum praelatis,

Quod vagorum vita

Multum doleatis,

Non sit via trita,

Legis in mandatis

Plus vestra sopita

Metara deeimatis,

Jacel ei attrita,

Quae raajora sunt,

Pravis moribna

Minime Bervatis.

Nimis irretita.

— 154 —

Nos ex imperfecta,
Sed vos in objecto
Crimine detecto
Tramite non recto
Nostis de subjecto,

Quid hie causae sit;
Duo sunt in lecto.

Rebus in humanis
Vani plaudunt vanis,
Pontifex decanis,
Decani plebauis
De suis arcanis;

Hoc est maximum,
Quod non detur panis.

Nil distat a vero,
Quod in omni clero
Faex est mixta mero,
Constantino Nero,
Prob dolor, ut spero,

Quod a vineam
Omnes eant sero.

Quid praemeditaris,
Quod tu confundaris,
Qui de sacris aris
Plus et plus lucraris,
Reditus mercaris
Et bydropico
Semper coaequaris.

Turba laicalis,
Quae pro suis malis
Exstat bospitalis,
Vagos nutrit alis,
Ordo clericalis
Elemosyna,
Nescio, sit qualis.

Duo regnant idem,
Jezi, Simon pridem,
Qui fregerunt fidem,
Tu vel ego si dem,
Mucro ero quidem,

Simoniacus
Unus, alter idem.

9. Quid baec prodest fari!
Nolunt emendari,
Viles et avari
Currunt passu pari,
Jam vult naufragari

Heu navicula
Simonis in mari.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95.
ein eigentliches Vagantenlied.

Nach 2 , 2

De Pugna contra Lnxuriam.
»81.

la. Olim sudor Herculis

Monstra late conterens,
Pestes orbis auferens

Claris longe titulis
Enituit,
Sed tarnen defloruit

Fama prius celebris

Caecis clausa latebris

Ioles illecebris
Aleide captivato.

Ib. Hydra damno capitum
Facta locupletior,
Omni peste saevior
Reddere sollicitum
Non potuit,
Quem puella domuit
Jugo cessit Veneris
Vir, qui major superis
Coelum tulit humeris
Atlante fatigato.

- 155 —

2a. Caco tristis halitus
Et flammaram vomitos

Vel fuga Nesso duplici

Non profuit,
Geryon Hesperius
«Tanitorque Stygius

Uterque forma triplici
Non terruit,
Quem captnm tenuit
Puclla risu simplici.

3a. Anthei Lybici

Luctam sustinuit,
Casus sophistici
Fraudes cohibuit,
Cadere non vetuit
Sed quae sie explieuit
Luctae nodosos nexus,
Vincitur et vincitur,
Dum labitur

Magna Jovis soboles
Ad Ioles amplexus.

4a. Sed Aleide fortior
Aggredior

Pugnam contra Venerem,
Ut superem,
llanc fugio,
In boc enim proelio
Fugiendo fortius
Et melius

Pugnatur,
Sicque Venus vincitur.
Dum fugitur,
Fugatur.

2b. Jugo cessit tenero,
Somno qui letifero
Horti custodem divitis
Implicoit,
Frontis Acheloiae
Cornu dedit Copiae,
Apro, leone domitis
Enituit,

Thraces equos imbuit
Cruenti caede hospitis.

3b. Tantis Horuerat

Virtutum titulis,
Quem blandis carcerat
Puella vineulis,
Dum lambit osculis,
Nectar buic labellulis
Venerium propinat ;
Vir solutus otiis
Veneriis

Laborum memoriam
Et gloriam inclinat.

4b. Dulces nodos Veneris
Et carceris
Blandi seras resero,
De cetero
Ad alia

Dum tradueor studia.
0 Lycori, valeas
Et noveas,

Quod novi,
Ab amore spiritum
Sollicitum

Removi.

R° Amor famae meritum

Dcilorat,
Amans tempus perditom

Non plorat,
Sed tenerc
DifHuere
Sub Vencre

Laboral

Cant. ms. IVtri de Mcdicis sacc. 1)'.. Cod. LamtMitiui P] 19 I

— 156 —

1.

333.

Vitam duxi 2.

Impendisse

jucundam sub amore,

libet tempus amori,

Plus libitum

Ne nesciam,

Quam licitum

Cum cupiam

Attendens,

Fugisse ;

Sed a vita

Malis namque

resipisco priore,

medela certiori

Plus studiis

Occurreris,

Quam seriis

Cum poteris

Contendens.

Novisse.

Ut quae causa?

Ergo sciens,

compellor unica,

quid sit illicitum,

Ne me fama

Redeunti

suo privet favore,

non concedam furori,

Dum sub vita

Sed vitabo

vivo pbilargica.

malum praecognitum.

3. Potest namque,

ne damnemus amorem,

Vel veniam

Vel gratiam

Mereri,

Reddit enim

amantem minorem

Affabilem

Et docilem

Vereri,

Quidquid turpe

putat et amplius,

Non nihil est,

ne forte praeter morem

Dum carpitur

fructus Venereus.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13

. Cod. Laurentian. PI. 29. 1

7 minorem amantem. — 3, 10 Veri Hs

333.

Qui sub Dione militas, 2.

Qui laboras sub Venerc,

Die, quaeso, quae utilitas,

Tuo discussus opere

Quis inde surgit fructus V

Finemque meditare,

Est fallax jueunditas,

Ut valeas discernere,

Quam et dierum paucitas

Quam sit amarum temere

Jugisque claudit luctus,

Amari vel amare.

Doloris in absynthium

Fies, rides, salis, aestuas,

Commutans mel Venerium

Diffidis, speras, fluetuas,

Virusque voluptatum

Mutabilis ignoras,

Aeternum in supplicium

Quid velis quidve renuas.

Leneque lenocinium

Inter curas continuas

In poenae gravitatem.

Contendis et laboras.

— 157 —

3. Ad liacc intendens cogita
Quod ad radicem posita

Sit arboris sccuris,
Quod vitae brcvis orbita,
Quod mors incumbit subita

Nocturni moro iuris,
Et, dum licet, excutere
De voluptatum pulvere,

De jugo servitutis,
Ut vitiorum pondere
Calcato curras libere

Ad bravium salutis.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. IIB. II Asc. 95.

324.

1. Qui servarc puberem,

Vagam claudere
Studet, lavat laterem,

Litus colere
Tunc laborat,
Cum imploral

Yias viperae :
Novit enim carcerem.

Vincla solvere
Focdus et caracterem

Firmatuin frangere,
Nova semper fallere,

Novo gaudet veterem
Amicum pellere.

Sub columbae specie

Vulpes latuit,
In praedulei facie

Dolum texuit,
Linguam mclle,
Mentem feile

Quae sie imbuit,
Arte quod pertidiae

Tua sorbuit
Haccce, sed pueuniae

Profectum doluit,
Cum spes luci defuit,

Munus reddil gratiae,
Cui magis debuit.

Cujus vexat meritura

Scorti Stimulus,
Salomonis exituin

Penset sedulus,
Praedicatur,
Qui praedatur

Famam, titulus,
Quia Bcorto subditum

Bidet populus,
Tamquam sil \as perditum,

Hie esl funiculus,

QUJ BUSpendil Bpiritum,

Hie praecedil tumulo
Virentia obitum.

— 158 —

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cod. Guelfentiyteran.
Helmstadien. 628. saec. 13. B. — Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.
Cod. Laurentian. PI. 29. 1. C. — Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod.
Matriten. Toletan. 930 (33 - 23). D. — CD haben nur eine Strophe. — 1, 12
Nata semper B. — 2, 9 Me ah sorbuit B. — 2, 10 nemo me sed . . . li. -
2, 11 tonuit B. — 2, 13 Minus solvit B. — 2, 14 Qui magis B. — 3, •">
Preditatus B. — 3, 6 Qui predatus B. — 3, 7 Famam titulum B. — 3, 9
Ridet proprium B. — Cfr. Milchsack 178 sq. — A überschreibt: De eo, qui
lavat laterem.

225.

31 un das ad luxuriam hortatar.

1. Veneris prosperis

Usa successibus
Turba, nascentibus
Floribus teneris

Exsequaris priscum morem,

Ad amorem
Accingaris sceleris
Praetermissis ceteris.

2. Solitum debitum

Reddite Veneri,

Juvenes teneri,
Laudes et meritum

Is enervat juventutis,

Qui virtutis
Formam servat, libitum
Pueris est licitum.

3. Jupiter arbiter

Rerum instituit,

Nihil, dum libuit,
Fieri turpiter,

Sic edixit sicque votis

Usus totis
Suo vixit jugiter
Edicto conformiter.

4. Vivere temere

Satagam igitur,

Qui Jovem sequitur,
Non agit temere,

Fixus telo voluptatis

Utar natis
Voluptatis sidere
Navigans sub Venere.

Cod. Oxonien. Kawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. 29. 1. B. — B hat nur die erste
Strophe. — Die Überschrift in A lautet: Prosa de lasciviis juventutis. —
Dem Stücke fehlt entweder die zweite Hälfte, eine Abmahnung der Gnade
enthaltend, oder wir haben es mit einer Stilübung zu thun, wie mau sie z. B.
in metrischen Traktaten des MA. nicht selten findet.

236.

De Virtatibus Cardinalibus.

1. A descrto veniens
Gravis ventus irruit,
Qui domum Job concutit,
Ut subversa jaceat,
Quatuor in angulis
Filios Job opprimit,
Verum tarnen unicus
Puer pedem retulit,
Qui damnum Job nuntiat.

Per desertum gradiens,
Quem devoret. circuit
Satan, qui nos incutit,
Nc mens lapsa pcrcat
Victa suis aemulis,
Dum virtutes adimit,
Animi veridicus
Motus mentem consulit,
Ut bunc casum fugiat.

- 150 —

3. Palatium animae
Suos habet angalos,
Super quos erigitur
Tnrris fortitadinis,
Primum tenet angulum
Pradentia vigilaus,
Fortitudo alterum,
Justitia tertium,
Quart um temperantia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurent, PI. 29. 1. A. -
Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. I!. — B hat nur 2 Strophen.

In den beiden ersten Strophen reimen die sich entsprechenden Zeilen. Da
Nr. '-\ keine Keime aufweist, ist zu vermuten, dafs mindestens eine weitere
Strophe verloren ist. — Cfr. Milchsack 205.

337.

De Prole ingeniia e

1. Vide, (juo fastu rumperis 3.

Ob parentum fastigium,
Quantum famae pertuleris

Et honoris dispendium,
Cum certus nondum fueris,

Quod sis proles nobilium,
Alienum, quo niteris,

Qua fronte facis proprium.

2. Ex corruptis arboribus

Fructus sapores alterant,
Matcrnis ex reatibus

Haeredes sie degenerant,
Ilinc errant, qui nobilibus

Natulares connumerant,
Adultcrinis moribus

Qui matrum probra reserant.

Cant. ms. Petri de Medicis sae
4, 4 Lies Keviviscunt?

De cireamspectione

1.

13

I ndulteriiia.

0 sterilis feeunditas,

Inops natorum copia,
Sua quos aequat pravitas

Et parentum spureitia.
Quorum solet improbitas

Hie jaculari turpia,
Quac collegit infirmitas

Ex turpi conscientia.
Quam felices ingenui,

Vero produeti germine,
In quorum patres mortui

Redivivunt imagine,
Tarn virtute conspicui,

Quam generoso sangaine,
Tamquam rivi melliflui

Fontis fluunt dulcedinc.
Cod. Laurentian. PL 29. 1.

i

1. Debet se eiivumspieei e

Dator in ilamlo munere,
Quis, quid, <'ui det ei qualiter,
in eunetis liberaliter

Fiat, seil inoilis vaiiis.
Plus isiis, minus aliis,
Pro meritorum pondere

Sit aequus inaequaliter,
Tn dandia benefieiis
Nihil ageiis praepostere.

in (landis niiiiierihus.
»8.

Quid juval gutta minima
stillaus de oube maxima?
si i|nis Bcintillam adjicit,
Rogo quid, rogo, proficil '.-

Nee oliest. cum suld rahitnr.
Nee pindesl euiii adjieitui :

I ii. i poteataa maxima,

Si promiBsa non perficit,
Nihil egisse creditur,
Sed primum probanl ultima,

— 160 —

Accepta facit munera
Largitoris mens libera,

.... considerat

Ut gratura minus offerat,
Quod secus nequit tieri,
Nisi mens instet operi
Extra probante dextera,

Quod virtus intus generat,
Et ne mora sit oneri

4. Grata venit celeritas,
Ubi dispensat largitas,
Quae circa beneticium
Mcntis gerit indicium,
Cujus favorem praedicat,
Qui velle vultus indicat.
Has dandi servat semitas

Largitatis officium;
Qui secus agit Claudicat,
Nee est in eo veritas.

Sibimet dicit: propera.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —

Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec 13. B. — 1, 3 Quicquid B;

cur det A. — 2, 7 potestas plurima. — 2, 8 proficit B. — Str. 3 fehlt A. —
Str. 4 fehlt B. — Cfr. Milchsack 180 sq.

339.

Fas et nefas ambulant

fere passu pari,
Prodigus non redimit

Vitium avari,
Virtus temperantia

quadam singulari
Debet medium
Ad utrumque Vitium

Caute contemplari.
Si legisse memoras

ethicam Catonis,
In qua scriptum legitur

ambula cum bonis,
Cum ad dandi gloriam

animum disponis,
Supra cetera
Primum hoc considera,

Quis sit dignus donis.

3. Vultu licet hilari,

verbo licet blando,
Sis aequalis omnibus,

unum tarnen mando:
Si vis recte gloriam

promereri dando,
Primum videas
Granum iuter paleas,

Cui des et quando.

4. Dare, non ut convenit,

Non est a virtute,
Bonum est seeundum quid,

sed non absolute,
Digne dare poteris

et raereri tute
Famam muneris,
Si me prius noveris

Intus et in cute.

5. Si prudenter triticum

paleis emundas,
Famam emis munere,

sed caveto, cum das,
Largitatis oleum

male ne effundas,
In te glorior,
Quia Codro codrior

Omnibus abundas.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Carmina Burana p. 2. B. — 1, 2 Passu fere B. — 2, 6 Assumi disponis
A. — 2, 7 Intra cetera B. — Str. 3 u. 4 umgestellt B. — 4, 4 Et non ab-
solute B. — 4, 5 Dare dignis poteris B. — 4, 7 munere A. — 5, 7 Mihi
glorior A.

— 161 —

»30.

De A Hin m conditione.

Artiuin dignitas,

quae primum viguit,
Modernae vitio

doctrinae viluit,
Quae tot iuvolucris

vorborum diftiuit,

Tot circuit,

Quod sc dcstituit

Et nihil certum construit

3

Qui nunc infantiuni
more balbutiunt

Et vulgi digito
monstrari cupiunt,

Colantes culicem
camelum glutiunt,
Quae nesciunt ,
Vel quae non capiunt,
Blasphemant veltranssiliunt.

Tales concelebrat

praeconuni copia,
Quibus innititur

doctrinae gloria,
Nee enim pretium

meretur propria

Scientia,

Nisi venalia

Mendicet per suffragia.

Cant. ms. Petri de Medicis sacc. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. — Cfr. Milchsack 173.

Exhortatio ad bellum sacrum.

•-5:11.

Crucifigat oranes
Domini crux altera,
Nova Christi vulnera,
Arbor salutifera,

Perditum sepulchrum
Gens evertit extera

Violente,

Plena gente

Sola sedet civitas,

Agni foedus

Rapit hoedus,

Plorat oves perditaa
Sponsa Sion, immolator
Ananias, ineurvatur
Cornu David, flagellatur

Mundus,
Ab injustis abdicatur,
Per quem juste judicatui

Mundus.

, Cantiones et Mutdi. II.

0 quam dignos luctus,
Exsulat rex omnium,
Baculus fidelium
Sustinet opprobrium

Gentis infidelis,
Cedit parti gentium

Pars totalis

Jam regalis

In luto et latcre

Et laborat,

Tcllus plorat

Moyaeo fatiscciT.
II onio, Dei misererc,
Pili, patria jus tuen.
In incerto certum qoaere,

Ducis
Ducum dona promi

Et lncrare lncem verae

i ,u eis.

ii

— 162 —

3. Quisquis es signatus
Fidei caractere,
Fidem factis assere,
Rugientes contere
Catulos leonum,
Miserans intuere
Corde tristi
Damnum , Christi,

Longus Cedar incola,
• Surge, vide,

Ne de fide

Reprob eris frivol a,
Sudat martyr in agone
Spe mercedis et coronae,
Derelicta Babilone

Pugna
Pro coelesti regione,
Aqua vitae te componc
Pugna.

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
iMedicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Trop. ms. saec. 13.
Cod. Stuttgartien. HB. I Asc. 95. C. — Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien,
628. saec. 13. D. — Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 1099. saec. 13. E. —
C hat nur die erste Strophe; D reiht an die erste Strophe zwei andere des-
selben Versmafses, aber völlig verschiedenen Inhalts. Man sehe diese
Strophen Anal. XX, 211. — Alle drei Strophen rinden sich Carmina Burana
S. 25 ; daselbst folgen zwei weitere Strophen, die ebenfalls ein ganz anderes
Thema, wenn auch im gleichen Versmafse, behandeln, weshalb blofs auf
dieselben verwiesen sei. Die zweite dieser Strophen steht auch in dem
Stuttgarter Troparium HB. I Asc. 95, wo derselben folgende Zeilen unmittelbar
vorhergehen u. z. mit der Aufschrift: Conductum:

Olim fuit argumentum

Verbi signans indumentum

Nubes ferens adjumentum
Lucis et umbraculum.

33».

1. Homo, cur properas 2. Quid sperare relinquitur,

Mori tarn propere, Vas totius miseriae?

Cur non consideras, Quid cruci retribuitur

Quid matris sidere? Pro dato lacte gratiae?

Cur aufers tibi vivere, Pro meritis immeritis

Dum spreto crucis ubere Solos rependis gemitus,

Tibi casus exasperas Non meruit, quod tribuit

Et quaeris lac in scelere? Vox humanae caliginis,

Sed quaeritur

Indigno lac dulcedinis.

- 163 —

3. Etnerge fructibus,

Mus mundi, Gallia,
Nc ttos in sordibus,

Quem crucis gloria
Dedit, vilescat turpiter,
Sic breviter,

Si peccas inscia,

Prima crucis insignia
Transfer extollens altius,

Rependis crucis debitum,
Rependas tibi gratius.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. IM. 29.

1. Nomon a solemnibus

traxit Solemuiacum,
Solemnizent igitur

omnes praeter monaclium,
Qui sibi virilia

resceavit serra cum,
Ilic illum excipimus

quasi daemoniacum,
Ipse solus lugeat

ivus apud Aeacum.
Exsultemus et laetemur,

Canticum laetitiae,
Ac reddaraus, qnas debemus,

Laudes regi gloriae,
Qui salvavit urbem David

A paganis liodic.
R° Fesium agitur,
Dies recolitur,
In qua Dagon i'rangilur
Et Amalcc vincitur,
Natus Agar pcllitur,
Jerusalem eripitur,
Christianis redditur,
Diem colamus igitur.

333.

2.

Haec urbs nobilissima

prima regem habuit,
In bac urbe maxiina

Domino complacuit,
In hac propter hominem

crucitigi voluit,
Ilic super apostolos

spiritus intonuit.

Urbs insignis, ad quam ignis
Venit annis singulis,

Quo monstratur, quod amatur
Omnibus in saeculis,

Ilonoranda, frequentanda
Uegibus in populis.
R' Festum agitur,

Dies recolitur,

In qua Dagon frangitur

El Amalec vincitur,

Natus Agar pellitur,

Jerusalem eripitur,

< luistianis redditur,

Diem colamas igitur.

3. Urbs Bacrata coelitus,

adamata superis,
[legis tabernaculum,

templum arcae foederis,
Hospitale pauperum

et asyluin niiseris.

Nun timebis aliquid,
dum in tu manseris.

11

— 164 —

Tanta lucis claritate

Superatur sol et luna,
Tanta vicit sanctitate

Omnes urbes baec urbs una.
Non elegit frustra locura

Gebusaeus Areuna.

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3549. saec. 12. A. — Cod. Parisin. (ol.
Martialen.) 3719. saec. 12. B. — Str. 1 bat zwei Zeilen mehr als die ent-
sprechenden Teile von Str. 2 und 3; ferner steht ihr Inhalt unerklärlich er-
weise in keinerlei Zusammenhang mit dem Vorwurf des Liedes. Vgl. Carmina
Burana S. 33 sq.

De Excidio Hierosolymae.
334.

1. Sede, Sion, in pulvere, 4. Forsan scrutator cordium
Caput adsperge cinere, Generali Judicium

Induere cilicio, Particulare praetulit,

Quo stetit spei tirmitas, Spem raulti fructus area

Caret vexillo Caritas Multa dedit in palea,

Et fides privilegio. Sed vix pauxillum retulit.

2. Cordis potentes ferrei 5. Divinae nutu gratiae
Sic in vindictam fidei Solus comes Campaniae

Mentes et manus continent, Spei favillam suscitat,

Quod urbem sanctam pollui, Fidelis Sion filius

Quod loca sancta conspui Velut alter Heraclius

Pari defectu sustinent. Fide ferroque militat.

3. Sion in sinu lamiae 6. Certat aetati tenerae
Catulos lactant bodie, Mentis robur imprimere,

Lapides sanctuarii Corpus indurant aspera,

Per plateas dejiciunt Reges docet stirps regia,

Et labores diripiunt Quod victrice constantia

Hebraeorum Aegyptii. Coronanda sunt opera.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —
Die Handschrift enthält über denselben Gegenstand noch ein anderes Lied,
von dem indes nur eine Strophe vorhanden:

Venit Jesus in propria,

Quem sui non recipiunt,
In Dei patrimonia

Perversae gentes saeviunt,
Diis alienis ostia

Salomonis aperiunt
Et saltare daemonia

Per templum Dei faciunt;
Sion, Judaeae gloria,
Fit pomorum custodia,

Ejus amici fugiunt,

Nee alieni veniunt
Ad sepulchri solemnia.

— 165 —

»35.

1. Quomodo cantabimus
Sub iniqua lege?
Oves, quid attendimus?
Lupus est in gregc;
Decisis panniculis
Nostris offert oculis
Jesus inconsutilis

Tunicae scissuram.
Suam judex humilis
Sustinet pressuram.

0 quando discutiet
Spcluncam latronum,

Quam tremendus veniet
Deus ultionum.

2. Thalamus puerperae,
Thronus Salomonis
Pressus est charactere

Novae Babylonis,
Regalis ecclesia
Sedet in tristitia,
Rex eustodit atrium
Ut fortis armatus,
Tendit in exsilium
Sanctorum senatus.

Hoc fornace purius
Aurum se purgabit,

Et confractus melius
Justus germinabit.

3. Ecce, sanctuarium

Nostrum profanatur,
Mariae praesepium

Prave spoliatur,
Gloriosa Domina
Sua clausit limina

In Aegyptum fugiens

In praesepe pariens
Nunc est denudata.

Monstrat Evae filiis

Mater salvatoris,
Quibus clamant labiis:

Alma redcmptoris.

Cant. ins. Petri de Medicis Baec. 13. Cod. Laurentiaii PI. 29. 1.

236.

Lugent Sion et Judaea,
Plangant, quotquot sunt in c;i,
Quod triumphal Idumaea
El Aegyptns fort trophaea.

Amalecfa invalnit,
Hierusalem corruit,

Loch saiul;i polluit

ricbes Chananea.

2. Infidelis gens e1 rca

Christi scrvis est Medaea,

[Hos vendil in platea,

Probitaa evanuit,
Nostra virtus arnit,
Aiv.iin Dei rapnil
Procax Philista« a.

166 -

Plebs pagana debachatur,

Legem Dei detestatur,
Racbel tristis lamentatur,
Eara nemo consolatur.
Christiauus populus
Mactatur ut vitulus,
Virgo, senex, parvulus
Ut bos immolatur.

Cod. Zwethalen. 262 saec. 12.

4. Pie Deus, cesset ira,
Verberasti, jam respira,
Si sit manus adbuc dira,
Quis narrabit Christi miraV
Interfectis fratribus,
Captivatis ducibus
Pendent in salicibus
Organum et lyra.

adcl. saec. 12.

337.

De Bello sacro contra Albiffenses.

Anni favor jubilaei

Poenarum laxat debitum,
Post peccatorum vomitum
Et cessandi propositum
Currant passim omnes rci,
Pro mercede regnum Dei
Levi patet expositum.
3

Stilla mellis totum Evae
Dulcoravit absyntbium,
0 poenarum compendium,
0 dulce purgatoriuin,
Tantas poenas tempus breve
Et exstinctum lumen leve
Reformat emunctorium.

Ad amplexus redi Christi,

Fili tarn diu prodige,

Crucis vexillum erige

Et A 1 b i g e o s abige,
Totum uno redemisti,
Qui vix granum intulisti,

Messern in grano collige.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

IV.

V A R I A E.

£38.

De clavo Christi.

Clavis clavo rctunditur,
Dum peccatorum mcritis
Christi clavus remittitur,
Amissum frustra quaeritis
Cum planctibus hypocritis,
Si pro culparum debitis
Mens, quasi clavis visitis,
Dolore non compungitur.

3

2. Clavis figens tentorium
Gallicanae militiae,
Tarn regalis ecclesiae
Quam regni firmans solium,
Mystici damni specie
Signans prioris gloriae,
Prioris excellentiae
Dissolvendum fastigium.

Quid est, quod diu latuit

Et laticem exhibuit

Christus die parasceves?

Sic in die, qua doluit,

Te condolere monuit,

Amissum dum restituit,

Gaudio fletum miseuit,

Ut sie dolorem releves.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29.

Bezieht sich auf den Verlust des hl. Nagels von Saint- Denis 1233.

989.

Planctns Samsnnis.

Samson, dux fortissime,
Victor potentissimc,
Quid facis in carcere,

0 victor omnium?
Quis tc quivit vincerc
Vel per somniumV
Victus es, o victor

hostium,
Captus es, o capto r
omnium,

0 victor omnium,
Captus es.

2. Samson, dux mirabilis,
Modo miscrabilis,
Quid facis in angulo

Taetri carecris?
Tc dedit ergastulo
Kraus nmlioris;
Avulsis oculis

«•accus es,
Jam tonsis crinibus
Calvus i

Sed si recreverint.
Salvus es.

1. —

— 170

3. Sponsa mihi placuit

Alienarum
Et amavi virginem
Philistinaram,

Favum mihi reddidit

Rex bestiarum,
Junxi caudas vulpium

plus quam trecentarum,
Dissipavi palmites

tot vinearum
Et combussi segetes

agricolarum.

4. Mille rupi vincula,
Propter te, juvencula,
Feci tot miracula,

Post in solitudine
Gravi fortitudine
Magna multitudine
Constipati veniunt,
Capere me cupiuut,
Pauci vix effugiunt.
Circumdor ab hostibus
Et armis et fustibus.
Instant totis viribus,
Solus ego viribus
Praevalebam millibus.

5. Mille viros mortibus

In proelio
Meis dedi manibus

Et gladio,
Mille viros mortibus

Mandibula
Tuis dedi morsibus,

Asellula.

6. Vach tibi Philistiim
Sub tributis Nephtalim,

Cui sie allophyli
Reputantur nihili,

Optimates Ismael

Servierunt Israel.

7. Urbem vallaverant,
Me quasi vicerant,

Fidenter,
Nocte dilueulo
Surrexi claneulo

Silenter.

8. Post amavi Dalidam,
Virginem pulcherrimam,
Corpore juveneulam,
Fraudibus vulpeculam.
Cum libaret poculum,
Porrigebat osculum
Serviens ad oculum,
Seducebat populum.

Balicia clixit:

9. Die mihi, bacissime,
Victorum fortissime,
Ubi polles viribus

Prae eunetis mortalibus V
Ubi vires corporis,
Ubi robur pectoris V
Utrum divo numine
Praevales an carmineV

10. Si nerveis fustibus
Vinciar aut restibus
Circumplexis crinibus

Cum linteo,
Par ero mortalibus,

Sic aio.

ll.Quidquid egit perfida,
Temptat arte callida,
Sed rumpuntur laquei
Quasi funes stuppei.
Feminae ter restiti,
Tandem victus exstiti,
Qui vincebam omuia,
Victus sum a femina.

12. Prob dolor, prob dolor,
Detegor miraculo:
Prope rasis crinibus

Rasorio,
Par ero mortalibus
Calvitio.

13. Voluptatis praemio
Meretricis gremio
Jam privatim dormio,
lila mordax vipera,
Agna prius tenera,
Furtim rapit forfices
Et clamabat prineipes:

14. Philistini, Philistim,

Surgite,
Clipeos et lanceas

Arripite,
I et e, a et o,
Hostem victum teneo.

15. Idomaei, Gebusei

Veniunt,
Gergesaei, Pheresei

Capiunt,
Philistei verberant.

1 6. Orbavcrunt me luminc
Consccratum crimine,
Tanto perit fulmine,
Qui se credit feminae.

17. Nolunt mihi
Nolunt mihi parcere,
Crucior, vincior,
Morior in carcere.

171 —

Perfero ludibria,
Risus et opprobria;

Sed, si crines crevcrint,
Reddam, quidquid fecerint.

18.Quando festa veniunt,
Ludere me facinnt;
Crines creverunt,
Vires venerunt.

19. Dies festus aderat
Et senatus sederat,

More dicunt solito:
Nobis ludos facito,
Plaude.

20. Ludens ludebam,
Lugebam lugens,
Columnam arripui,
Totam domum subrui,
Fere tria milia
Observabant atria.
Pro tali victoria
Samson sit in gloria.

Trop. ms. saec. 13. Cod. Stuttgartien. IIB. I Asc. 95. — 4, 12 lies totis
nisibus? — 9, 1 lies carissimeV

De s. Gaillelmo Bituricensi.

340.

2.

0 felix Bituria,

Caput Aquitaniae,
in qua viget gloria.

Lux et Bplendor Galliae,

In qua splcndct gratia,
Christi rcgis gloriae,

Qui sua dementia
l'rovidit ecclesiae.

In te viget incliti

Pastoris potentia,
Qui sancti paracliti

Semper plenus gratia
Gregis Bibi aubditi

Corripil vestigia,
Pro mercede meriti

Ilcgnat in rodest ia.

Per hunc mors conteritur,

Prcmitur natura,
Dum lux caecis redditur,

Dum lucent obscura,
Dum actus ingreditur,

Perdil sua jura,
Quod Dens prosequitur,

Mclior natura.

Pocnas hie sustinuit,

Ne noenas ineurreret,
Sibi mortem intnlii.

Mortem q1 eflfugerel ;
Eum mundo abstolit,

Ut in mundo nveret,
jMiiinlus carnem domnit,

Ne carni Bubcumberet,

- 172 —

5. Mundus hie a crimine

Vixit et in mundo,
Honores a limine

Salutavit, mundo
Corde vixit, munere

Mundus, in profundo
Non submersus remige

Christi fuit. Fundo
Tibi preces, inclite,

Pro me funde Christo,
Ut sub recto tramite

Cursu curram isto.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Guelfenbyteran. Helm Stadien. 628. saec. 13. B. — Str. 2 fehlt B. —
3, 5 regreditur B. — Str. 4 fehlt B. — 4, 5 Cum mundo A. — Das Lied
feiert den Erzbischof Wilhelm von Bourges, f den 10. Januar 1209.

341.

1. Regi regum omnium 2. Praesul venerabilis

Grates ago gratiae, Et dignus memoria,

Qui Bituricensium Pius, castus, humilis,

Providit ecclesiae Disponens per omnia

Pastorem egregium, Sequi Christum, mundum istum

Qui pavit egregie Fugit et coelestia

Gregem oberrantium Concupivit et ambivit

A via justitiae. Sobrie mens sobria.

3. Vita justi gloriosa,
Ut moro esset pretiosa
Apud Deum, meruit,
Et qui sibi viluit,
A datore gratiarum
Cum fine miseriarum
Gloriam obtinuit
Et decorem induit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. — In
derselben Handschrift befindet sich ein Lied auf den Tod des Pierre le
Chantre (f 1197), von dem leider nur eine Strophe vorhanden ist; diese
lautet:

Ecclipsim passus totiens

Mundus dolores iteret,

Praeclarae lucis patiens

Occasum luctum reseret,
Kadiabat Parisius
Fulgens Cantoris radius,
Quem mors videt et invidet.
Dum toti mundo providet,
Dum verbum vitae seminat,
Dum lucet non sub modio,
Sublatus sol de medio
Felicem vitam terminat.

— 173

J54B.

De liinoceiitio Papa III.

1. Pater sanete,

dictus Lotharius,
Quia lotus

baptismi gratia,
Appellaris

nunc Innoccntius,
Nomen habeus

ab innocentia,
Divinitus

vocaris tertius,
Ternarii

signant mysteria,
Trinitatis

quod sis vicarius.

2. In numeris

primus respergitur
Et in fine

nota binarius,
Quod binatim

arcam ingreditur
Animal

nulluni immun dius$
Prae ceteris

felix ternarius,
Hoc impare

Deus exprimitur,
Hie numerus

Est Dei proprius.

Cod. Londinen. Egerton. 214. saec. 13
saec. L3. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. I'>. —
2, 7 fehlt i'ine Silbe; lies Animale, animalum

Imitaris

patris potentiam,
Quia solus

potens es omnia,
Et filium

per sapientiam,
Qui praeminet

omniscientia,
Pietatis

per affluentiam,
Septiformis

praeditus gratia,
Gerens in te

personam tertiam.

A potente

peto praesidium,
Ut infirmum

firmet potentia,
A prudente

verum consilium.
Illuminet

nie cum prudentia,
A benigno

pium remedium,
Indulgeat

misericordia
Cordis, oris,

operis Vitium.

A. — Cant ms. Petri <!>' Medicia

- II hat nur die erste Strophe. —

\ erfasser Philippus de Qrevia.

343.

De OttODe IV. Imperatore

1. Rcx et. sacerdos praefait
Christus atroqae gladio,

Kegnuin in ipso floruil

Conjunctum Bacerdotio,
Utile dnlci miseuit
Et sab figura latuii

llujus jnneturae ratio.

2. Otho, qui'l ad te perünet,
Quae te rapil praesnraptio

Ce8sa, .iain casus Lraminet,
Jana vicina Bubveraio,

Quae reprobum exterminet,

in Sanlera eliminet,
i»;i\i,i fiel inonetio,

— 174 —

3. Exclamat Innocentius :

Laedor, quem feci, baculo,

Conversus in rac gladius,
Cujus cingebar capulo.

Vas est collisum tigulo,

Fortior ille vasculo,
Franget ergo fragilius.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. PL 29. 1.

344.

De Guillelmo Eliensi.

la. Divina Providentia
Rectoris in absentia
Tuo praesentat, Anglia,
Guilermum patrocinio,
Rector et auctor gloriac
Vim multiformis gratiae
Multiformis potcntiae
Declarat exercitio.

2a. In hora sacri canonis

Cum soli Deo loquitur,
Tot lacrimarum rivulis,

Tanto sudore spargitur,
Quod in baptismo duplici

Renovatur, renascitur,
Et ut digne capiti

Membrum uniatur,
Hostiam dum immolat,

Vivus immolatur.

3a. Post mensam dominicam
Translatus ad publicam,
Condescendit omnium
Votis commensalium,
Plusque dulciloquio
Quam ciborum pretio
Reficit et ferculis
Alterum, sie singulis
Praestat condimentum.

Ib. Quem polo terra providet,
Et terrae polus invidet,
Cunctorum, quibus praesidet,

Semper metitur exitus.
Helias, hie si vivere',
Helisaeum eligeret,
In quo duplo transfuuderet
Suae virtutis Spiritus.

2b. En sua noster Simeon

Consummat desideria,
Revelat nostrae üdei

Typum rei scientia,
Visu carnali fruitur

Vera Christi praesentia,
Cujus prece Moysi

Dominus placatur,
Pax servatur Israel,

Amalech fugatur.

3b. Celebrato prandio,
Quas indulget otio,
Breves sunt induciac,
Tarn mente quam facie
Nunc gravi, nunc liilari
Sic Deo, sie Caesari
Pariter obsequitur,
Quod utrique redditur
Foenebre talentum.

Cant. ms. Petri de Medicis saec 13. Cod. Laureutian. PI. 29. 1. —
Das Gedicht feiert William Longchamp , Bischof von Ely , der während des
dritten Kreuzzuges Kegent war.

- 175 -

215.

In Fiiniis sancti Alberti Episcupi Leodiensis.

1. Tarmas arment Christicolae,

Devotae Sion tiliae

Coetus cicnt coclicolas 25.

Triumphantis militiae,
5. Insurgant ignominiae

Matris dentis ecclcsiae,

Quae concussa barbarie

Languet occiso praeside 30.

Proditoris tyrannide
10. Et perfidae

Gentis mersa discriminc

In hac mundi voraginc

Mcmbrisquc mutilata 35.

Clamat: vindica, Domine,
15. Clamat respersa sanguine

Natorum et contamine

Mortis contaminata ;

Nunquam talis geniminc ]().

Vitis inebriata,
20. Licet nie Jerosolymis

Accrrimis

Pressuris et quam plurimis

Plagis ubiquc gentium

Gentilium

Percellat persecutio,

Declinans tarnen obvium

Naufragium

Transsilio,

Quod eminet, ccrtaminum

Et ad portus refugium

Refugio,

Sed cum impendo labio

Lactans palpat proditio,

Decolorata nimio

Fraudis trador raartyrio

Consilio,

Quem satanac satellitum

Et velitum

Condita feile bctio

Praeripuit de medio,

Cujus ut solis radio

Et lilio convallium

Leodiura

Praefulsit pontificio.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. L3. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
Allint von Löwen, Bischof von Lüttich, ward 11112 bei Reims ermordet

In Mortem Philipp] Angnsti,

Regia Galliae, 1223.

316.

1 Alabastrum frangitur
El lampas exstinguitur,

Dum Philippus exspirat,
Oleum effunditur,
Bethlehem inungitur,

Jerusalem respirat,
Cometcs praesagium
Regni mutans solium

Mundi Bolem obscurat,
Ortus hie excidium
Et coma calvitium

Tuum, Bion, figurat.

Dccalvare, tilia,
Lugeat ecclesia

Justitiae eultorem,
Lugeal militia,
Lugeant el Btudia

Suae pacis anetorem,
Vultus cujus dispares,
Nunc graves, nunc hilares

Pro tempore faerunt,
Null«.- ei coinpares
Karoloi au1 « aesares,

Omncs ii cet erunt.

— 176 —

3. Gaudet Dionysius
Et mater Parisius

Non invidet honorem,
Jure suum militem
Martyr habet hospitem,

Quem fecerat victorem ;
Augetur in munere
Foenus hoc in funere

Ecclesiae eultori,
Quod regalis dignitas
Et legati sanetitas

Non defuit honori.

Caut. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —
1, 1 Alabaustrum. — 2, 11 Karulos. — Dieselbe Handschrift enthält auch
ein Lied auf den Regierungsantritt Ludwig VIII., leider nur die erste Strophe ;
diese lautet:

Beata nobis gaudia
Keduxit proles regia,

Philippi primogenitus,

Qui patris actis inclitus
Nee laude carens propria,
Post tot laborum taedia,

Post tot felices exitus
Tibi debetur, Gallia;
Regni cujus initia

Tua, Dei tu digitus,
Adspirare dementia

Veni, creator spiritus.

247.

•

1. 0 mors, quae mordes omnia, 2. De te male conquaeritur

Nulli dignaris parcere, Nee sine causa Gallia,

Nam eunetos sine venia Quae tarn dolenda patitur

Tuo prosternis vulnere, Sui regis dispendia,

Non se palpet plus paupere Dum Philippi praesentia

Dives pro sua gloria, Tua sorte suhtrahitur,

Non te vi vel peeunia Qui si regum deducitur

Possunt reges evadere, In communi victoria,

In omnes pari pondere Mactae virtutis gratia

Tua fertur sententia. Super omnes attollitur.

177

3. Plange, raater occlcsia,

Indue te cilicio,
Qaae sedes in tristitia

Tanto privata filio,

C»?ui suo forti brachio
Te fovit in concordia,

Sed jam luctum in gaudio

Pro bono muta, ratio,

Nam Romae testimonio
Securus est de venia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. PI. 29. 1.
<* Voce sine causa. — 2, 9 virtutis gratiae.

2, 2

248.

In Funus Hcnrici II, Angliac Regis.

Anglia, planctus itera

Et ad luctum convertere,
Duplex damnnm considera
Duplici merso sidcrc,
Mors in te saevit aspere

Nee jam mortis insultui
Facta potens resistere;
Ergo luctus ingredere
Scmpcr intenta luctui.

2. Parisius sol patitur

Ecclipsim in Britannia,
Generaliter cernitur ;
0 dies mundo noxia,
0 dies luctus nuntia,

Solem involvens latebris
0 dies, noctis filia,
0 dies carens venia,
0 dies plcna tenebris.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laureutian. PI. 29. i-
Das Vorhandene ist augenscheinlich nur ein Bruchstück des Ganzen.

In Richard um, I Angliae Regem.
349.

Etedit aetaa aurea,

Mundua renovatur,
Divea nunc, deprimitar,

Pauper exaltatur,
Onmis suo prineipi

Plebs congratulatur,
Nee es! locus sceleri,
Scelus datur runeri,

Scandalum fugatur.

i' rev ''s , « lanti b! M utel 1. 1 1

Dens regem contulit

Nnliis praeoptatum,
Terra cornu potulit

Copiae ditatum,
Murmur omne pnpuli

Prorsus est Bedatum,
Plebs suli pace regia
Gaudet, pax, justiüa

Sesc osculantur.

12

— 178 —

Pius, potens, humilis,

Dives et maturus
Aetate, sed docilis

Et rerum securus
Suarum, praeficitur

Angliae, daturus
Rapinis interitum,
Clero juris aditum,

Locura veritati.

Gaudeat Pictavia,

Jam rege ditata,
Tumescat Norrnannia

Auro coronata,
Vasco, Scotus, Britones

Obtinent optata,
Sine dolo Cambria
Servit et Hibernia

Nostrae potestati.

Cod. Oxonien. Kawlinson C 510. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de
Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod. Guelfenbyteran.
Heinistadien. 628. saec. 13. C. — Str. 2 fehlt B. — 2, 9 sese osculatur C. —
3, 9 veritatis B. — 4, 5 Scottus A. — Cfr. Milchsack 175.

350.

1. In occasu sideris

Cadis in moerorem,
Anglia, prae ceteris

Germinans dolorem,
Viduata principe
Rerum vices suscipe,
Tui fletus taedium
Terminet solatiura,

Meta sit dolori,
Post hanc tibi vesperani

Facto laetiori
Dabit diem prosperam

Casu repentino
Novus surgens lucifer

Ortu raatutino.

Novus haeres Hectoris,

Primus probitate,
Vir maturi pectoris,

Juvenis aetate,
Tibi rex promittitur,
Jactura remittitur,
Spe salubris gratiac
Gaudeas militiae

Florem susceptura,
Cujus verbi veritas

Mente proditura,
Indefessa largitas

Nescit fatigari,
Sed cum multa dederit,

Pauca putat dari.

3. Comes comis nuntiat

Parem sibi fore,
Tibi suos sociat

Amor cum timore,
Richardus Pictaviae,
Rex futurus Angliae,
Dignus est imperio,
Plus bonoris regio

Conferens bonori.
Nulla sit de cetero

Natio timori,
Fulgur babens hostibus

Hercules laboris,
Qui refraenat reprobos

Turbine timoris.

— 170 —

Cod. Oxonien. Rawlinson C 510. saec. 13. A. — Cod. Guelfenbyteran.

Helmstadien. 628 saec. 13. B. — Cant ms. Petri de Medicis saec. 13 Cod.

Laurentian. PI. 29. 1. C. — Letzteres hat nur die erste Strophe. — Cfr.
Milchsack 181.

351.

In Obitum Ferdinandi, Regis Legionensis.

1. Sol eclipsim patitur

Ex mortis objeetu,
Mundi lux exstinguitur

Solis in defectu,
In coclum sol justitiae

Raptus, dura terras deserit.
Orbem nube tristitiae

Solis occasus operit.

Dum Fernandos, Hispaniae

Laus, decus, apex gloriae,

Sol virtutum, fons gratiae,
Qui regni seeptrum tenuit,
Quem nee potestas domuit
Nee Martis horror terruit,

Heu mortis jugo subditur.

Sed mors in mortc moritur,

Dura mors in vitam vertitur,
Dum pro superno bravio,
Imino mutato solio,
In regis regum regia
Stola fulget rex regia.

Cant. ms. Petri de Medieis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —
Ferdinand von Leon starb 1188.

:5i.

In Funus Gedefredi, ducis Britanniae.

1. Eclipsim patitur
Splendor militiae,
Solis exstinguitur
Radios hodie,
Lux mundi labitor,

Dum Hos Britanniae
De via mittitor
In sedom patriae
R° Mors sortis asperae,
Conctis aeqoa,
non novit parcere.

2. Virtutis fomitem,

Fontem irrigoam,
Jam Christi militein

Mundo residuum.
Mors rapil comitera,

Fit regnum vidoom,
Dom vitae Limitem

Linquil ambigoum,
R° Mors sortis aspi
Conctis aeqoa,

non povil parcere,

12*

— 180

E

Conics, qui tenuit

Mundi dominium,
Qui fortes domuit,

Piis suftragium,
Fatis occubuit,

Ergo solatium
Absit, nam adfuit

Fatale taediuin.
Mors sortis asperae.
Cunctis aequa,

non novit parcere.

ß

Morum maturitas

Comiti nupscrat,
Vultus simplicitas

Gratiam hauserat,
Dandi serenitas

Sedem elegerat,
In eo largitas

Omnibus praeerat.
Mors sortis asperae,
Cunctis aequa,

non novit parcere.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. B. — Ct'r. Milchsack
175. — Das Lied bezieht sich auf Geoffroi, Herzog der Bretagne, gestorben
zu Paris 1186.

353.

In OMtuni Henri ci, Campaniae Comitiis.

la. Omnis in lacrimas
Uberrimas

Solvatur oculus
Fundantque paria
Suspiria

Clerus et populus,
Par sit dolor, par est causa,
Mors licenter nimis causa
Nube tristitiae
Terras operuit,
Dum nobis rapuit
Solem Campaniae.

2a. 0 dies lapide

Nigro notabilis,
Qua suo flebilis
Privatur praeside
Campania,
Lugeat ecclesia
Vidua praesidio,
Clerus patrocinio,
Milites stipendiis,
Pauperes suffragiis,
Francia consilio.

Ib. 0 dies funebris,
Quae tenebris

Mundum sie induit,
Orbis deliciae,
Föns gratiae

Totius aruit,
Largitate vir serenus,
Gratiarum donis plenus,
Comes flos comituin,
Non impar regibus,
Fatis crudelibus
Exsolvit debitum.

2b. Pax regni moritur,
Sepulto comite
Furens de fomite
Rancoris oritur
Discordia,
Proeliorum Francia
Turbine civilium
Suis ipsa gladium
Agit in visceribus,
Cujus totis urbibus
Fit pressura gentium.

— 1SI -

8b. Largitatis corruit
Dulec doraicilium,
Gloria Trecensinm,
Qui donandi tenuit

Solus Privilegium,
Largus erat absque pare,
Cui datum erat dare
Quasi suum singulare
Proprieque proprium.

3a. 0 si regem puerum
Regeret avunculus,
Fidus regni bajulus,
Taut os motus scelerum

Non sentiret populus,
Belli sitim hanc sedaret
Föns virtutum, qui non aret,
Quo nunc gemens orbis caret,
Comes mundi titulus.

4. Quid, bomo, vanis deditus,
Quod nisi vanum jactitas,
Quid opes, quid nobilitas,
Quid gloria, mundana,
Cujus te torquet ambitus,
Quod vanitatum vanitas
Sit tota sors humana,
Henrici probat exitus.
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29 1. —
Das Lied, welches Sequenzenform einhält, gilt dem Tode Heinrichs des
Freigebigen, Grafen von Champagne, f 1181.

354.

De Obitu Henrici II, Campaniae

1. Jerusalem, Jerusalem.
Quae oeeidis et lapidas,
Quamdiu gentos perfidas 3.
Lactabis, matcr libera;

Contra promissum literae
Regnat haeres adulterae,
Ridet Agar adultera
Legis improperium,
Quia risus tidelium
In luctum mundo vertitur,
Dum lapsu gravi labitur
llenricus, baeres liberae.

2. 0 pessima
Conditio mortalium,

Dum lacrimantur tilium, 4.

Nondum repente lacrima
Resolvit Q08 aberrima
Mors, in mocroiis tlumiiia
In lapsu matris labimur.
Ad Mariam convertimur,
Stella de qua tot lumina
Nostiis s«int i 1 laut Baeculis,

Quod virtutum carbuneulis
Obtusi hob excedimus.

Comitis et matris ejns.

Et pio planctu plangimus,
0 gratiosa domina.
Mira loquor, cecidit

Sol in Oriente,
Causa solis coneidit

In hoc oeeidente,
lila lampas Campaniae,
Mater Maria gratiae,
In qua tot luminaria
Noctis et umbrae nescia,

Tot stellae laudis luxerant,
Quod oculi mortalium,
Tantae virtutis radium

In vidua non videianl.
Quid est bomo, quod jactitas
El tjuibus mundo militas?
Forma, genus, divitiae
Valenl ad epithaphium.
Coipns. quod nutris hodie,
( ras fiel eibua vermium,
Ecce, uostra conditio;
\ ide, oe vacel dextera,
Quia decurso Btadio
Murtciu Bequuntur opera.

— 182 —

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —
2, 7 In lapsum. — 3, 8 O mater Maria. — 4, 4 In epithyphium. — Heinrich
starb 1197, seine Mutter 1198.

355.

De Urbe Turonensi.

la. In ripa Ligeris

Est Martinopolis,

Urbs orbem temperans,
Orbis gemma,

2a. Polis est civitas,
Polis pluralitas,
Pubs jucunditas,
Polis distractio,

3a. Multiplex loci titulus

Laudis captat praeconium,
Scd titulorum cumulus
Vincit styli officium,

4a. Aeris dementia,

Coeli constellatio,
Solis redundantia,

Morum compositio,
Largitas et bonestas,

5a. Ergo sicut carbunculus
Et flosculus
Turonis micat urbibus
Et sedibus
Fecunde

Ib. Asylum miseris,
Parem apostolis
Patronum venerans,
Urbs suprema.

2b. Haec polis civitas,
Poleon deitas,
Cuilibet veritas,
Magistra, ratio.

8b. Patronus, clerus, populus,
Ubertas temporalium,
Ceres, Liber, fons, hortulus,
Amnes, prata convallium.

4b. Turonis vernantia
Uno quasi gremio

Colunt domicilia,
Exsulat seditio

Et guerrarum tempestas.

5b. Gallus, Hispanus, Apulus
Et Graeculus
Invident Turonensibus
Cum urbibus
Profunde.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.
Est .Martinopolis. — 5, 1 Ergo sicut Hs.

1, 1

356.

De caede scholarinm Aurelianensinm.

la. Aurelianis civitas,
Te replevit iniquitas
Novo pollutam scelere,

Ib. Annus, qui prius aureus,
Factus torrens sanguineus
Ex innocentum funere.

— 183 —

2a. Sanctae crucis exaltata 2b,

Triumphal] nomine,
Passione renovata

Fuso clcri sanguine
Sanctum nomen polluisti,
Occidisti servos Christi,
Quos servare debuisti
A turbarum turbine.
3a. Urbs beata Parisius, 3b.

In qua si peccet impius,
Ultione redimitur,

Quidquid inique gesserit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.
Bezieht sich auf die Unruhen in Orleans,
den Tod landen.

Plange, civitas sanguinuin,
Indigna crucis titulo,

Pro gravitate criminum
Digna crucis patibulo,

Nomen perdis sanctae crucis,

Digna cruce poenae trucis,

Capitali piaculo.
Studio locus proprius,
Civis clero propitius,

Ad quam redire cogitür,
Quisqnis ab ea fugerit.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1. —

1236, in denen an 100 Studenten

357.

Laus Palliar.

De rnpta rupecula
Grata rluunt pocula,

Cirrhae propinat Nysa,
Ad Cirrbaeum verticem
Nysa Bacchi calicem

Küpe mittit excisa;
Deo sapientiae
Deus placet copiae,

Phoebus Bacclm laetatur,
Nihil congruentius,
Quam quod sie Parisius

Parnassium mutatur.

2. Pictavorum idolum
Non expavit Carolam

Et tremit Ludovicum.
Damnat eivem subdolum,
Dcsertorem dyscolum,

Accusat Savaricum,
Dicens, castrum nobile,
Forte, firmum, fertile

Quid potuit timere?
Castrum nulli simile
Fecit expugnabile

Varietas pantherae.

3. Terra Bacchi Francia,
Moysis est Anglia;

Quid.de rupe vinosa
Attiint ad Angliam?
Flnat haec ad Franciam,

Ad hanc rapes aquosa.
Qoidquid ipsa maria
Limitat.it confinia

Magnnm chaos firmatur,
Angliae cervisia
Lyaei laetitia

Franciae snperatur.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. LS. Cod. Laurentian. PI 29 I
('irre propinat nisa. 1, 12 Parnasiutn.

— 184 —

358.
De Calamitatibus Galliae.

Mundus vergens in defectum,
Casum probans per effectum

Se fallacem exuit,
Nam remota fraudis arte
Nos delere vi vel arte,

Quod jam patet, adstruit,
Et dum bis se applicat,
Quod explicit, explicat.

Mundus florens diu pace
Jam accensus belli face,

Gallia praemoritur,
Et jam navis mari data
Portu carens desperata

Procellis concutitur
Et confracta turbine
Non eset regimine.

Caiit. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian.
2, 7 Et fracta. — Das Stück ist augenscheinlich Fragment.

PI. 29. 1. —

ANHANG I.

1.

Ave, Marin.
Föns laetitiae,
Virgo pura, pia,
Föns munditiae
5. Te voce varia
Sonet sobrie
Gens laeta sobria.
Gaudens varie
Promat ecclesia
10. Laudes Mariac,
Sonet in Maria

Vox ecclesiac.
Haec solvit semia
Jam Isaiae,

15. Reserans ostia
Clausae patriae
Dans suavia,
Regem gloriae,
Qui sola gratia,

20. Plenus gratiae,
Factus est bostia,
Finis bostiae.

Cant ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23).

II.

Virginis in gremio

Manet lux infinita,
Nascitur in medio

Terrae salus et vita.
5. Ejus in obsequio

Vox patris est audita.
Nam subditur infantiae
Nostrae gigas potentiac
Et geminae substantiae.
10. Nobilitanda,

Clariticanda,
Haec dies est amanda,
Ilacc dies conlaudanda.
Haec dies recitanda.
15. In qua nobis patent

coeli palatia.
In qua Christi clarel

misericordia,

dementia,
2o. Potentia,
Unde novantur
Et congaudenl omnia.

Nee immerito

Hoste perdito
25. Plus gaudemus solito

Plausu laudis inclito.

Invincibilis traetatur,

Iinpalpabilis palpatnr.

Jam naturae debitum
30. confunditur,

Jam, qui nos devicerat,
devincitur,

Jam. quod eral perditum,
redimitur.
35. Maxima gloria

Multaquc gratia

Coclestium, terresl rium

El (ininium
Aeterno sit auetori,
id. <(>ui proprium

Per tiliuni

l'.t omnium

Nostro medel lau
Sanatur el dolori.

— 188 -

Cod. Parisin. (ol. Martialen.) 3549. Baec. 12. — 3, l'Hec Lmmerito. -
3, 4 Plausus. — 5, 9 medet lauguori, falsche Form mit richtigem K;isus;
5 , 10 Sanatur et dolori, unrichtige Form mit unrichtigem Kasus. Zwei von
drei Fehlern liefsen sich durch Umstellung hehehen;
Nostro sanat languori,
Medetur et dolori ;
es bliche dann nur der unrichtige Dativ bei sanare, den der Reim schützt.

Veni, doctor praevie,
Spiritus scientiae,
Dono cujus gratiae
Laudes scmant sobriae
5. Christo regi gloriae,
Qui nutu potentiae
Clausas transit hodie
Portas matris filiae.
Per bunc datus, adveni

10. Et nos semper praeveni,
Sancte sanctis debite,
Clemens et paraclite,
Per te fiant cognitae
Veritatis semitae,

15.Spes et dator praemii
Et veri consilii.
Reple sacro flamine
Congregatos, Domine,
Sub illius nomine,

20. Qui natus de virgine
Homo fit pro bomine,
Ut mundum a crimine
Mundo mundet sanguine.
Tu patri, tu filio

25. Compar in imperio,
Commune solatium,
Cujus ad auxilium
Vota pendent omnium,

III.

Corda sana saucia

30. Ut pari concordia
Sonet oris gloria.
Fidem da cum opere,
Ne sit vanum credere,
Ex oliva fidei

35. Ut fons fluat olei,
Et tui praecipui
Mitis ac perpetui
Amoris vinculo
Et pacis osculo

40. Adstringe sedulo
Clerum cum populo,
Ut tandem quaerulo
Transacto saeculo
Sit in propatulo,

45. Quod mentis oculo
Cernunt in speculo
Et in munusculo
Torpescat aemulo
Vis amoris.

50. In eorum pectore,
Dum adhuc in corpore
Brevi manent tempore,
Spe metuque famulis
Alimenta sedulis

55. Ignem accende.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

IV.

Beatis nos adbibe
Beans vita coelibe,
Rex coelorum Domine,
Ut sumnio cum agmine
5. Stolis albis candidi,
Caritate fervidi

10

Modul an clo cantica
Fide vocum mellica
Tibi benedicamus,
Tibi laudes solvamus,
Dona cantu placido,
Throno cujus fulgido

— 189 —

Adstal cum praeconio
Angelorum concio

15. In coelesti solio,
I.audat cum tripudio
Carentem principio,
Quorum nos collegio
Tua miseratio

20. Jungat et vestigio
In codi palatio,
Ne morae dispendio
Scelerum collectio
Nostra sit contritio

25. In arcto judicio,

Scd qui more proprio
Donas in convivio

Annulum cum pallio
Poenitenti tilio
30. Pasto in exsilio

Parcorum eibario,
Pascat cum solemnio
Vultus tui visio
In summo coenobio,

35. Ubi pari gaudio
Cum laeto consorüo
Effuntlamus vario
Carminis indicio
Pia sine termino

40. Vota cordis intimi
Ac medullas animi
Domino.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. — Der
dreistimmige Tonsatz dieses Stückes ist dadurch besonders von Interesse,
dafs, während die zwei oberen Stimmen vorstehenden Text singen, die dritte
Stimme in langen gedehnten Noten nichts singt als die Worte Benedicamus

Domino, wohl eines der frühesten Beispiele eines s. g. festen Tenors.

In salvatoris nomine,

Qui sanguine

Mundo mundum abluit,

Exactoris eruit
5. Nos voraginc.

Ejus piae

Gcnitrici Maria e

Studeamus psallere.

Ergo, virgo virginum,
10. Culpis pone terminum

Et nos tibi fac placere.

Dum silcrcnt

Et tenerent

Cuncta medium
15. In terris silentium,

Melliiluus

Sermo tuus,

Pater, a regalibus

.Mundo venit Bedibus
20. o quantum mysterium,

Cum carni nupsil deitaa

El fecil humauitas

Cod. Londinen, Egerton -71.
von Philipp <\r < •<<\ ia.

Deitati pallium,

Velatur divinitas
25. Carnis fragilis velo,

Jam nova progenies

Delabitur

El mittitur

A supremo caelo
30. Spcciosa facies,

Sed attrita species

l'assionis zelo.

Qui pugillo continet

Coelum, terram sustinet,
35. Expers omnis criminis

Mittitur

El clauditur

In sinu inatiis virginis.

O lilium, praesidium,
40. Ora natum proprium
Ut tollena reatum
Nos revocel ei collocel

In parte sanctniuin.
aec. !•'• Das Lied ist wahrscheinlich

190

VI.

Salve, raater, fons hortorum.
Vellus Gedeonis,
Porta coeli, spes reorum,
Thronus Salomonis,
5. Virga rlorens florem florum,
Quam vis aquilonis
Nunquam laedit, unguentorum
Cella plena bonis,
Nescia praedonis,
10. Virgo, scala peccatorum,
Per quam Babylonis
Jugum cessit et laborum
Lexque Pharaonis,
Septem reple donis
Cant. ms Petri de Medieis saec,

15. Pronos tuis sonis,

Lilium

Convallium,

Florens rosa,

Fragrans sicut lilium.
20. Speciosa

Virgo, promens filium

Generosa,

Deo prodis genitum,

Lux mundo jocosa,
25. Pro te Christo

Sit laus explosa,

Tibi cum mentis

Dulci prosa.

Cod. Laurentiau. PI. 29. 1.

13.

VII.

Ave, virgo regia,

Mater clementiae,

Ave, plena gratia. 30.

Regina gloriae,
5. Genitrix egregia

Prolis eximiae,

Quae sedes in gloria

Coelestis patriae, 35.

Regis veri regia
10. Mater es et filia,

Castrum pudicitiac

Stellaque praevia,

In throno justitiae 40.

Resides, obvia
15.Agmina militiae

Coelestis omnia

Occurrunt laetitiac

Tibique propria 45.

Cantica sympboniae
20. Dant multifaria.

Tu tantae potentiae,

Tantae victoriae,

Formae tarn egregiae 50.

Mater et filia,
25. Lux inunditiae

Genitrixque pia,

Obediunt

Cod. Monti.s Pessulani H 196. saec. 14.
saec. 13/u. B. — 17. Occurrunt militiae B.
20. Tarn multifaria AB.

Tibi coelestia,
Coeli luminaria
Stupefiunt
De tua specie,
Sol et luna
Cunctaque
Polorum sidera.
Virgo regens supera.
Te laudant angeli
Super aethera.
Ave, cleri

tutum praesidium
Pauperisque

verum subsidium.
Tu es pura

lima malitiae
Et allatrix gratiae,
Mite refugium
Aegrotantium,
Stabile solatium,
Nobis adsis post obituin.
Post istius saeculi
Vitae vilis transitum
Per gratiam.

non per meritum
Ducas nos ad

patrem et filium.
A. — Cod. Bambergen. Ed. IV 6.
— 18. Quae tibi praevia B. —

— 101 —

VIII.

Gamantare

30.

, Laus operis,

Me per solfare,

Cordis, oris,

Virgo, dignare

Flos decus honoris

llt decantare

Coeli thoris.

5. In tuo nomine

Pelle, pelle vitia,

Laudes tibique promere

35.

Supplicia

Mater da gloriae

Saevitia.

In carmine laetitiae.

Virtutum dans initia,

Tu quia es

Laetitia

10. Mundi spes,

Sit atque socia.

Salutis res,

40

. 0 Maria,

Siniul labe cares,

Juva pia,

Coelum habes.

Tu nulli gravis,

Eja, mater Domini,

Esto pravis

15. Sancti robur auxilii.

Sed suavis,

Preces attende miseri

45

. Coeli clavis

Ac inferi

Reserabilis,

Exsilii

Placabilis

Et exaudi

Et debilis,

20. Ad te clamantes

Ut tua natio.

Corde pulsantes,

50

. Purgatio,

In te lidentes,

Assumptio,

Spcm habentes

Annuntiatio

Et egentes,

Palatiis throni,

"25. Noxam flentes.

Hoc est in caclis,

Mentis tenebras

55

. Justos locet, quod tu veliSj

Tu conteras

Simul Johanne debiles

Et scorias.

Conjungerc perpetuis

Tu vere mater luininis,

Sine zelis.

Cod. Eingelbergen. 314. saec.

14. — 56

. Johannem. — 57. Debilitetur.

Aufschrift: De saneta Maria mutetus.

IX.

Sercna virginum,

15.

Mater pia.

Lux plena hominnm,

Stella maris

Templum trinitatis,

Singularis,

Pnritatis

Stella, cujus radius

5. Specialis thalamus,

Nubem prosit.

Area novae legis,

20.

Quam impressit

Thronus novi regis,

Evac culpa prius.

Vollus, quod riga\it,

Ifltud nulla Caritas

Qtti nostrum portavil

Meroit aul castitas,

10. Saecum nostram

Sed simples humilitaa

caraem veatiens.

25.

Ancill ae,

Nesciciis

() niainillar.

Vinini Dcuni paris,

Qaanun venae

0 Maria,

Fluunt plene

- 192 -

Mundo lac et mella. Torrens Babilonis,

30. Gens misella, Dalida Samsonis,

Tollite 50. Hostem, mundum,

Vas fellitum. Vas immundum,

Vas mellitura Bellica,

Bibite, Pacifica,

35. Ecce, lac infantium, Spes reorum,

Ecce, manna mundo pium, Lux coelorum,

Ecce. piae 55. Virgo regia,

Flos Mariae 0 Maria,

Virginis. Caecis via,

40. Scminis Nostra tympanistria,

Abrahae stirps inclita, In boc salo

Balsamus mellita, 60. Nos a malo

Calamus condita, Salva, Stella praevia,

Nardus myrrba trita; Ut concordis

45. 0 pia, Vocis, manus, cordis

Trabunt nos ad varia Plausu laeti trino

Laquei praedonis, 65. Benedicamus Domino.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. — •
Cant, ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23). ß. —

Cod. Guelfenbyteran. Helmstadien. 628. saec. 13. C. — 2. plena fehlt A. — 23. ad

castitas B. — 36. pium fehlt C; Ecce magna B. — Cfr. Milchsack 222 sq.

Flos de spina rumpitur.

Spina caret

Flos et aret,

Sed non moritur.
5. Vitae florem

Per amorem

Flos complectitur,

Cujus bacc solatio

Sic reficitur
10. In vigore proprio,

Quod non patitur.

Virgo de Judaea

Sursum tollitur,

Testea
15. Fit aurea

Corporea

Sancitur,

Laurea

Redimitur
20. Mater beata

Glorificata.

Per cuncta mundi climata

Civium

Consortium
25 Coelestium

Laude resolvitur,

Oritur

Fidelibus

Dies jubilaei,
30. Dabitur

Amplexibus

Mariae quies Dei.

Non ero

De cetero
35. Jactatus

A procella,

Ecce, maris Stella

Aurem pii filii

Precibus impraegnat,
40. Quae stellato solio

Cum filio

Regnat.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1 A. —
Cant. ms. Toletanum saec. 13. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23). B. —
Cod. Montis Pessulani H 196 saec. 14. C. — 3. Et flos aret B. — 8. haec
ex solatio B. — 17. Sanctitur B. — 33. Anime ero B.

— 193 —

XL

0 Maria,

Mater Christi, virgo pia,

Moestorum consolatrix,

Pauperum adjutrix
5. Lapsorumque relevatrix,

Langaentiura curatrix,

Nostrae salntis amatrix;

Ave, Domina,

Deitatis cellula,
10. Inter omnes

Feminas castissima,

Te petimus, oostra

Dele peccamina,

Quae es coelo altior,
15. Terra latior,

Stellis purior,

Abysso profundior.

0 Maria, cunctis

Sanctis es sanctior,
20. Omnes virtutes

Omniumque lapidum

In te eontinens

Atque cunctarum

Herbaruin
25. Vim retinens.

0 jucunda,

Tu es Aaron virgula,

Quae nobis fructum vitae

Christuni protulit.
30. 0 dulcissima,

Dele peccamina,

Reprinie noxia,

Sensus nbstros visita,

Flagita,
35. Ut gaudia

Possideamus coelica

Post carnis exsilium.

Eja,

Pyxis apothccae,
40. Mellicatum

Cyropum propina

Confectuin et vina

Sincibratum,
Medicina

Dreves, Gantionei et Mutrli. II.

45. Confortativa divina.

Salve, filia Sion,

Da gerale^odion

Confortando corda

Dyacameron,
50. Quod intulit emplastrum

Vulneri Tryphon.

Apothecaria,

Da electuaria

Aegrotantibus
55. Cunctis ob nefaria

Ac unguentorum

Aperi cellaria,

Per sagittas spoliantum

Mortem nos inibimus,
60. Ni nos inungas,

Vulnere peribimus.

Summa natio,

Nos inungas oleo

Rosaceo
65. Ac tua nos inebriet

Potatio.

Eja, domina,

lnunge vulnera,

Intirmos visita,
70. Nobis confer tua

Medicamina,

Ut tecum laetemur

Tis per precaniina,

Virgo Maria.

75. Ach,

Me dignarc te laudare,

Digna

Virgo virginum, benigna,

Tuo nato nos consigna,
80. Ne sis aobia ut praevigna,

Sed crucia pelle maligna.

Vulf. virgo Maria,

Codi oatiaria,

Christi regia
85. Archicancellaria

Atque Bummi

roiitititi> vicaria.

Vale, pulcbrum lilium,
LS

— 194 —

Placa tuum filium,
90. Ut claraorem
Audiat huniilium,
Ut tecum laetemur
Post hoc exsilium,
Virgo, prudens, ad coelorum
95. Dirige nos limina
Ae venenosa
Terge mortis crimina.
Stella maris,
Lux solaris
100. Singularis

io;

110

Es vere,
Tua me dignitas
Cogit canere.
0 virgo, tiorum flos,
Canentes audi nos
Ac diligcntes hos,
Ne zelantum nobis
Ingruat chaos.
Salve, rcgina,
Fove tisque clericos
Et perduc nos
Ad tuum natum.

Trop. ms. Lubicense s. n. saec. u/i5.

XII.

Associa

Tecum in patria

Et satia

Perenni gloria.
5. Vitae brevis .

Peritura

Praeterit

Figura,

Umbra levis
10. Ut pictura

Interit

Litura.

Fides plana,

Quod mundana
15. Cuncta vana.

Late patet area

Palea,

Nulla grana,

Sors humana
20. Tamquam lana

Teritur a tinea,

Laesae mentis vulnera

Sana,

Ut a cura
25. Sit sccura,

Jugo libera,

Procura,

Luceant sie opera,

Nube remota

30. Tersa eulpae nota,
Solvat ut vota
Tibi mens devota.
Tenes lustra,
Cor illustra,

ob. Unda

Gratiae feeunda.
Lava carnis crimina,
Animam illumina,
Holocaustum anima,

40. Caro victima
Munda,
Mens lucida
Sit Candida.
Saucte Deo praecare,

15. Deum precare,
Ut hodie

Ros et lux gratiae
Mundans instillet,
Lucens scintillet.

50. Eligi,

Da cum agnis eligi,
Da cum granis colligi,
Da cum justis diligi,
Via vitae dirigi,

55. Alis virtutum erigi,
Eligi.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. Io. Cod. Laurentiau. PI. 29. 1.

195

Laqueus conteritur

Venautium,
Dum quaeritur
Rex omniuin,
5. Jesus nasci dignatus,
Frustra rete jacitur,

Quod praevidet pennatus,
Argenteus rumpitor
Fumus, dum persequitur
10. Herodes rex iratus.
Quorum pes avellitur

A laquco reatus,
Vita recurrit aurea,
Puei' nobis est natus,
15. A quo donati laurea

XIII.

Quorum sanguis funditur,
Anima difl'unditur,

In gaudium ploratus.
20. Rachel in solatium

Vertitur, beatus
Chorus innocentiuni,
Una vox laetantium

Efficitur oblatus
25. Deo sacrificium,

Ad gaudia translatus
Et agui sequitur,
Quocunque vertitur.

In gloria vestigia,
30. Cujus gratia

liherati sumus.

Sunt pueri bimatus.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. — Aufschrift:
Das Lied ist wahrscheinlich von Philippas de Grevia.

De Innocentibus.

XIV

Agmina militiae

Coelestis omnia

Martyris victoriae

Occurrunt obvia,
5. Virginis eximiac

Laudant praeconia,

Rosam patientiae,

Pudoris lilia,

Donum sapientiae,
10. Legis eloquia.

Virgo regia,

Regis filia,

Christum regem hodie

In coeli regia
15. Revelata facie

Videl in gloria.

Cant. ms. Petri de Medicis saec
Cod. Londinen. Egerton 274. Baec.

Christi hostiae

Patent ostia.

Sapientum Graeeiae
20. Facundiae,

Sophismatum

Et dogmatum

Argutiae

Silent et studia.
25. Post haec stadia

Gaudet regiae.

Carnis habet spolia

Apex Arabiae,

Caro caret carie,
30. Mens immunditia,

Oleum baec gratiae

Dat et precum suffragia.

13. Cod. Laurentian. PL 29. 1. A. -
13. B. — Coil. Guelfenbyteran. Hein

Stadien. L099. »aec. L3. C. 24. Silentes et I'.. 32. Dal haec precum I'..
Aufschrift in l>: !>>■ Bancta Katharina.
Philippus de Grevia.

Verfasser ist wahrscheinlich

XV.

De Stephani roseo Banguine
Martyrum vernanl primitiae.
Eliminat pristinae
Muliem scripturae,

Patent figüTae

Legis obscurae,
trradial pagioae
Lux gratiae,
l'.rinit futurae
10. Signa, pressurae,

18'

— 196 —

Quod Abel jure

Fracto naturae

Fratris obiit aeie.

Culpa non est sub caligiue,
15. Clamat sanguis fusus hodie.

Non celatur,

Quod monstratur,

Ulli dubie

Culpae turpitudine.
20. Indices

Et vindices

De crimine

Clamant anxiae

Sion filiae:
25. 0 domina, sede in pulvere,

Pro filio, Sion, conquaerere.

Querelae planctus

Asperae et ploratus

Audio,
30. Voces et loquelae

Mixtae sunt suspirio,

Plauguntur a Rachele.

Surge, pugna tute,

Tuos cum virtute
35. Ilostes contere,

Surge libere

Pulsa Servitute,

Agnum sequere,
40. Hie rex gloriae,

Stolara cursus,
bravium victoriae

Hinc pie complectere,

Non permittat

Deus te suecumbere.
45. Nullus Pharisaeus,

Nullus Philistaeus,

Nullus Jebusaeus

Nullusque Hetheus

Contra Stepbanum
50. Poterant praevalere

Eique nocere;

Sede ruunt et devicti

Sunt afflicti,

Manserunt esurientes
55. Et sitientes,

Omnes perierunt.

Cod. Graecen. (ol. Secovien.) 756 aimi 1345. Bezeichnet als „Tropus in
die beati Stephani".

XVI.

Minor natu tilius
Est gentilis populus
Caecus et incredulus,
Qui recesserat,
5. Qui dissipaverat
Prodigus
Partem quam funiculus

naturae dederat ;
Factus indigus
10. In desertum fugerat
Et porcos paverat,
Poenitens redierat,
Gaudet pater sedulus,
Quia parvulus

15. In amplcxus venerat,

Perditus,

Qui perierat,

Ecce, redditus.

Saginatus caeditur
20. Vitulus,

Digitis inseritur

Annulus,

Dolet frater aemulus,

Affligitur
25. Ex odio,

Suus quod fraterculus

Recipitur

Cum gaudio patris.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Medicis
saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Das Lied ist gewifs von Philipp
de Grevia; die Aufschrift in A lautet: De filio prodigo.

197 -

XVII.
Homo natus ad laborem

Et avis ad volatum, 10.

Cur sequendo mundi Hörern
Spernis Dei mandatum?
5. Bonum perdis increatum
Et post hujus vitae statum

Thesaurizas dolorem? 15.

Verbum patris iiicarnatum,

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13.
Philippas de Grevia.

Pro te natum, morti datum,

Provocas ad furorem.
Vi de latus et cruorem,
Lege zelum et amorem

In plagis, cor ingratum,
Christo passo gere morem,
Verte risum in moerorem
Et corrige reatum.

— Das Lied ist vermutlich von

XVIII.

Anima :

Jugi lacrima

Difflue,

Dilue
5. Sauciae

Sordes conscientiae,

Fac tibi tutum

Luteum vas, exue lutum,

Subitus
10. Exitus

Pium ne propositum

Perimat,

Meritum

Redimat
15. Vitae damna perditae.

Caro: spiritui

Quid subderis?

Quid tenui

Flatu suspenderis?
20. Ad solita

Revertere,

Via trita

Curritur libere,

Stes lege divitum,

Cant. ms. Petri de Medicis saec

25. Vetitum licitum

Putes ad libitum,

De via

Curans, non de patria,

Da naturae
30. Debita eulturae,

Laetos age dies,

Leves requies

Cura, taedium

Sit, quod juvet pium.
35. Lis haec, ratio,

Tuo judicio

Finem subeat.

Cohibeat

Carnis impetus
40. Judicis metus,

Expietur anima

Carnis victiina,

Libere

Servitutis opere
45. Spe salutis vigeat,

l'oenitentia

Gratiae pateat

Patriae via.

18. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

XIX.

Doccas hac die
Viam patriae,
Föns gratiae,
Bpes veniae,
5. Terminus viae,

Jesu pie,

Me d(> smtis vanae

S.ilv.is ei liuiiian.i

Carnis carcere,
10. Rege,

— 198

Quem sub lege

Jubes degere,

Sine luce

Tua duce
15. Nihil prospere

Possuni agere,

Vitae

Des fructum de vite

Elicere,
20. Fecunde

Gratiam funde,

Cujus abunde
Effluaut undae,
Unde

25. Sint animae
Fide mundae,
Spe jucundae,
Da gratiae rore
Sancti spiritus amore

30. Proficere,

Me qui docebit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

XX.

Doce nos bodie

Viani prudentiae

Stabilem,

Christi veritas,
5. Et qui lucem habitas

Inaccessibilem,

Pelle gratia

Splendoris

Noctis taedia,
10. Remedia

Moeroris

Gentibus

Intus gementibus

Tribue,
15. Tuac gregi pascuae

Da spiritum timoris,

Ut te diligat

Et eligat

Arduae
20. Vitae semitas,

Ne foris

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.

Sit ut virgo fatua,

Vacua

Liquoris
25. Et exstineta vasa gerens,

Frustra quaerens

Aditum

Jam clausa janua.

Igitur te vocibus
30. Supplicibus,

Pie rex gloriae,

Petimus,

Per quem fugimus

Tenebras erroris,
35. Ad te suspirantibus

Da spiritum,

Paraclitum,

Cujus unctio

Vitium arcebit
40. Et excluso vitio

De virtutibus

Nos docebit.

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

XXI.

Doce nos optime,
Vitae fons, salus animae,
Mundo nos adime,
Rex unigenite,
5. Vena divite
Cor imbuc,
Os instrue,
Opus restitue
Manus strenuae.

10. Vitam distribue,
Sint ut assiduae
Duae manus Liae,
Mens Mariae,
Sint mutuae

15. Plebi tuae,
Perpetuae
Vitae spem tribue,
Quae nos docebit.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

100

Mens fidem seminat,
Fides spem germinat,
Caritas oxterminat
Metnm et eliininat.
5. Gönnen fit de semine,
Florem germen propinat,
Fructum rlos propaginat,
Virtus fit hoc online:
Fides spei,

10. Spes est ei

Radix et initium,
Quae sola major omniuin
Extrema ligans medium,
Quae vitium

15. Declinat, odium
Vitat,

Nos invitat
Cursus ad Stadium,
Vitae bravium,

20. Mentem ditat,

Cant. ms. Petri de Medicis
Cant. ms. Toletanum saec. 13.
Fides B. — 26. Mentem quod.

quo vigeas

Homo

Vi de,

Dei

Fidei
5. Adhaereas,

In spe gaudeas

Et in fide

Intus ardcas,

Foris luceas,
10. Tui'turis retorqueas

Os ad aBellas,

Docens ita

Verbo, vita,

Oris vomere
15. De cordibus fidel ium

Evellas loliom,

I/ilium

Insere

Rosae,
20. Ut alitiui

Per hoc corripere

('.■int. ms. Petri de Medicis
Cant. ms. Toletanum Baec. 13

XXII.

Fide, spe maritat,

Miscet harmonias,

Parit varias

Melodias.
25. Caritas est bonum,

Quod mentem justificat

Per gratias,

Verae lucis donum,

Quod tenebras purificat.
30. Hanc sitias,

Vanas scias
, Linguas, prophetias,

Rerum copias,

Hanc ni capias,
35. Hanc ni sapias ;

Vias devias

Per hanc fugias,

Arbor fias,

Ut bonum parias
40. Fructum in odorem.

saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. A. —
Cod. Matriten. Tolet. 930 (33— 23j B. — 21.

XXIII.

Speciose

Valeas,

Virtuti,
25. Salut i

Omnium studeas,

>«'oxias

Delicias

Detesteris,
30. Opera

Considera

Qnae si non feceris,

Damnaberis,

11 ic in via
35. Milita

Gratiae

Et praemia

Cogita

Patriae,

40. El sie tuuni

Cor in perpeluum
Gaudobit.
Baec. 13, Cod. Laurentian PI. 29. 1. A.

13. Cod. Matriten, Tolet, 930 [33 23j B

— 200 —

XXIV.

Veste nuptiali
Splendore figurali,
Non tarn corporali
Quam habitu mentali
5. Nuptias introeas,
Sic fulgeas,
Ut sedeas

Cant. ms. Petri de Medicis saec.

In sede speciali,
Caveas,
10. Ut habeas

In habitu te tali,
Quod non exeas
De domo

pulsus regali.

13. Cod. Laurentian. PI. 29.

XXV.

Frater, jam prospicias,

Ut abjicias

Has delicias, •

Quae te varias
5. Trahunt ad ineptias.

Frater, ne lascivias

Ob divitias

Immo recordare,

Christus inops anxias
10. Quot tulit angustias

Et memento quare.

Res si resignare

Nondum velis proprias,

Caute contemplare,
15. Ut ad immunditias

Rebus non utare,

Discas abundare,

Ut non corrumpare.

Si res vis servare,
20. In causas non impias

Debes erogare,

Nam te dispensare,

Non luxuriare

Vult, qui affluentias
25. Rerum seit donare.

Frater, sane praescias,

Istas opum copias

Christus multis sole', dare

Ad experientias ;
30. Ergo si sufficias,

Ut per hoc proficias,

Igitur ineipias

Fratrum supportare

Miserias.

Cant. ms. Toletan. saec. 13/u. Cod. Matriten. Tolet. 930 (33—23). A —

13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. -- 4.
10. tulerit B. — 26. sane pretias B.

Cant. ms. Petri de Medicis saec
Quo te. — 7. Ob delicias A. —

XXVI.

In omni fratre tuo
Non habeas fiduciam,
Quoniam

Livor est in pluribus
5. Dolum acuentibus
Ut novaculum,
Servient ad oculum
Et s'ub verbis dulcibus
Tuis ponent gressibus
10. Offendiculum.

Linguae solvunt jaculum

Odii sermonibus,

Nullo modo credas te talibus,

Quia mors est

in linguae manibus,
15. Vestiti sunt enim duplieibus,

Pace foris et intus fraudibus,

In oecultis adstant divitibus,

Ut noceant nugis fallacibus.

A fructibus
20. Et non vestibus

Chaym tribus

— 201 —

Notae sunt honiinibus.
Ut caveaa

Tibi, Joseph, habeas,
25. Ne doleas,
In speculum
Jndae fallax osculum,
Remum, Romuluin,
Cod. Londinen. Egerton 274. saec.

Per quos patet omnibus
30. Lucidius,

Nulluni erit gravius,

Periculum

(v>uam in falsis fratribus

Per saeculum.

13. A.

Cod. Montis Pessulani II

196 Baec. 14. ]{. — Das Lied ist wahrscheinlich von Philippua de Grevia.

XXVII.

Velut stellae iirmamenti
Fulgent sacra praelatorum,
Bases sacri fundamenti,
Föns virtutum, via morum,
5. Decor ornanienti,
Nubes mel stillantes,
Sunt venu fecundantes
Terrain, agrum, vineam,
Exstirpantes tineam,
10. Spinas, lolium,
Inserentes liliuni
In cordibus tidelium,
Grana pura

separant a palea,
15. Pro supernis

spernunt terrea,
Irradiant

clave scientiae,
Culpas piant,

20. Reos solvunt

clave prudentiae

Ad praemia

Non nectunt

Retia
25. Nee oculos

Ad loculos

Flectunt,

Agni niitis eligunt

Vestigia,
30. Ad amoreni dirigunt

Gregem, vitae pascua,

Cum gloria

Lampade non vacua

Ad regias
35. Nos dueunt nuptias,

Nos per pia

Sublevant suffragia.

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Error popularis
Palani ponitur,
Sedes praesularis
Facta pupillaris
Venditar,
Dare sub avaris
Dum Bospeuditur,
El Ares ab aris
Dum eliditur,
Laeditur
Vir raralis,
Curialis

Ex numiiKi renascitor,
Magist ralia
15. Laus a Bcalis

10

XXVIII.

Praesulum rcpcllitur,

Papalardalis

Presbyteralis

Frans plcna malis
20. Occulitur ;

Plebs vivit talis,

Praesea est qiulis

Qui fastua alis

ErigituT.
25. A quo fas pervertitur,

Saporalia

Doctrinalifl

Terrain Bapit

El conteritur,
80. Bubttloa cxtollitur,

— 202 -

Praesuli collateralis

Asinus eonsulitur,

Uli creditur,

Cardmalis,
35. Vir Latialis

Donis emitur,

Exstinguitur

Lux sacerdotalis

Et grex oberrans
40. Offenditur.

Capricorno pastoralis

Honor hodie

Cant. ms. Petri de Medicis saec.

Committitur,
Spiritalis
45. Cibus exigitur,
Qui cum sepultura
Venum traditur.
Ergo nummis
llonor impenditur
50. Et realis
Et vocalis,
Et destituitur
Lex, quam dederat
Dominus.
13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

XXIX.

Hypocritae, pseudopontifices,

Ecclesiae duri carnifices,

In crapulis 35

Epulis
5. Calices

Geminant,

In lacrimis

Fruticcs 40

Seminant,
1 0. In cathedris cum Jove fulminant,

Ut judices

Et vindices

Hypocritae supplices 45

Et simplices
15. Nominant,

Sed duplices,

Qui divinant,

In sedibus munerant, 50

Ad oculos
20. Loculos

Singulos

Ruminant,

Aculeum 55

Felleum
25. Mel propinant,

Lubriticant,

Fabricant

Errorum Codices G0.

Et facies
30. Suas exterminant,

Libidinum,

Criminum

Cant. ms. Petri de Medieis saee. 13.

Artifices, diminuunt

Pondera staterae
. Judiciis opprimunt pauperes,

II i paleae luteres lateres

Inficiunt

Yias bonas veteres,

O misera conditio magnatum,
. Tot capita phantasmatum

Obumbrant cineres,

Triste sabbalum,

Pallor climatum

In facie

Patet

Et macie

Simplicitas,

In animo latet

Duplicitas ;

O veritas,

Quae sub nube lalitas,

O bonitas,

Possidcat

Timor hypocritas,
, Ne noccat

Duplex iniquitas,

Duplex falsitas;

O Caritas,

Semitas

Abditas,

Vitas

Debitas

Cognitas

Doceas et habitas.
Cod. Laureutian. PI. 29. 1.

- 203 —

XXX.

In veritato comperi,

Quod scelcri

Cleri studet unitas,

Livor regnat, veritas
5. Datur faneri,

Haeredes Luciferi

Sunt praelati,

Jam clati

Gloria,
10. Membra domat alia

Capitis insania;

Caeci ducesque caecorum

Et caecati terrenorum

Idolatria,
15. Quacrunt oinnes propria,

Manns patent

Et jam latent

Crucis beneficia;

Luge, Sion filia,
20. Fructus urit messium

Ignis in caudis vulpium,

Tristes per liypocritas

Simulata sanctitas,

Ut Thamar in bivio
25. Turba marcens otio

Totum orbem inficit

Nee deficit

Nee proficit

Data libertati,
30. Castitatem polluit,

Caritatem respuit,

Studens parcitati

Sedet in insidiis

Hominum prae filiis,
35. Pauperum ut rapiat

Et linguarum gladiis

Justum ut interficiat ;

Non est, qui bonum

Paciat istorum,
40. Quorum

Conscientia

Spelunca latronum.

Haec vide videns omnia,

Dcus ultionum.

Cod. Londinen. EgertoD 274. saec. 13. A. — Cant. ms. Petri de Medieis
saec. 13. Cod. Laurentian. PI. 29. 1. B. — Cod. Moutis Pessulani II 196
saec. 14. C. — Cod. Bambergen. Bd. IV f> saec. is/u. D. - — 10. domant ACD.
13 Excaecati HC. — 17. Sed jam B. — 25. marcet 15; oseio A. — '27. Et
deficit D. — 28. Sed perficit B. — 37 sqq. fehlen B. — Wahrscheinlich von
Philippus de Grevia.

XXXI.

Venditores labiorum

Fleant advocati,
Qui plus Student praemiorum

Dandae qnantitati,
5. Quam causae qualitati.
Ad consulta praelalorum

Multi sunt vocati,
Sed clecti pauci, quorum .
Adqaiescal animorum
10. Virtus aequitati ;

Parcunt feritati

Cod. Londinen, Egerton 274.
de Grevia Verfasser des Liedes.

Stantes causis procerorum,
Jus pervertunt decretorum,
Sanctas leges anti quorum,
15. Nummis obligati,
Duplices probati,
Mala fovent perversorum

Scelus operati,
Qui attendet, oecultorum
20. .Iudex Christus nee forum
Parcal falsitati

saec 13. Wahrscheinlich i >i Philippus

— 204 —

Audi, chorus, organicura

Instrumentum musicum,

Modernorum artificum

Documentum mellicum
5. Ludentem

Canere

Laudabiliter,

Docentem

Ludere
10. Amabiliter.

Docens breviter,

Leniter, subtiliter,

Dulciter, habiliter.

Scio, persuadeo,
15. Hoc amplectere,

Jubeo, commoneo,

Hoc attendere,

Menü tigere.

Musicae milites,
20. Te habilites,

Usum exercites,

Artem visites.

Docilem

Pectore
25. Te praebeas,

Agilem

Corpore

Te exhibeas,

Follibus pendeas,
30. Bene flatites,

Habeas

Trop. ms. saec. 13. Cod.

XXXII.

Ista, ne praetereas,
Diligenter caveas.
His praehabitis
35. Cantum pertice,
Doctis digitis
Sonum musicae
Neumis placitis.
Gravis chorus succinat,
40. Cui sonorus buccinat,
Choro chorus accinat
Daphnitico
Modo et organico.
Nunc acutas moveas,
45. Nuuc ad graves redeas

Saltu lyrico,

Nunc per voces medias

Transvolando salias

Saltu nobili,
50. Manu mobili,

Delectabili,

Laudabili,

Cantabili.

Tali jubilo,
55. Mellis aemulo,

Placens populo,

Qui miratur

Et laetatur,

Tunc cantatur
60. Et laudatur

Deo sedulo,

Qui regnat per saecula.

Stuttgartien. HB. I Asc. 95.

ANHANG II.

MELODIEEN.

I.

Cant. ins. Petri de Medicts sacc. 13.

^S

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

-o— ^— *

:t=:

E=H=trf--f^

«stf

t-1=

Mun-dus vor - gens in de - fcc - tum Ca - sum pro - bans

-f_-=±H

5— ^— •TT-^r

r-t

>•— ^— [■ 1- *-»-^ I- = 1 I— g-#-g.

I 1 =

— * ,|

— j— pS — <©— m-ß— $-*-•— * » » m ■=

per ef - fec - tum Se fal - la - com ex - u - it.

:

I = rr-0 gjEfe^ ,, -: - . , j |

=h=1:

^=1— <_,-• * J g

i - =ö:

^ö^^päis = I

:t=t

m

— 208 -

I 1 1 1 — M E

:[=S

±

=^m

t=t:

:zt:

Nam re

mo - ta frau-dis ar

n — |—

te Nos de - le - re

H 1 ß-0 -= 3— O— — ;— 3— ^

^=j=r^3:

^fcH

±=|z=t:

*J

-H — — i ^"

=p

Ltf=t1l

, S=-

t

t=(tÄ

=ÖÖ?3=tE

vi vel ar

te, Quod jam pa - tet, ad - stru - it,

— — — •-*-

:±

=t

— J— =— = — #-^ — i 1 — j — i 1 — i-w 1

zz«:

==ö=

£=£

=tq

■r=

=n=

:q=^:

-#-^ — #-^ — i —

3=^=:

:t=

i

^=ir=^

Et dum his se

ap - pli - cat, Quod ex-pli - cit, ex - pli - cat.

:==!=T-

rt:

J?. g,-^ — — ^— ^fcpzj-E— pE —

:t==

=tt

3

I

zziz^zfcs

— 209 —
II.

Cant. in-. Toletanum saec. 13

-m—ß-

rf^yi^

Cod. Matriten. Tolet. 930 (33-23;.

Mor-te tu mor-ti mor-tem de-dis-ti, Tar-ta-ra for-ti

£=£

*=!

E=£j==^=t=|==l=

:|=

Ma - nu fre - eis - ti, Ju - re su - i nie - ri - ti

=1 h— =

d=q

P=-

=1

=1=1 H— - .— S

=j:

i=4=^=h

=: —

3=t

=|=|::

q=t=

:s:
£=

:t:

Ne-mo pot-est ni - ti, Er - go tu - i mi - li - ti

mfS — ^— C— [ 1

:£— I — E

e£==E

:r:

EÖ3=iE5&E

— ö=d:

= ?Ez==J

:p=j=>

=r=r=

IgsipEEg

II

Fac mi

R as-

sc - ri - cor - di - am.

m^

SS

._ — 0 0-0-

-f^r r : i^i

p=3 J i = = i -J-'j =

n reret, Cantiones ol Muteti. II.

II

210 —

III.

C'ant. ms. Petri de Medicis saec. 13

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Ec

clip - sim pa

§£=*=*=*

ti - tur

i

zd:

" *

3=1— *-£-*_,_*— ffäzzjä

:K

,

Spien - dor

mi - H

ti - ae, So - lis

Ö=^

:_!■_.__. .^

'—m-m-

-d — *■«. — i— p~#-=^^ — --■■ — ^=ä —

-J — l-H 1 — — I * »-» — »-*- & —

still

gui - tur

Ra

di - us ho

"*-»—— — —
di - e,

^=£

u£=l=

F^ft"5--=^3ie?v

zip

:^ttEtX:

t=t=l=— 1=:

^

-~-0 -0

=1=1=

t=l=tr=

:|£EtE=E^^Ei:»-

=1=

S

fe

Lux man - di la - bi - tur, Dum flos Brit-tan
t====^=g=?

0-ß—\ 1 F-#— F—

^r=t:

4=5q=l=1==4=^=:

i

De vi - a mit - ti - tur In se

mmmwMW€-\

dem pa - tri - ae,

FE=£f?ß-& ^.—1=4=

stzztit

tE===3

-tt

211

l

=1-.

-O-

a^E

-J

-0-0.-0 J

£3

Moi

s

sor

-tis

as - pe-rae

l=|iE

«3 -t

3=F^

3=3:

Cime - tis ae - qua non

no - vit par - ce

ß-m

CV— es- — =d — F1 — F^— F-l— f— ^-- 1~ I— *■-»-*— s — ^ — ^

*£ f F ^'•^IfcJ \~ h- ! 1 1 \—\

^Eh

tt

^:- — F^r-ß-f— e=5-

* —

==t=

:Ps

9iz^g=:g=£=F _

■-*=£E£

HI

P^^E^ESßß^ESE^H

IV.

Ciiui. ms. Petri de Medicia saec. 18.

Cod. Laurentian. PI. 29. l.

3=

:£— ö

4=+=

_, — _.r^#_ ^_

=S=|=t:

=te j^-ö

=1=3=

Ut non po - Dam 08 in cae - 1 um, In in - CM -tum

=t=

;=j— J I J~i-

^J^F

— ' er- _ _'

14 '

212 —

— ö— L- — — •— *

=t

— 1~

mit - to te - lum, Qui pro - ten - dunt De - i ze - lum,

=t=}:

:t=t=

:-|-jh — T~

3:

tzp:

_

1 \—±

td— €3

Post ho - no - ris a - pi - cem Le - gis ser-vant car - ti - cem

S=t

=t-

=j— 1— j— ^

M

Et co-lan-tes cu - li - cem Glu - ti - unt ca - me-lum.

==M==J

d=t

:-.-o-

Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13.
=t=z==±=|==i:

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

:j:

---[z:

Sl

^bg^

Ex - sul - tet plebs fi - de - li - um, ^ Sac-co pas-so
Plane tum ver-tit in gau - di - um, Planctum ver-tit

=t=

~ Ä| ___j_.l_(^i 1 1 1 — T^i _

dis - ci - di - um
in gau - di - um,

Ves - ti - vit nos lae - ti - ti
Sum - ma Chris-ti vic - to - ri

— 213

VI.

Cant. ms. Petri de Medicis saec P5

Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

Chris -to psal - lat ec - cle - si - a, 1

Mi - tis mi - se - ri - cor - di - a, } Det lau -dem re-

Re - dcm-ta Si - on fi - li - a

:Ä

:^z=q=^

tt

-J ^ -J ,» 1 *-J H-| ^s — —

gi glo - ri - ae, Mi - tis mi - sc - ri - cor - di - a

Ä=

s— Ko

Mor-tem de - stru-xit lio - di - e.

mmmm

VII.

Cant. ms. Tetri de Medicis saec. 13.

,, ^ Cod. Laurentian. PI. 29. 1.

ffl^— ,—- 1— 3=3

1

:ö-J:

Ve - tus pur - gans fa - ci - nus, \
Re - sur- rex- it Do-mi-nus, J

Do - lo - ris est
Rc - sur- rex- it

iS

:=j-

3~

:a— F~^:=^=

Siil^

ter - ni i - nus Lux ho - di - er - na,
Do - mi - nus, Sa - Ius ac - ter - na.

VIII.

Cant. ms. Petri (!<• Medicis saec. 13.

Cod. Laurentian. PI. 29. I.

(^ ^ — o — ,— , — _ — ^»

Oin - ncs gen ■ tes, plau - di - te,
Re - n'\ p;is- so paal- 1 i - te,
llyiii-iiiiin De - i) di - ci - te,

ViC tlls est , i|lll

214

33

*

nos vi - ce - rat, Re - gi pas - so psal - li - te,

to

:p:=rp=p

£— r — T:

Pas - sus vi - cit et im - pe - rat.

IX.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13.

: — ^ — © — 3 — i — q-3— ' T — i — -< — -1 -F

-©>— ©> — d 1-

Ve - ni, sanc-te spi - ri - tus, Spes om - ni - um, Et e - mit - te

=^Eig

B=H:

:Jr— -

=g^^=p

4=1=:

:J=z—

coe - li - tus, Ve - ni sanc-te spi - ri - tus, Fer-scru-ta - tor

IfüüII^

z\ — zj 1_0 — es — ^_ — ,_ —

£=£:

*rpEzsy==:

in - cli - tus Es cor - di - um, Ve - ni, sanc-te spi - ri - tus,

:=i==i=

-j 1 —

=£

-©5 1 f

Ä

Spes om - ni - um, Con - fer lu - men cor - di - bus,

T-

z=^_

Ä

Ve - ni, sanc - te spi - ri - tus.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13.

-•*• H — J— ^-(— ?-r-: :-— *—

z^zä=dzd:

^sy=öz«

Z}=^:ö:r— j:

=-^£

Cum sit om - nis ca - ro foe - num Et post foe - num

- 21!

HsY) — — — s=— g>j — ^— i t~^~ &— es»^ — ~cä~

=t

£±

fi - at coe - num, Ho - mo, quid ex- toi- le - ris?

fr b

Cer-ne, quid es et quid e - ris, Mo-do flos es

3=Q=q5s^=

et ver - te - ris In fa - vil - lam

_4 — o — •— i — -d — 1=

=t

^=a=H:

=t==J=

1 i

Et in ter-ram re - ver - te-ris; Ter- i am te - ris,

— __ — ^ — s i^j_^j_J _o_ö— ,^ _—,^___, _q_^_jJ

ter - ram ge - ris, Qui de ter - ra su - nie - ris.

f=£

XI.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13.

^T^Ö — ^3 — "" — — er =—

Pa - ter sanc - te,
Ap - pel -la - ris

die - tus Lo
nunc In - no

(h

3=3=&

=1

tlia - ri - us,
cen - ti - us,

0)

:q=-_-^--1?s— ;
--- 1 — — —

:£:£=

Ü

Qui - a lo - tus bap - tia - mi gra - ti - a,

No - inen ha - bens ab in - no - cen - ti - a:

n

m

-j- — = — m — :ö-Zt-cr —

Di - vi - ni - tue
Ter - na - ri - i

I i

*)

6

_.j— _

=

-P

er

—

-V«.

|-

|~

■~ '

vo -

ca -

ris

ter

-

ti

US

Big -

nanl

ui\ -

te

>

n

tt,

pp k:

— S H- !| CT1— _ i _— — —

^1 --- j 5 = ~ fcs|

SäB= ■

3 II

Tri - ni - la - tis

(niud sis vi - ca - ri

— 216 —

m

3— CS — -9— SS-

EU

XII.

Cod. Londinen. Egerton 274. saec. 13.

Bul-la ful-mi -nan-te, Sub ju - di - ce to - nan-te

=t=l

— ■ -zd — zd 1 — zd — » ^

=4=

^z^&S=5::

Re - o ap - pel - lan - te, Sen - ten - ti - a

(fr)

;ra - van - te

- — -J — — — as— ss— o— *- '— ss-^p— es— äs— ^^F'p^ ss — ss — -^ ~|

Ve - ri - tas sup -pri -mi - tur, Dis -tra -hi - tur et ven - di - tur

— i — ' '■ —

Jus-ti- ti - a pro- stan -te, I - tur et re - cur - ri - tur

fr (fr) (fr)

-P P S5 — =-

— q

-I— sä—

Ad cu - ri - am nee an

_jfr)_ (b)

te Quid con - se - qui - tur,

fr

zt

£3=

I

Quam ex - u - i - tur qua - dran

te.

2J=±

Quis - quis cor - dis et o

XIII.

Cod. Londinen. Egerton 274 saec. 13.

~P=

iü

cu - li Non sen-tit in

_ — ss-— — i — «^ — \*$r

3=t

se jur

gi - a, Non no-vit, qui sint sti - mu - li,

:t

Quae eul - pae se - mi - na - ri - a,

Cau - sam ne - seit

217

:fcslbp

=1=±=|

— ^— gg« — gs — = —

pe - ri - cu - li, Cur a\ - ter - nent con - vi - ci - a,

===*

CSE s: f- S3_3C5_J=!_r:_=3

Cur pro- ca - ces et ae - mu - li

3±
Re - pli - cent in

K|Ei=^§^=S=l

se vi - ti

XIV.

Cod. Loudinen. Egerton 274 saec. 13.

(b) _ _ ^ t>

_ip=: jz^z::^^iz^iiicr— p— g— es)_^ - — 1 — ~j

§5=t

Vi - ti - a vir - tu - ti - bus Ob - vi - a cum oiu - ni - bus

r — I zrl

zzz:r=qz=r:qz=;

_00 Jb)__

I1H

Di - nii - cant, Im - pli - cant se va - ri

XV.

Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.) 8433 saec. 18
(?) b

-g — = — s — '— ■=-

-H CS » !

:p

Ho - mo, vi - de

guae pro tc \mi - ti

or,

-es — ö — ss" — I 3

_ — — —z-z^ss^ziil— c3:

b--=— =:== '. =• —

Si est do - lor,

si - cut quo ein - ci

or,

[ iE -7f5= >* =51==: =1=3= =4= S

Fffi J— jg— eag£g— r-^g^g 5 = == ®=

All tc cla - ni", i|uj pro te mo - ri - or.

I:SS_ - = ~- - -3=^=—- = = = - =

Vi - de poe - nas, qui bus af - li - ci - or,

i

r=\-.

W-

— 218 —

Vi - de cla - vos, qui - bus con - fo - di - or,

r===^==^^-^—J=^=^^^_======z

Cum sit tan - tus do - lor ex - te - ri

~l 1

or,

In - te - ri

=t

z=nz

or Plane -tus est gra - vi - or,

Tarn in - gra - tum dum te ex - pe ri

XVI.

Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.) 8433 saec. 13.

m===

i — i — i — i— i

Mun-dus a mun-di - ti - a, Dic-tus per con-tra - ri - a

::— 3.

Sor-det im - mun-di - ti - a Cri - mi - mim Cres-cit in

ma - li - ti - a,

Cul-pa nc - seit ter - mi - mim.

XVI!.

Cod. Parisin. (ol. S. Albini Andegaven.) 8433 saec. 13.

Ho - mo, con - si - de - ra, Qua - lis, quam mi - se - ra
Vi - ta mor - ti - fe - ra Poe - nae pu - er - pe - ra,

=l=J3=i,

3=!—

Sors vi - tae sit mor - ta - lis,
Mors ve - ra, mors vi - ta - lis,

£

Fo-men-tum est

210

do - lo - ris, Sta - di - um vi - tae la - bo - ris;

aie

Pro - mit per o - ne - ra, Sor - det per sce - le - ra
Kai - lit per pros-pe - ra, Tra - hit ad as - pe - ra

Foe - to - ris et squa - lo - ris, Fer - men - tum
Moe - ro - ris et stri - do - ris, Fig - men - tum

ffil!

fe)=Ä

JQn

— —,— iS — -3 — _ — ^ |S? t-^I

est dul - co - ris, Som-ni - um, ura-bra - va - po - ris; ^
est er - ro - ris, Grau- di -'um bre-vis bo - no-ris;

Mor-det ut vi - pc - ra, Fle - bi - lis vos - pe - ra

^tt — s — 1:

AI - go - ris et ar - do - ris.

XVIII.

Grad. ms. Mosburgense anni 1360.

Cod. Univ. Monacen. 157.

"vT

=1=1=

As - cen - dit Chris -tus ho - di - e Ad thro

lllllll Sil-

ae glo - ri - ae, AI - le - In - ja, :il - le - In - ja,

ptEä^^S^fes; il

•o — — — " O"
l'ii - tiis sc -dena ad dex te ratu.

— 220 —
XIX.

Grad. ms. Porcetense sacc. 12/13. Cod. Darmstadien. 931. add. saec. 14.
Lau-det lae-tus nos-ter coe - tus Vi - ven-tem cum mor-tu-is,

Qui nos e -mit et re-de-mit San-gui-nem per pro-pri-um.

XX.

Grad. ms. Porcetense saec. 12/13. Cod. Darmstadien. 931. add. saec. 14.

:=)=;

:ti—--

-j%

j=-S5-T-S-| 1

P:

0 Chri-sti mi - li - tes in - cli

ti, Ca - nis fas - ci-

::=i=1=z=tzzq!

— p— — Q(j — — H 1— — V— — F^ I — — F^ —

is - que ar - ma - ti, Ma-trum su - gen - tes u - be - ra

£=R

=^=q:

H

Sump-sis - tis tri - um - pha - li - a.

->— -— .— — ■ -trl-

XXI.

Cod. Montis Serrati s. n. saec. 15.

Scri-be-re pro - po - su-i De con-temp-tu mun-da
Ut de - gen- tes sae - cu-li Non mul-cen - tur in - a

no,
no,

:}=|=!=ü=!

Jam est ho - ra sur-ge-re A som-no mor-tis va - no.
Ad mor-tem fes - ti - na - mus, Pec-ca - re de - sis - ta - mus.

Inhalts- Üb er sieht.

Realindex.

i.
Cantiones de Tempore.

Seite

De sanetissima Trinitate 11 — 15

De Quadragesima 15 — 24

Planctus Christi morientis 18—20

Dialogus virgrnis cum cruce 20

De clavo Christi 22

In die Palmarum 23

In die Parasceves 23

De Paschate 24—51

De Ascensione 52

In die Pentecostes 52 56

De Corpore Christi 57— 59

De Dedicatione Ecclesiae 59 60

II.
Cantiones de Sanetis.

In l'cstd Oninium Sanctorum 63—64

De saneto Antonio i<|

De saneto Bernhardo 65

\)r saneto Dionysio i>

De saneta Dorothea 6fi

De saneto Francisco I

De saneto Geörgio 69

I >e sanetis Innocentibus 69 70

1 )c saneto Johanne Baptista . - 7o

De saneto Johanne Evangelista 7;!

De sanetis Johanne et Jacobo 7:'.

De saneta Katharina 71

De saneto Leodegario 7f>

De saneta Maria Magdalena 7<1 7'.i

Planctus sanetäe Blariae Magdalenas 79

De saneta Margareta 81

— 222 —

De sancto Nicoiao 82 — 88

De sancto Stephano 88—89

De sancto Theodolo 89

De sancto Thonia Cantuariensi .....,,, . 90

III.

Cantiones Morales.

De Miseria Hominis 93

Quod mundus sit transitorins 94

De eodem argumenta verba Pauli apostoli 95

Quod haec vita spernenda 95 —102

Fortuna quam sit mutabilis 102

Quod iu rebus prosperis non sit gloriandum 104

Exhortatio ad poenitentiam 104 — 107

Ut a peccatis convertamur 107

Lamentatio animae paccata deflentis . 108 — 111

De filio prodigo 112

Lamentatis tilii prodigi 113

De triplici inimico nos infestante 114

Altefcatio cordis et oculi 114

Altercatio animae et corporis 115

Disputatio membronim 116

De pugna vitiorum 118

De necessitate gratiae 119

Qui virtutem sequitur, beatus est 121

Fuga saeeuli beatos nos reddit 122

Utilitas quaedam detractionis 123

Canticum sponsae ex cantico canticorum 123

De sponsa cum sponso quiescente 124

De lide et veritate 124

Quod veritas odium pariat 124

De caritate exsule 125

De Curia Romana 126

De malitia temporum modernorum !27 — 182

De malis monachis 132

De stahilitate 133

De vitiis curialiiun 134

De ornamentis ecclesiae 135

De dignitate sacerdotum 135

Quales debent esse qui volunt praeesse 136

In laudem praesulis 137 — 138

Ad confessionem episcopi. 139

De admonitione praelatorum 140

Planctus Christi de malis praesulibus 141

Lamentatio 142

Contra eos qui pastorali officio male funguntur 142 — 149

De baeresiis 149

De nialo peeuniae 149

Quod jus venale sit 150 — 151

De Simonia 151 — 153

223

Diogcnis cum Aristippo dialogus

Do pugna conti;» luxuriam 154-

Muiulus ad liixiiriain hortatur

De virtutibus cardinalibus

De prole ingenua et adulterina

De circumspectione in dandis muneribus 159

De artium conditione

l'.xhortatio ad bellum sacrum 161

De excidio Hierosolymae 164-

De hello saoro contra Albigenses

IV.
Cantiones Variae.

De clavo Christi

Planctus Samsonis

De saneto Guilelmo bituricensi 171

Du [nnocentio paga tertio

De Ottone IV. imperatore

De Guilelmo Eliensi episeopo

In t'inius saneti Alberti episcopi Leodiensis

In mortem Philippi Augusti regis Galliae 175

In fuuus Ilenriei II Angliae regis

In Richardum 1 Angliae regem 177

In obitum Ferdinandi regis Legionensis

In fnnus Godefredi ducis Britanniae

In obitum Henrici Campaniae comitis

De obitu Ilenriei II Campaniae eomitis et matris ejus

De ui'lie Tiironensi

I )o caede scholarium Aurelianensium

Laus Galliae

De calamitatibus Galliae ■ .

Seile
152
158

158
158
159

-160

161

-164

-166

166

169
169

172
173
17::
174
175

-176
177

■178
179
179
180
181
182
182
l-::
IM

Verbal-Indcx.

Seitu

Ad cor tiiiiin revertere .... KU

\ deserto veniens ].r>S

All honores ei onera 138

Ad Infantum triumphantum . . (>'.)

Ailnlari neBCi I'_'|

Aeterni patris ßlius 24

Agmina militiae 195

Alabastrum frangitur ....'. 17ö

Alma dies, iluleis quiea .... 25

\lio corde gaudeamua 7s

Anglia planctua itera 177

Aiiima jii^i lacrima 197

Ann! favor jubilaei Kiii

Aquae vivae dal flutmta .... 61

Aristippe quamvia sein .... 152

Artium <li»-nitas . . .
Ascendit Christus hodic
A sinu patris mittitnr .

Associa tecum in patria
A solis ortus cardine .
Audi chorua organicum
Aureliania <-i\itas . . .
Ave dulce tu frumentura
Ave Maria fona laetitiae
Ave purum vaa argenti
Ave rerbum inoarnatuin
Ave \ irgo regia . . .
lieata uobia gaudta . ,
Beatia noa ndliibe . .
Beatus <|ni aou abiil

Seite

161

52
45
194

In

204
L82

187
76
5g

L90

176

I-

121

— 224

Seite

Bonuni est confidere 122

Bieves dies hominis 95

Bulla fulminante 126

Canticum laetitiae 108

Cantu miro summa laude ... 85

Choro jucundo 32

Christicola recordare 16

Christi miles Christo 90

Christi sit nativitas 73

Christo psallat ecclesia .... 43

Christus jam misit inclitum . . 55

Christus patris gratiae .... 45

Christus vicit resurgendo ... 25

Clavis clavo retunditur .... 169

Clavus pungens acumine. ... 22

Coelum non animum 133

Congratulare et laetare .... 58

Corde vero ac sincero 26

Corusca Sion inclitis 27

Costi regis filia 75

Crescens incredulitas 6

Crimen avaritiae 127

Crucifigat omnes 161

Crux de te volo conqueri ... 20
Culpae purgator veteris .... 47

Cum animadverterem 109

Cum rex Christus gloriae ... 28

Cum sit omnis caro foenum . . 95

Cum sponsa sponsum quaeritat. 123

Cur livet hostis impius .... 124

Debet se circumspicere .... 159

Decet vox laetitiae 37

Deduc Sion uberrimas 142

Deo psallat gloriae 89

De patre principio 37

De rupta rupecula 183

Descende coelitus 55

De Stephani roseo sanguine . . 195

Die Christi veritas 125

Die qui gaudes prosperis ... 94

Dies est laetitiae in domo. . . 57

Dies salutis oritur 47

Divina Providentia 174

Doceas hac die. ....... 197

Docc nos hodie 198

Doce nos optime 198

Dogmatum falsas species . . . 149

Domum obedientiae 78

Dulces laudes tympano .... SS

Duo unum genere 73

Ecee festum heatae 75

s,-it..

Ecee festum egregii 66

Ecee festum nobile 54

Ecee jam eelebria 70

Ecee orgium 54

Ecee rex desiderabilis 28

Ecee sanetorum y.oivhv orgium . 63

Eeclipsim passus totiens . . . 172

Eeclipsim patitur splendor . . . 179

Ego mundi timens naufragiuin . 132

Eja stematica 33

Error popularis 201

Excuset quae vim intulit . . . 137

Excutere de pulvere 105

Exsultemus et laetemur .... 29

Exsultet haec concio 86

Exsultet plebs fidelium .... 42

Fas et nefas ambulant .... 160

Fas legis priscae 23

Felix dies et grata 27

Fidelium sonet vox sobria ... 44

Filii calvariae 58

Flere libet ac flere debeo ... 79

Flos de spina rumpitur .... 192

Föns origo trinitatis 15

Fontis in rivulum 146

Forma poenitentium 17

Franeigenae radii 66

Fiater jam prospicias 200

Frigescente caritatis 151

Fulget Nicolaus 86

Gamatare me per solfare . . . 191

Gaudeat ecclesia 87

Gaude Sion devoto gaudio ... 51

Gloriosus fervidus 69

Gratulemur dies est laetitiae . . 29

Haec est dies triumphalis ... 33

Heu quo progreditur 147

Hie Dei plenus gratia 83

Hie fulgens virtutibus 84

Homo considera qualis .... 93

Homo cur degeneras 99

Homo cur properas 162

Homo natus ad laborem .... 197

Homo quam sit pura 20

Homo qui semper moreris ... 98

Homo quo vigeas 199

Homo vide quae pro te patior . 18

Hypocritae pseudopontifices . . 202

Ille civis Paterae 83

In agni convivio 49

In Domino confidite 41

225

Seite

In hac die Dei 38

In mundo degentium 131

In occasu sideris 178

In omni fratro tuo 200

In paschali gaudio 31

In paupertatis praedio 68

In rerum prineipio 60

In ripa Liberia 182

In salvatoris nomine 189

biter membra singula 116

Intonent hodie 86

In reritate comperi 203

Istc puerulus jacens eunabulo . 82

Jerusalem, Jerusalem 181

Jucundare Gallia 65

Laqueus conteritur 195

Latex silice mel petra profluit . 17

Landet Iaetus noster coetus . . 24

Laus sit ipsi soli 105

I-eiiiter ex merito 107

Licet aeger cum aegrotis . . . 145

Locus hie terribilis 6

Lugent Sion et Judaea .... 165

Lumen saneti spiritus 56

Luto carens et Iatere 39

Luxnriant animi 104

Marhr fuit Stephanua .... 89

Mens fidera seminat 199

Minor natu tilius 196

Mors vitae propitia 40

Mundi prineeps ejicitur .... 41

Mundus a munditia ...... 144

Mundus ecelipsim patitur . . . 131

Mundus vergens in defectum . . 184

Nicolae praesulum 88

Nicolai praesulis 85

Nieolaus pontife* 87

Nirimur in vetitum 106

Noliilitas animi 181

Nomen a solemnibus 168

Non carnis est sed Bpiritua . . L12

Non sint vobis eura 99

N'on te lusisse pudeal 140

Novum t'estum celebremus ... 77

Novuin silii texuil :!|

Novus miles sequitur 90

Nulli beneficium 189

0 amor Dens deitas 11

< > ( 'hristi milites incliti .... 69

O crux ave Bpes M 1 1 i < ' ; 1 .... 22

< t curas hominum IM

li rei es, ( 'ftnti ei Mutet i II

Seite

() t'elix Biturica 171

Offerat ecclesia 50

() Jesu admirabilis 30

O labilis sortis lmmanae ... 97

O levis aurula 20

Olim sudor Herculis 155

<) Maria matcr Christi .... 193

O mens cogita 97

O mira Christi pietas 96

Omnes audiatis 153

Onines gentes plaudite .... 43

Omni paene curiae 150

Omnis in lacrimas 180

Omnis saltus Libani 59

O mores perditos 124

O mors quae mordes omnia . .176

O qui fontem gratiae 53

<> quotiens vos volui 19

< »rthödoxe plaudite 27

Ortus Bummi peracto gaudio . . 88

i >vans chorus scholarium ... 76

() varium fortunae lubricum . . 102

Fange melos lacrimosum . . . 130

Par concentu rogito 68

Partus semiferos 129

Passionis aemuli 47

Pater sanete dictus Lotbarius . 178

Praesenti solemnio 64

Processit in cajiite 46

Procurans odium 128

Psallat Concors Bymphonia ... 70

Pudore femineo 79

Pulsa noxae scoria 60

Quia \eiiit Dei donum 144

Quid ultra tibi t'aeere 141

(,)ui passus est pridie 81

<()ui pro nobis mori non respuit 50

((>ui seininant in lacrimis . . ll'.t

Qui seininant in loculis .... 152

(t)ui servare puberem 157

Quisquis cordia ei oculi .... 114

Qui suli Dione militaa 156

Quo me vert.im nescio ... 1 18

Quomodo cantabimus 165

Quomodo sunt oculi 142

Quo vadis quo progrederis . , L07

Bedil aetaa aurea 177

Regi regum omnium 172

in i »ei vim patitur . . Hl

R< [< ■ ■ ; 1 1 . i \ etustate

LYmnn •' i äs patrati Bceleri - 109
15

— 226 —

Seite
Rex et sacerdos praefuit . . . .173

Rex omnipotentiae 41

Rex virtutum cujus virtus . . . 135

Rimatus omnes curias 134

Rubens rosa Jesu pie 15

Sacerdotes Dei Deum 135

Salve mater fons hortorum . . . 190

Salve pater luminum 14

Salve pater noininum 13

Salve virgo martyr Christi . . 81
Samson dux fortissime .... 169

Sancto Dei Nicoiao 82

Scribere proposui 100

Scribere proposui 101

Sede Sion in pulvere 164

Seminavit Graecia 67

Serena virginum 191

Si mundus viveret 149

Sion gaude duc choreas .... 35

Sol eclipsim patitur 179

Soli nitorem aequori 138

Suspirat spiritus 109

Temporum memoria 108

Tempus adest gratiae 51

Terit Bernhardus terrea ... 65

Tetigit me Dominus 111

Transite Sion filiae 49

Trinae vocis tripudio 148

Tu deitati carnem unisti ... 35
Tunnas arment Christicolae . . 175

Una trium deitas 14

Unicornis captivatur 36

Universorum or»io 63

Ut non ponam os in coelum . . 136

Vae mundo a scandalis .... 148

Vaiiitas vanitatum 100

Vehemens indignatio 147

Velut stellae firmamenti .... 201

Venditores labiorum 203

Veneris prosperis usa 158

Veni creator spiritus 52

Veni creator spiritus 56

Veni doctor praevie 188

Veni redemptor gentium .... 55

Veni sancte spiritus 56

Venit Jesus in propria 164

Veris ad imperia 36

Veritas aequitas largitas .... 127

Veritas veritatum 120

Veste nuptiali 200

Vetus purgans facinus 43

Vide quo fastu rumperis .... 159

Vineam meam plantavi .... 47

Virginis in gremio 187

Virgo Costi filia 73

Virgo gemma Graeciae .... 73

Vitae perditae me legi 113

Vitam duxi jucundam 156

Vitia virtutibus 118

Vivere quae tribuit 39

Vocis tripudio 46

Corrigenda.

Seite 25 Zeile 11 v. o. lies dulcis quies statt qui es.
„ 125 No. 181 lies De Caritate exsule statt De Veritate.
„ 191 Zeile 2 v. o. ist vielleicht zu lesen Me per sol fa re.

äfc=€>=^

I'ierer'sche HofbucMruckerei. Stephan Gciliel .t Co. in Altenburg.

O

CO

o

H

rH

•

O

>

fh

. OF MEDIAEVA.

59 QUEEN'S PARK CRESCENT

TORONTO -- 5, CANADA

/

0 1

* o

1 '

i •

■

'. .

fr . ^

• * * * J>

•V *

X— »,^r

.... I

• J*» „+ -sy>

1 2i H

*a* v" .C j.

^

vrvr • A-